Ból ucha przy katarze często zaczyna się od zablokowanej trąbki słuchowej. Jeden objaw wymaga pilnej konsultacji

Kłucie, rozpieranie i ból ucha podczas kataru często wynikają ze stanu zapalnego w uchu środkowym. Dolegliwości pojawiają się, gdy za błoną bębenkową gromadzi się płyn po infekcji górnych dróg oddechowych. Ból można łagodzić ciepłym okładem i lekami przeciwbólowymi, ale warto obserwować, czy nie dochodzą objawy alarmowe.

Chora kobieta robi sobie ciepły okład na ucho. O leczeniu zapalenia ucha środkowego przeczytasz na Poradnik Zdrowie.
Autor: Zdjęcie poglądowe/ Wygenerowane przez AI Kobieta z okładem na uchu siedząca na kanapie w salonie.
  • Zapalenie ucha środkowego wynika z nagromadzenia płynu w przewodach słuchowych podczas przeziębienia lub grypy
  • U dzieci infekcja objawia się często płaczliwością, gorączką oraz odruchowym łapaniem się za bolące ucho
  • Nagłe ustąpienie bólu z jednoczesnym wyciekiem płynu może sygnalizować pęknięcie błony bębenkowej pod wpływem ciśnienia
  • Według serwisu NFZ lekarze często zalecają obserwację pacjenta przez 2 lub 3 dni przed podaniem antybiotyku

Zapalenie ucha środkowego. Co to jest i skąd się bierze?

Ból ucha przy infekcji górnych dróg oddechowych często wskazuje na zapalenie ucha środkowego. Ucho środkowe to przestrzeń wypełniona powietrzem za błoną bębenkową. Mayo Clinic podaje, że do zakażenia dochodzi, gdy w tej przestrzeni zbiera się płyn, a następnie zaczynają namnażać się wirusy lub bakterie.

Zapalenie ucha środkowego często pojawia się po przeziębieniu, grypie albo przy alergii. Podczas infekcji drogi oddechowe puchną, a to ułatwia szerzenie się stanu zapalnego na okolice ucha. Dlatego takie powikłanie może dotyczyć osób w każdym wieku.

Sprawdź, jak odróżnić grypę od przeziębienia

Ból ucha przy katarze. Dlaczego infekcja dróg oddechowych boli w uchu?

Za ból często odpowiadają trąbki słuchowe (trąbki Eustachiusza), które łączą ucho z gardłem. W czasie infekcji bywają podrażnione i nie odprowadzają wydzieliny tak, jak powinny. Mayo Clinic Health System opisuje, że kiedy te przewody są zablokowane, w uchu zaczyna gromadzić się płyn.

Płyn w uchu zwiększa ciśnienie i naciska na błonę bębenkową, co zwykle odczuwamy jako ból. Gdy nie zostanie odprowadzony, może stać się środowiskiem dla namnażania drobnoustrojów. Dlatego przy katarze i bólu gardła czasem pojawiają się też dolegliwości ze strony ucha.

Zapalenie ucha środkowego. Objawy u dzieci i dorosłych

Objawy zapalenia ucha mogą pojawić się nagle i wyglądać inaczej u dzieci oraz u dorosłych. U dorosłych typowe są kłujący ból, uczucie narastającego ciśnienia i pogorszenie słuchu. U dzieci częściej widać też wyraźną zmianę zachowania i ogólne pogorszenie samopoczucia:

  • częste pociąganie lub łapanie się za ucho
  • nadmierna płaczliwość i drażliwość
  • problemy z zasypianiem i niespokojny sen
  • gorączka oraz brak apetytu
  • wyciek płynu z ucha
  • utrata równowagi i zawroty głowy

Dzieci nie zawsze potrafią powiedzieć, co dokładnie je boli, dlatego przy przeziębieniu warto obserwować zachowanie. Jeśli dziecko jest wyjątkowo niespokojne albo słabiej reaguje na ciche dźwięki, może to sugerować infekcję ucha. Mayo Clinic podaje, że tym dolegliwościom może towarzyszyć także silny ból głowy.

Kiedy z bólem ucha do lekarza? Objawy alarmowe

Wiele infekcji ucha ustępuje wraz z przeziębieniem, ale czasem potrzebna jest szybka konsultacja lekarska. Skontaktuj się z lekarzem, jeśli pojawia się obrzęk za uchem albo objawy nasilają się mimo leczenia. Pilnej oceny wymaga też bardzo wysoka gorączka u dziecka lub u osoby dorosłej.

Niepokojąca sytuacja to nagłe ustąpienie silnego bólu, po którym pojawia się wyciek płynu z ucha. MedlinePlus Medical Encyclopedia wyjaśnia, że może to wskazywać na pęknięcie błony bębenkowej pod wpływem ciśnienia. Pilnej konsultacji wymagają także:

  • drganie mięśni twarzy
  • bardzo silny i narastający ból głowy
  • wystąpienie gorączki u niemowlęcia poniżej 6. miesiąca życia
  • brak poprawy po 48-72 godzinach od rozpoczęcia leczenia

Jak leczyć ból ucha przy infekcji? Domowe sposoby i zalecenia lekarzy

W większości przypadków leczenie polega na łagodzeniu objawów, a organizm potrzebuje czasu, by zwalczyć infekcję. Na ból może pomóc ciepły okład na ucho, na przykład termofor albo ciepła ściereczka. Pomocne bywają też krople przeciwbólowe bez recepty oraz paracetamol lub ibuprofen, które zmniejszają ból i obniżają gorączkę.

Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) podaje, że lekarze czasem zalecają obserwację pacjenta przez 2 lub 3 dni, zanim zdecydują o antybiotyku. Przy cięższym przebiegu standardem jest amoksycylina, czyli antybiotyk pierwszego wyboru. Taka kuracja zwykle trwa od 5 do 10 dni, zależnie od wieku pacjenta i nasilenia objawów.

Jeśli ból ucha dotyczy ciebie lub bliskiej osoby, pomocne jest regularne przyjmowanie leków przeciwbólowych już od pierwszej doby infekcji. Warto zadbać o odpoczynek, ciepło i nawodnienie, bo to wspiera powrót do zdrowia. Jeśli po 3 dniach leczenia zaleconego przez lekarza nie ma poprawy, potrzebna jest ponowna konsultacja.

Źródła: