Jak i kiedy brać antybiotyki

Konsultant: dr n. med. Piotr Albrecht, pediatra , gastroenterolog, I Katedra Pediatrii, Warszawski Uniwersytet Medyczny
9 komentarze
Autor: Anna Jarosz - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Antybiotyki leczą już skutecznie od ponad pół wieku. Jednak antybiotyków należy używać z głową, aby nie zrobić sobie krzywdy. Niewłaściwie użyte sprawiają, że bakterie stają się odporne na działanie antybiotyków, mogą też wywołać grzybicę i biegunkę.

Uczeni ostrzegają przed niebezpiecznym zjawiskiem – antybiotykoopornością. Coraz więcej szczepów bakterii uodparnia się na działanie tych preparatów. Oznacza to, że możemy znaleźć się w sytuacji sprzed 50 lat, kiedy nie było czym skutecznie leczyć wielu chorób. Dlaczego tak się stało? Wśród głównych przyczyn tego zjawiska jest zbyt częste zlecanie antybiotyków przez lekarzy i niewłaściwe stosowanie ich przez pacjentów.

Kiedy antybiotyk?

Pojecie „antybiotyk” medycyna zarezerwowała dla związków hamujących namnażanie lub zabijających chorobotwórcze drobnoustroje, przede wszystkim bakterie. Chociaż są i takie, które skutecznie niszczą grzyby i pierwotniaki. Żaden antybiotyk nie unicestwia jednak wirusów. Antybiotyki najczęściej podaje się przy anginie wywołanej przez paciorkowce, zapaleniu płuc oraz stanach zapalnych ucha środkowego, zatok, opon mózgowych, nerek, pęcherza i dróg moczowych, a także przy gruźlicy, czyrakach, chorobach wenerycznych (kiła, rzeżączka). Jedne antybiotyki nie pozwalają drobnoustrojom na rozmnażanie się, inne zaś zakłócają procesy życiowe wewnątrz bakterii i uniemożliwiają im przetrwanie. Uszkadzają one tylko komórki bakterii, ale nie naszego organizmu. Niektóre działają jednocześnie na wiele typów bakterii – to antybiotyki o szerokim spektrum działania (np. cefalosporyny, amoksycylina z kwasem klawulonowym, tetracykliny). Inne zwalczają tylko określone rodzaje drobnoustrojów – tak działa np. penicylina, która podaje się przy zakażeniu bakteriami Streptococcus. By uniknąć niepożądanych skutków antybiotykoterapii, preparaty muszą być naprawdę dobrze dobrane. Wtedy są skuteczne i kuracja nie musi trwać długo.

Antybiotyki: co może antybiogram

Przed wypisaniem recepty najbezpieczniej byłoby, by lekarz upewnił się, jaki rodzaj bakterii jest sprawca infekcji, i wybrał preparat niszczący właśnie te drobnoustroje. W tym celu powinno się zrobić tzw. antybiogram. Polega on na pobraniu próbki z miejsca, gdzie toczy się zakażenie bakteryjne (np. nalotu z gardła czy wydzieliny z nosa). Potem wykonywane jest badanie mikrobiologiczne, w którym izoluje się odpowiedzialny za rozwój choroby drobnoustrój i bada jego wrażliwość na różne antybiotyki. Na tej podstawie lekarz może zapisać lekarstwo, które najlepiej rozprawi się z tym konkretnym szczepem bakterii. Niestety, oznaczenie w antybiogramie drobnoustrojów chorobotwórczych jako „wrażliwe” na dany rodzaj antybiotyku nie przesądza o skuteczności wybranego leku. Z powodu błędów (np. źle zabezpieczona próbka do badania) ok. 20 proc. stanowią wyniki fałszywie dodatnie lub fałszywie ujemne. Czasem też choroba jest wywołana przez wirus, choć w pobranej próbce zostały znalezione jakieś bakterie. Jeśli na tej podstawie lekarz zaleci antybiotyk, nie przyniesie on poprawy, ponieważ nie zniszczy wirusa, czyli prawdziwego sprawcy choroby. Wymaz pobrany z nosa, gardła czy dróg rodnych pokazuje bowiem tylko, jakie bakterie są w materiale wziętym do badania. Ale nie zawsze to one są sprawcami choroby. Są też inne ograniczenia. Nie zawsze można czekać na wynik antybiogramu (zwykle trwa to kilka dni). Gdy lekarstwo trzeba podać szybko, lekarz może skorzystać z opracowanych, m.in. w ramach tzw. projektu Alexander, rekomendacji: w jakich chorobach które antybiotyki są zwykle skuteczne, a które nie. Dopiero jeżeli nie ma poprawy, konieczna jest modyfikacja leczenia z uwzględnieniem antybiogramu. Pamiętać też trzeba, że antybiogram zawsze dotyczy choroby, na którą właśnie chorujemy. Przy następnym zakażeniu badanie musi być wykonywane ponownie.

