- Śmiech, choć kojarzy się głównie z rozrywką, może okazać się skuteczną terapią dla osób cierpiących na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP).
- Nowe badanie pokazuje, że celowe ćwiczenia ze śmiechem pomagają pacjentom z POChP swobodniej oddychać, dorównując tradycyjnym technikom oddechowym.
- To odkrycie otwiera drogę do prostych i niedrogich metod poprawy jakości życia milionów chorych na całym świecie.
Śmiech pomaga w oddychaniu. Przełom dla chorych na POChP?
Pacjenci zmagający się z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) mogą wkrótce zyskać nową, zaskakującą metodę wsparcia. Naukowcy ogłosili na kongresie Europejskiego Towarzystwa Oddechowego w Barcelonie, że śmiechoterapia może zmniejszyć trudności z oddychaniem u tych osób równie skutecznie, jak uznane ćwiczenia oddechowe. To ważna wiadomość dla milionów ludzi na świecie, którzy codziennie zmagają się z tą postępującą chorobą.
Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) jest poważnym schorzeniem układu oddechowego, które utrudnia przepływ powietrza przez płuca. Powoduje duszności nawet podczas prostych czynności, obniżając jakość życia i prowadząc do rosnącej zależności od innych. Leczenie POChP wymaga kompleksowego podejścia - poza lekami i tradycyjnymi ćwiczeniami oddechowymi obejmuje także szczepienia ochronne.
Właśnie w tym kontekście pojawiła się nadzieja na dodatkowe, przyjemne i dostępne wsparcie.
Badanie w Ankarze. Trzy grupy pacjentów testują śmiech
Dr Goncagul Aldan, wykładowczyni i pielęgniarka z Wydziału Pielęgniarstwa Uniwersytetu Hacettepe w Ankarze, zaprezentowała wyniki badań klinicznych. Zespół dr Aldan przeprowadził badanie na grupie 63 pacjentów z POChP leczonych w szpitalu miejskim Ankara Bilkent.
Pacjentów losowo podzielono na trzy grupy:
- jedna trzecia uczestniczyła w terapii śmiechem,
- jedna trzecia wykonywała tradycyjne ćwiczenia oddechowe,
- ostatnia grupa kontrolna nie wykonywała żadnych ćwiczeń oddechowych.
"W ramach tych badań chcieliśmy sprawdzić, czy dodatkowe, proste i niedrogie techniki mogłyby uzupełnić istniejącą opiekę" - wyjaśniła dr Aldan. - "Terapia śmiechem wykazała już obiecujące rezultaty w leczeniu wielu innych chorób przewlekłych.
Jej przystępność i przyjemny charakter sugerują, że może ona pomóc pacjentom z POChP, nie tylko w radzeniu sobie z codziennym stresem związanym z życiem z chorobą przewlekłą, ale także bezpośrednio wspierać zdrowie układu oddechowego".
Na czym polega śmiechoterapia w POChP?
Tradycyjne ćwiczenia oddechowe, takie jak oddychanie z zaciśniętymi ustami, są już uznaną metodą wspomagającą pacjentów z POChP. Uczy się ich, jak wdychać powietrze przez nos i powoli wydychać przez zaciśnięte usta, co pomaga usunąć zalegające w płucach powietrze. W ramach terapii śmiechem pacjenci wykonywali serię ćwiczeń, które miały na celu wywołanie celowego śmiechu.
Były to:
- rymiczne klaskanie z odgłosami wokalnymi,
- ćwiczenia imitujące np. rozruch motocykla lub ryk lwa,
- medytacja śmiechu, polegająca na spontanicznym, niewymuszonym śmiechu,
- relaksacja ze spokojnym oddechem i uśmiechem.
W obu grupach terapeutycznych pacjentów uczono ćwiczeń osobiście, a następnie proszono o samodzielne wykonywanie ich przez 30 minut, trzy razy w tygodniu, przez osiem tygodni.
Uczestnicy otrzymywali wsparcie poprzez wideorozmowy i wiadomości tekstowe. Przed, w trakcie i po zakończeniu terapii oceniano ich trudności z oddychaniem, ogólny stan zdrowia oraz poziom codziennej opieki, jakiej potrzebowali.
Mniejsze duszności i lepsze samopoczucie. Wyniki terapii śmiechem
Po ośmiu tygodniach leczenia wyniki były obiecujące. Zarówno pacjenci poddani terapii śmiechem, jak i ci stosujący ćwiczenia oddechowe z zaciśniętymi ustami, doświadczyli znacznie mniejszych trudności z oddychaniem w porównaniu z grupą kontrolną. Co więcej, obie grupy terapeutyczne zgłosiły również lepszy ogólny stan zdrowia.
Interesujące jest to, że nie zaobserwowano różnic w ilości potrzebnej codziennej opieki, co sugeruje, że poprawa dotyczy głównie subiektywnych odczuć pacjentów i ich zdolności do radzenia sobie z objawami.
Dlaczego śmiech może pomagać płucom?
Dr Aldan wyjaśnia potencjalne mechanizmy działania terapii śmiechem. W przypadku POChP drogi oddechowe często zapadają się podczas wydechu, co powoduje zatrzymywanie powietrza w płucach. Oddychanie z zaciśniętymi ustami tworzy delikatne przeciwciśnienie, które pozwala wydostać się uwięzionemu powietrzu, spowalniając oddech i dając pacjentom większą kontrolę.
Śmiech, podobnie jak ćwiczenia fizyczne, angażuje i wzmacnia mięśnie oddechowe, sprzyja głębszemu wydechowi oraz może wyzwalać wydzielanie endorfin.
Te naturalne substancje przeciwbólowe i poprawiające nastrój przynoszą ulgę zarówno fizyczną, jak i emocjonalną. "Terapia śmiechem ma na celu wywołanie w organizmie efektów autentycznego śmiechu" - wskazała dr Aldan. - "Jednak mechanizmy leżące u podstaw terapii śmiechem w POChP pozostają słabo poznane i potrzebne są bardziej kompleksowe badania".
Tania i dostępna pomoc w domu
Autorzy badania podkreślają, że śmiechoterapia jest nie tylko skuteczna, ale także niedroga i łatwo dostępna. Pacjenci mogą stosować ją w domu, bez potrzeby specjalistycznego sprzętu czy stałego wsparcia, co czyni ją idealnym uzupełnieniem innych metod leczenia. To otwiera nowe, obiecujące perspektywy dla poprawy jakości życia osób cierpiących na POChP.
7
