Kamienie nerkowe to najczęściej złogi z fosforanu wapnia i szczawianu wapnia, które powstają przy wysokim stężeniu wapnia, szczawianów lub fosforanów w moczu oraz niewystarczającej jego objętości.
Jak zapobiegać kamieniom nerkowym i ograniczyć nawroty kamicy nerkowej
Problem dotyczy około jednej na 10 osób i częściej występuje u pacjentów z wcześniejszym epizodem kamicy lub obciążeniem rodzinnym. „Kamienie nerkowe dotyczą mniej więcej jednego na 10 Amerykanów, a ich częstość występowania rośnie od dziesięcioleci. Są wyraźnie częstsze u pacjentów z osobistą lub rodzinną historią kamieni. Kamienie mogą powodować skrajnie silny ból, ale co ważniejsze, mogą prowadzić do niedrożności dróg moczowych, która może wywołać trwałe, a nawet nieodwracalne uszkodzenie nerki i zwiększyć ryzyko sepsy, jeśli nie zostanie szybko leczona” – mówi Daniel Marchalik, lekarz specjalista urologii, MedStar Health. Nawroty kamicy nerkowej występują często i wymagają stałego działania zapobiegawczego.
Ile pić przy kamieniach nerkowych i znaczenie nawodnienia organizmu
„Każda interwencja oddziałuje na inny etap powstawania kamieni” – mówi Daniel Marchalik. „Kamienie powstają, gdy minerały w moczu osiągają stężenie wystarczające do krystalizacji”. Zwiększenie ilości przyjmowanych płynów utrzymuje to stężenie poniżej poziomu sprzyjającego tworzeniu złogów. Zalecenia obejmują przyjmowanie takiej ilości płynów, aby dobowa objętość moczu wynosiła około 2,5 litra, co odpowiada spożyciu około 3 litrów płynów dziennie.
Dieta przy kamieniach nerkowych: sód, białko zwierzęce i wapń
„Diety wysokobiałkowe mogą zwiększać kwasowość moczu i sprzyjać powstawaniu kamieni” – mówi Jason Fung, lekarz specjalista nefrologii. Białko zwierzęce zwiększa poziom kwasu moczowego i obniża stężenie cytrynianów w moczu. „Podnosi poziom kwasu moczowego i obniża stężenie cytrynianów w moczu, które naturalnie hamują powstawanie kamieni” – mówi Daniel Marchalik. Nadmiar sodu zwiększa wydalanie wapnia z moczem. „Wbrew intuicji ograniczanie wapnia w diecie pogarsza sytuację, ponieważ gdy w jelicie jest go zbyt mało, szczawiany trafiają do nerek i zwiększają ryzyko powstawania kamieni” – mówi Daniel Marchalik. Zalecana podaż wapnia wynosi około 1000–1200 mg dziennie.
Leki na kamienie nerkowe profilaktyka: cytrynian potasu, diuretyki i allopurynol
Terapia alkalizująca w postaci cytrynianu potasu zwiększa pH moczu i stężenie cytrynianów. W badaniach odnotowano 333 mniej nawrotów na 1000 pacjentów. Sok z cytryny wykazywał słabszy efekt i wiązał się z niewielkim wzrostem działań niepożądanych. Leki moczopędne z grupy tiazydów zmniejszają wydalanie wapnia z moczem, co wiązało się z około 217 mniejszą liczbą nawrotów na 1000 pacjentów. Allopurynol obniża produkcję kwasu moczowego i zmniejsza ryzyko kolejnych epizodów kamicy, z redukcją o 265 przypadków na 1000 pacjentów. „Informacje z tego przeglądu potwierdzają obecne podejście do leczenia kamieni, ale wskazują również, co można zrobić, aby im zapobiegać” – mówi Jason Fung. Najbardziej dostępne działania obejmują zwiększenie nawodnienia oraz ograniczenie sodu i białka zwierzęcego.
