poradnikzdrowie.pl > Sprawdź się - sprawdź się, badania krwi, badania piersi, licznik kalorii, kalkulator BMI, psychotesty, badania dla mężczyzn > Badania - badania, morfologia, rezonans magnetyczny, mammografia, USG, cytologia, badanie moczu

Cytologia w sposób pewny i dokładny ocenia stan szyjki macicy oraz wykrywa wszystkie zachodzące w niej zmiany, np. stany zapalne, nadżerki oraz raka szyjki macicy we wczesnym stadium, co daje stuprocentową pewność wyleczenia.

Cytologia - jak wygląda badanie?

Na cytologię zgłaszaj się między czwartym dniem po miesiączce a czwartym dniem poprzedzającym kolejną. Jeśli planujesz badanie cytologiczne, nie powinnaś współżyć poprzedniego dnia. Odczekaj też choć dwa dni, jeśli stosowałaś jakiekolwiek środki dopochwowe (np. lecznicze, antykoncepcyjne) lub irygacje.
Lekarz lub położna muszą pobrać próbkę do badania z szyjki macicy. Powinni to zrobić wyłącznie profesjonalną szczoteczką, nie wacikami umieszczonymi na metalowym drucie lub patyczku, czy szpatułką. Jedynie szczoteczka pozwala na pobranie komórek nie tylko z tarczy szyjki macicy, ale także z kanału szyjki. Niestety, w bardzo wielu ośrodkach wciąż stosuje się waciki, co sprawia, że wyniki są absolutnie niemiarodajne.
Podczas pobierania próbki prawie nic nie poczujesz, ewentualnie lekkie szczypanie.
Rozmaz pobiera się zawsze z dwóch miejsc: z tarczy szyjki macicy, która jest najbardziej widoczna, oraz kanału szyjki znajdującego się nieco głębiej. Obie próbki są nanoszone na osobne specjalne szkiełka i utrwalane odpowiednimi odczynnikami. Potem próbki te wędrują do laboratorium.

Wyniki cytologii

Wynik cytologii odbiera się po kilku dniach. Możesz go otrzymać w dwóch wersjach: opisowej (tzw. system oceny Bethesda) lub w nadal niestety częściej stosowanej u nas klasyfikacji oceniającej wymaz w pięciostopniowej skali według Papanicolau, informującej, którą masz grupę cytologiczną - im niższa, tym lepiej.
Na świecie klasyfikacja Papanicolau jest obecnie uważana za niewystarczającą w przekazywaniu istotnych z klinicznego punktu widzenia informacji pomiędzy cytologiem a ginekologiem. Dzieje się tak dlatego, że nie odzwierciedla ona współczesnych poglądów na nowotwory szyjki macicy, a także nie uwzględnia licznych zmian nienowotworowych tego narządu. Dlatego też w miejsce klasyfikacji Papanicolau Narodowy Instytut Onkologii USA w Bethesda zaproponował klasyfikacje, którą określa jako system Bethesda. Przy podawaniu wyniku cytologicznego system Bethesda zaleca:

• określenie czy rozmaz zawiera odpowiedni materiał do oceny (świadczy o tym ilość materiału oraz obecność komórek z kanału szyjki macicy, gdzie najczęściej podstępnie rozwija się 70 proc. raków szyjki macicy),
• ogólne stwierdzenie czy obraz cytologiczny jest prawidłowy czy nie oraz dokładny opis stwierdzanych zmian zgodnie z obowiązującą terminologią ( określenie rodzaju zakażenia, zmian reparacyjnych, obecności nieprawidłowych komórek nabłonkowych, komórek innych nowotworów oraz ocenę stanu hormonalnego pacjentki).

Zdaniem specjalistów ten podział jest wystarczający dla podjęcia właściwych decyzji odnośnie dalszego postępowania diagnostycznego lub leczniczego. Przeciwnicy systemu Bethesda, których w Polsce nie brak, mają tylko jeden argument - w systemie Bethesda cytolog musi poświecić nieco więcej czasu na każdy preparat. Tak jakby miało to znaczenie w momencie, kiedy może chodzić o życie pacjentki.
Co oznaczają poszczególne grupy w klasyfikacji Papanicolau?

• I grupa – w rozmazie występują wyłącznie prawidłowe komórki nabłonka płaskiego i gruczołowego. Gdy dostaniesz taki wynik, następną cytologię wykonaj za 2-3 lata.
• II grupa jest najczęściej spotykana, zwłaszcza u kobiet, które prowadzą życie seksualne. Taki rozmaz uznaje się za &niepodejrzany&. Obok komórek obecnych w grupie I są tu także komórki zapalne. Nie widać jednak komórek nieprawidłowych, charakterystycznych dla stanu przedrakowego. Taki wynik często mają kobiety, u których pojawiła się nadżerka. Nadżerkę musisz wyleczyć i powtórzyć cytologię. Jeśli lekarz podejrzewa stan zapalny, przepisze ci środki przeciwzapalne i ginekologiczną kontrolę po leczeniu. Cytologię powtórz za 1–2 lata.
• III grupa - to już wynik zaliczany do “podejrzanych”. W rozmazie widać komórki nieprawidłowe (tzw. dysplastyczne, które mogą się przekształcić w nowotworowe). Cytolog określa stopień dysplazji jako: mały, średni lub duży. To ważne m.in. dlatego, że zmiany małego stopnia są niekiedy wynikiem silnego odczynu zapalnego i mogą się cofnąć po leczeniu. Przy średniej lub dużej dysplazji lekarz zleca zwykle dodatkowe badania, np. kolposkopię (oglądanie szyjki macicy przez specjalny przyrząd) lub biopsję (pobranie wycinków z szyjki macicy do badania histopatologicznego, pod mikroskopem).
• IV grupa informuje o obecności tzw. komórek atypowych. Mogą one świadczyć o istnieniu raka przedinwazyjnego, czyli takiego, którego komórki występują na razie tylko w nabłonku. Ten nowotwór wcześnie wykryty jest w 100 proc. wyleczalny.
• V grupa świadczy o wykryciu zmian złośliwych (jest to tzw. rak inwazyjny). Jeśli atypowe komórki nie są liczne i szybko zdecydujesz się na leczenie, masz spore szanse na uratowanie życia.

Jeśli masz I–II grupę, wystarczy powtarzać badanie co 2–3 lata (chyba że twój lekarz zaleci częściej). Jest także konieczne np. po leczeniu nadżerki.