 

Nie przegap

Ważne

Ważne

Ściśle tajna penicylina
O wynalezieniu pierwszego antybiotyku – penicyliny – zdecydował przypadek. Aleksander Fleming przez wiele lat prowadził badania nad substancjami, które byłyby w stanie pokonać bakterie. W 1928 r., po powrocie z urlopu, zobaczył, że ktoś nie umył części naczyń z nieprzydatnymi już hodowlami bakteryjnymi. Spostrzegł, że na jednej z płytek oprócz kolonii bakteryjnych wyrosła pleśń, wokół której nie było bakterii. Zniknęły za sprawą pierwszej penicyliny. Niestety, Fleming nie umiał „sprzedać” swego odkrycia. 10 lat później grupa angielskich specjalistów podjęła dalsze prace i uzyskała lek w czystej postaci. Oczyszczoną penicylinę wypróbowano na człowieku w 1941 r. Zanim wielkie koncerny zainteresowały się odkryciem, minęły jeszcze 2 lata. Dopiero w 1943 r. USA uruchomiły produkcję leku na skalę przemysłową. Trwała wojna i cudowny specyfik objęto klauzulą „ściśle tajne”.

Probiotyki

Antybiotyki rozprawiają się skutecznie z chorobotwórczymi drobnoustrojami, ale czasem niszczą też dobre bakterie stojące na straży naszego zdrowia. Np. jelitowe, dzięki którym prawidłowo trawimy, czy żyjące w pochwie kobiety pałeczki Doderleina zachowujące kwaśne środowisko i chroniące przed infekcjami okolic intymnych. Zdarza się więc, że po antybiotykoterapii pojawia się grzybica pochwy. Aby się jej ustrzec, kobieta z taką skłonnością powinna razem z antybiotykiem stosować dopochwowo globulki (np. Nystatynę). Przy biegunkach mogą pomóc probiotyki, czyli żywe mikroorganizmy (dobre bakterie), które po spożyciu korzystnie wpływają na nasz organizm. Probiotyki m.in. uszczelniają ścianki nabłonka (np. jelit), aby nie przedostawały się do krwi szkodliwe substancje. Poza tym „komunikują” się z naszym układem immunologicznym (systemem obronnym), by ten zmobilizował do walki z chorobą większą liczbę limfocytów – komórek niszczących bakterie. Osoby, które cierpią na grzybicę, po takich lekach powinny sięgać po farmaceutyki (np. kapsułki), w których probiotyki są w formie skondensowanej. Ale właściwości ochronne mają również jogurty probiotyczne zawierające szczepy dobroczynnych bakterii. Takie jogurty powinni spożywać wszyscy, którzy przyjmują antybiotyki.

Ostatnio dodane na forum
zobacz wszystkie »
 
 
Nie zarejestrowany, 30.04.2016 21:56
też jestem zadowolona z provagu bo ma fizjologiczne działanie ochronne na narządy moczowo płciowe za sprawą aktywnych metabolitów kwasu mlekowego
Nie zarejestrowany, 30.04.2016 21:47
jak macie skłonności do infekcji grzybiczych to polecam stosować na co dzień provag w emulsji- u mnie sprawdził się rewelacyjnie
 

Witaminy zostaw na potem

Zdarza się, że dłuższe stosowanie antybiotyków osłabia organizm. Obawiając się awitaminozy, sięgamy po preparaty wielowitaminowe. Tymczasem nie ma badań, które potwierdzałyby słuszność takiego postępowania, ani takich, które dowodziłyby, że robimy sobie wielką krzywdę. Problem jest złożony. Przyjmując witaminy, wspieramy system immunologiczny, ale też... dożywiamy bakterie! Istnieją bowiem takie, które do swego rozwoju potrzebują witamin. Dlatego z ich suplementacją lepiej zaczekać i brać je w okresie rekonwalescencji, czyli po skończeniu przyjmowania przepisanej ilości antybiotyku. Jeśli w czasie leczenia chory ma apetyt, lepiej wspomagać organizm, jedząc więcej niż zwykle świeżych warzyw i owoców.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Jupiterimages

Aktualizacja: 15.11.2011

Komentarze (1 - 9 z 9)
Magdada, 10.03.2016 11.29
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Fakt, antybiotyki można brać tylko w określonych chorobach, wtedy są pomocne. Biegunek nie będzie, jeśli będzie się brało dobrą osłonę przy antybiotykoterapii. Zażywam do tego multiac synbiotyk i nie ma problemów.
 
Robert Purcha , 15.09.2015 01.09
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
jogurty zawierające żywe kultury bakterii ? są sprzeczne opinie, niektórzy twierdzą że i tak jest w nich laktoza która jest cukrem i pobudza wzrost grzybów, po drugie mleko i jego przetwory są śluzotwórcze i to także ma wpływa na wzrost grzybów.
 
załamana, 23.10.2014 06.13
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
byłam przeziebiona lekarka przepisała mi antybiotyk-bo miałam też zajęte zatoki.Katar powoli mijał i reszta tez ale wszystko skupiło sie w lewej zatoce pod okiem.Prawdopodobnie poszło od zęba bo mam ząb do usunięcia;(( boli mnie to strasznie i nie umię spac...czuje sie zmeczona..i jak by grypa wracała;((( czy ktos nie wie czy mogła bym teraz zastosowac inny antybiotyk np którą uzywam kiedy miałam zapalenie okostnej-bo czuje ze doszło do tego samego...a 3 dzień mnie to juz boli a przepisany od dr.lek nie działa..lub działa zbyt wolno...doradzcie?????
 
opikopi, 04.10.2013 14.11
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Trzeba jednak uważać na to, co się przyjmuje, bo antybiotyki mogą wejść w niebezpieczne interakcje z innymi przyjmowanymi lekami i zamiast sobie pomóc możemy bardzo zaszkodzić. Ja zawsze pytam farmaceutę albo sprawdzam w specjalnej wyszukiwarce tu: www.osoz.pl/interakcje co i Wam polecam!
 
samjana, 11.11.2010 19.24
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ja raz nie przypomniałam lekarzowi o probiotyku, jak córka dostałą antybiotyk i mała miała straszne problemy – non stop biegunka, potem odwodnienie, a do tego jeszcze antybiotyk. Teraz zawsze proszę lekarza o probiotyki. Ostatnio dał mi acidolac junior, bo to synbiotyk. Wiecie o co chodzi?
 
kaja, 20.10.2010 18.37
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Przy braniu antybiotyków bardzo wazna rzecza jest oczywiście łacznie spożywanie probiotyków.I teraz takim skutecznym srodkiem na dolegliwości ze strony jelit-jak chociazby biegunka,sa tabletki Enterol. Co wazne mozna równiez podawac je małym dzieciom.
 
aga, 22.01.2010 14.19
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
racja że przy antybiotykach trzeba brać probiotyki-dziwie się tylko że nie wszyscy lekarze to wiedzą, bo zdarza mi sie że internista przepisuje antybiotyk a dopiero na moje zapytanie o probiotyki mówi "a tak-moze pani cos wziąść".A to szczegónie ważne dla kobiet które czesto po antybiotykach mają grzybice.Ja od razu profilaktycznie biore provag, czy lekarz zaleci czy nie.
 
Andrzej, 16.12.2008 09.43
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Zajrzyj do artykułów polecanych pod tekstem, tam jest wszystko o diecie, przeciez kazdy antybiotyk bierze sie inaczej i o tym czy po posilkach czy miedzy nimi decyduje lekarz. denerwuje mnie takie polskie czepianie sie. Peace
 
Marck5, 15.12.2008 17.16
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Jeśli była konsultacja z gastroenterologiem to dlaczego nie można się dowiedzieć z artykułu jak brać antybiotyki ? Przed, po albo w trakcie jedzenia a może między posiłkami ? czy dużo popijać płynu i jakiego. Do kitu ten artykuł. Nie chciało się komuś zabrać za temat poważniej i dalej nie wiem jak brać antybiotyki.
 
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
WITAMINA D - objawy oraz skutki niedoboru i nadmiaru witaminy D WITAMINA D - objawy oraz skutki niedoboru i nadmiaru witaminy D

Witamina D w odpowiednim stężeniu sprawia, że kości są mocne, a zęby zdrowe. Właściwy poziom tej...

więcej

48339

OLEJ Z CZARNUSZKI - właściwości i zastosowanie oleju czarnuszkowego OLEJ Z CZARNUSZKI - właściwości i zastosowanie oleju czarnuszkowego

Olej z czarnuszki ma wiele właściwości zdrowotnych, dzięki czemu znalazł zastosowanie jak środek...

więcej

41850

WITAMINA B12 - właściwości. Występowanie i dawkowanie witaminy B12 WITAMINA B12 - właściwości. Występowanie i dawkowanie witaminy B12

Witamina B12 to związek, którego właściwości zdrowotne są nie do przecenienia. Witamina B12 koi...

więcej

38269

Szałwia lekarska: zastosowanie, działanie i właściwości Szałwia lekarska: zastosowanie, działanie i właściwości

Szałwię lekarską stosuje się nie tylko do produkcji kosmetyków i jako przyprawę poprawiającą smak...

więcej

30636

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Bromergon może być przyjmowany podczas ciąży. O jego odstawieniu zdecyduje lekarz prowadzący.

Prawdopodobnie przyczyną dolegliwości jest zapalenie miazgi w siódemce wywołane stanem zapalnym kieszeni tego zęba. Radzę powtórną wizytę u dentysty.

Poza hormonem wzrostu są też np. inne hormony, które wpływają na nasz końcowy wzrost. Są również przypadki rodzinnego niskiego wzrostu. Celem wyjaśnienia najlepiej udać się do poradni, może być to...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.