- Według National Cancer Institute zapalenie śluzówki to jeden z najczęstszych skutków ubocznych chemioterapii i radioterapii
- Bolesne pieczenie, suchość i zaburzenia smaku pojawiają się zazwyczaj od 5 do 14 dni po podaniu chemii
- Zaniedbanie higieny w trakcie leczenia onkologicznego może doprowadzić do zagrażającej życiu posocznicy
- Jadłospis chorego musi wykluczać potrawy pikantne, kwaśne, gorące i twarde, które podrażniają uszkodzoną błonę śluzową
Dlaczego chemioterapia niszczy śluzówkę jamy ustnej?
Zmiany w jamie ustnej, takie jak suchość czy bolesne afty, są całkowicie normalnym i powszechnym zjawiskiem podczas leczenia onkologicznego. Według danych amerykańskiego National Cancer Institute zapalenie śluzówki to jeden z najczęstszych skutków ubocznych chemioterapii oraz radioterapii. Wynika to z faktu, że silne leki niszczą nie tylko komórki nowotworowe, ale również zdrowe tkanki wyściełające twój przewód pokarmowy.
Problemy ze śluzówką pojawiają się zazwyczaj od 5 do 14 dni po podaniu chemioterapii i obejmują uciążliwe pieczenie, zaburzenia smaku oraz narastającą suchość. Warto jednak pamiętać, że te przykre dolegliwości mają najczęściej charakter czasowy i całkowicie ustępują po zakończeniu leczenia chemioterapeutycznego. Aby przetrwać ten trudny czas, musisz natychmiast wdrożyć odpowiednie nawyki higieniczne i dietetyczne.
Skutki braku higieny ustnej w trakcie leczenia onkologicznego
Kiedy przechodzisz chemioterapię, twoje gruczoły ślinowe pracują słabiej, co drastycznie zmienia florę bakteryjną w twoich ustach. Uszkodzona błona śluzowa staje się otwartą bramą dla niebezpiecznych drobnoustrojów, które naturalnie bytują w organizmie. Jeśli zaniedbasz codzienne mycie zębów, narażasz się na bolesne infekcje grzybicze, wirusowe, a w skrajnych przypadkach nawet na zagrażającą życiu posocznicę.
Właśnie dlatego tak ważne jest wyleczenie wszystkich ubytków jeszcze zanim rozpoczniesz walkę z nowotworem. Zgodnie z oficjalnymi wytycznymi powinieneś skontrolować swój stan uzębienia u stomatologa na dwa tygodnie przed pierwszą dawką chemii. Jeśli nie zdążysz tego zrobić, koniecznie zapytaj swojego lekarza prowadzącego, w jakim bezpiecznym terminie możesz zaplanować wizytę w gabinecie dentystycznym.
Jak prawidłowo dbać o higienę jamy ustnej przy nowotworze?
Codzienna pielęgnacja jamy ustnej w trakcie leczenia onkologicznego wymaga wyjątkowej delikatności oraz bezwzględnej regularności. Zęby powinieneś szczotkować od dwóch do trzech razy dziennie, używając do tego wyłącznie bardzo miękkiej szczoteczki. Zwróć szczególną uwagę na miejsca, w których zęby stykają się z dziąsłami, a po umyciu dokładnie wypłucz usta czystą wodą.
W zachowaniu prawidłowej higieny podczas chemioterapii pomogą ci następujące zasady:
- myj zęby łagodną pastą z fluorem, unikając piekących smaków mięty
- jeśli pasta podrażnia usta, szczotkuj je wodą z dodatkiem ćwierć łyżeczki soli
- zrezygnuj z gotowych płynów do płukania ust, które zawierają w składzie alkohol
- stosuj własną płukankę z ćwierć łyżeczki soli i ćwierć łyżeczki sody oczyszczonej rozpuszczonych w wodzie.
Jak bliscy mogą pomóc w przygotowywaniu posiłków dla chorego?
Jeśli twój bliski przechodzi leczenie onkologiczne i cierpi na ból w jamie ustnej, twoje wsparcie w kuchni odegra kluczową rolę w jego procesie zdrowienia. Z jadłospisu pacjenta musisz bezwzględnie wykluczyć potrawy pikantne, kwaśne, gorące oraz twarde. Tego typu jedzenie błyskawicznie podrażnia uszkodzoną błonę śluzową, co potęguje stan zapalny i zniechęca chorego do przyjmowania niezbędnych kalorii.
Zamiast tego przygotowuj posiłki, które są miękkie, wilgotne i w razie potrzeby zblendowane na gładką papkę. Pilnuj również, aby chory wypijał każdego dnia od 2 do 3 litrów płynów, co skutecznie złagodzi problem uporczywej suchości w ustach. Warto też podawać bliskiemu drobne kawałki lodu do ssania, ponieważ takie domowe działanie doraźnie zamrozi ból i przyniesie mu ogromną ulgę.
Co stosować na ból i afty podczas chemioterapii?
Nawet przy wzorowej higienie i diecie stan zapalny może wywołać silny ból, który drastycznie utrudnia normalne funkcjonowanie. W takich sytuacjach lekarze zalecają sięgnięcie po specjalistyczne płukanki na bazie benzydaminy lub miejscowe środki znieczulające, takie jak lidokaina. Jeżeli na śluzówce rozwinie się grzybica, specjalista przepisze ci odpowiednie leki przeciwgrzybicze, które należy stosować ściśle według jego wskazań.
W przypadku wyjątkowo opornego bólu specjaliści wdrażają silniejsze leki przeciwbólowe o działaniu ogólnoustrojowym. Ważne jest jednak, abyś nie przyjmował na własną rękę popularnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych, ponieważ mogą one uszkodzić błonę śluzową żołądka i zaburzyć krzepnięcie krwi. Każdą nową dolegliwość zgłaszaj na bieżąco pielęgniarce lub lekarzowi, aby szybko wdrożyć bezpieczne i sprawdzone metody leczenia objawowego.
8 nawyków psychicznych, które ułatwią życie GALERIA
8
Źródła:
