- Uporczywa suchość w ustach może być związana z chorobami, takimi jak cukrzyca, zespół Sjögrena lub mukowiscydoza
- Za mniejszą produkcję śliny często odpowiadają leki na nadciśnienie, alergię, depresję oraz środki przeciwbólowe
- Trudności z połykaniem i pieczenie jamy ustnej to sygnały alarmowe wymagające pilnej konsultacji ze specjalistą
- W placówkach z umową z NFZ pacjentom przysługują badania diagnostyczne i leczenie zmian błony śluzowej jamy ustnej
Suchość w ustach mimo picia wody. Co może oznaczać kserostomia?
Suchość w ustach (kserostomia) oznacza, że ślinianki wytwarzają za mało śliny, by utrzymać prawidłową wilgotność jamy ustnej. Dlatego samo picie wody nie zawsze przynosi ulgę, jeśli przyczyna problemu nie dotyczy odwodnienia. Jeżeli suchość utrzymuje się mimo nawodnienia, warto potraktować ją jako sygnał do sprawdzenia możliwych przyczyn.
Suchość w ustach może towarzyszyć różnym chorobom ogólnoustrojowym. MedlinePlus wskazuje m.in. na cukrzycę, zespół Sjögrena i mukowiscydozę jako możliwe przyczyny takiego objawu. Kserostomia bywa też opisywana u osób z chorobą Parkinsona, chorobą Alzheimera oraz w przebiegu zakażenia HIV i AIDS.
Leki a suchość w ustach. Które preparaty najczęściej ją powodują?
Jedną z najczęstszych przyczyn suchości w ustach są leki, zarówno na receptę, jak i dostępne bez recepty. Część substancji może ograniczać pracę ślinianek i zmniejszać ilość wydzielanej śliny. Jeśli przyjmujesz stałe leki, sprawdź w ulotce działania niepożądane lub porozmawiaj z lekarzem, bo lista preparatów z takim skutkiem ubocznym jest długa:
- leki przeciwhistaminowe stosowane przy alergiach
- środki obkurczające stosowane podczas kataru
- leki na nadciśnienie tętnicze i choroby serca
- preparaty stosowane w leczeniu lęku, depresji oraz padaczki
- leki przeciwbólowe oraz te na astmę i inne schorzenia układu oddechowego
Na suchość w ustach wpływają także używki i codzienne nawyki. Tytoń i częste picie alkoholu sprzyjają wysuszeniu śluzówki jamy ustnej. U niektórych osób problem nasilają też kawa, herbata i napoje z kofeiną.
Suchość w ustach. Kiedy iść do lekarza lub stomatologa?
Jeśli suchość w ustach nie mija mimo zmiany nawyków, warto skonsultować się z lekarzem lub stomatologiem. Są objawy, które powinny przyspieszyć taką wizytę. Nieleczona suchość sprzyja stanom zapalnym i problemom z zębami, a także utrudnia jedzenie i mówienie.
Zgłoś się po pomoc, jeśli suchości towarzyszą dolegliwości utrudniające jedzenie lub mówienie. MedlinePlus wymienia objawy, na które warto zwrócić szczególną uwagę:
- trudności z przełykaniem pokarmów
- uczucie pieczenia w jamie ustnej
- pojawienie się białych plam na języku lub policzkach
- suchość, która mimo starań utrzymuje się przez długi czas.
Suchość w ustach. Jakie badania zleca lekarz i co refunduje NFZ?
Przy przewlekłej suchości w ustach lekarz może zlecić dodatkowe badania. Jak podaje Narodowy Instytut Badań Stomatologicznych i Czaszkowo-Szczękowych (NIDCR), najczęściej są to badania krwi oraz test oceniający ilość wytwarzanej śliny. Wyniki pomagają ocenić, czy problem wynika z pracy ślinianek, czy z innych czynników.
W Polsce pomoc w tym zakresie jest dostępna w ramach ubezpieczenia zdrowotnego. Ministerstwo Zdrowia informuje, że w placówkach z umową z NFZ pacjentom przysługują badania diagnostyczne i leczenie zmian na błonie śluzowej jamy ustnej. Raz w roku można wykonać pełne badanie stomatologiczne, a w wybranych sytuacjach NFZ refunduje też leczenie zabiegowe, na przykład chirurgiczne usunięcie kamienia z przewodu ślinianki.
Co pomaga na suchość w ustach? Proste sposoby na co dzień
Zacznij od przejrzenia przyjmowanych leków i codziennych nawyków. Jeśli podejrzewasz, że objaw jest skutkiem ubocznym terapii, nie odstawiaj leków na własną rękę, tylko porozmawiaj z lekarzem o możliwej zmianie preparatu. Unikaj też płynów do płukania ust na bazie alkoholu, bo mogą dodatkowo podrażniać i wysuszać śluzówkę.
Ulga zależy nie tylko od ilości wypijanej wody, ale też od ograniczenia czynników, które nasilają suchość. Ograniczenie palenia tytoniu i mocnej kawy może szybko zmniejszyć dolegliwości. Jeśli problem nie ustępuje, umów kontrolę u stomatologa w ramach NFZ, bo wczesna ocena stanu jamy ustnej pomaga uniknąć bolesnych zmian i problemów z zębami.
7
Źródła:
