Siniaki pojawiające się bez powodu. Kiedy powinny niepokoić?

• Pojedyncze siniaki często są skutkiem drobnych urazów, których można nie zauważyć lub nie pamiętać
• Cieńsza skóra i niektóre leki mogą zwiększać skłonność do powstawania siniaków
• Duże lub często pojawiające się siniaki, którym towarzyszą krwawienia, wymagają konsultacji z lekarzem
• Wybroczyny, czyli drobne czerwone lub fioletowe punkty na skórze, krew w moczu lub stolcu oraz nagłe osłabienie są sygnałami alarmowymi

Siniaki bez wyraźnej przyczyny. Skąd się biorą?

Siniak powstaje wtedy, gdy drobne naczynia krwionośne pod skórą pękają, a krew wydostaje się do tkanek. Nie zawsze dochodzi do mocnego uderzenia. Czasem wystarczy oparcie się o kant stołu, ucisk torby na ramię czy niewielkie uderzenie w nogę, którego po kilku godzinach po prostu się nie pamięta.

Typowy siniak zmienia kolor z czerwonego lub fioletowego na niebieski, zielonkawy i żółtawy, a potem stopniowo znika. Najczęściej trwa to około dwóch tygodni, choć większe zmiany mogą utrzymywać się dłużej. Jeśli siniak jest bolesny, powiększa się albo po kilku dniach nie zaczyna blednąć, obserwuj go i zanotuj, kiedy się pojawił.

Skłonność do siniaków rośnie z wiekiem i po niektórych lekach

Łatwiejsze siniaczenie jest częstsze u osób starszych, ponieważ skóra staje się cieńsza i traci część tkanki tłuszczowej, która chroni naczynia przed urazem. Widoczne siniaki mogą wtedy pojawiać się zwłaszcza na dłoniach, przedramionach i podudziach, nawet po niewielkim uderzeniu.

Znaczenie mają też leki i suplementy. Leki przeciwkrzepliwe, leki przeciwpłytkowe, niektóre leki przeciwbólowe i przeciwzapalne z grupy NLPZ oraz kortykosteroidy mogą zwiększać skłonność do powstawania siniaków. Nie należy samodzielnie odstawiać leków przepisanych przez lekarza, nawet jeśli siniaki pojawiły się po rozpoczęciu terapii.

Rzadziej problem wiąże się z niedoborami żywieniowymi, chorobami wątroby, zbyt małą liczbą płytek krwi albo zaburzeniami krzepnięcia. Niedobór witaminy C może powodować między innymi łatwe powstawanie siniaków i krwawienie z dziąseł, ale samych zmian na skórze nie wystarczy, by go rozpoznać.

Kiedy siniaki pojawiające się bez powodu powinny niepokoić?

Niepokój powinno wzbudzić przede wszystkim wyraźne zwiększenie skłonności do powstawania siniaków, zwłaszcza u osoby, która wcześniej nie miała takiego problemu. Konsultacji wymaga też sytuacja, w której siniaki są duże, bolesne, liczne lub występują na tułowiu, plecach czy twarzy bez jasnego urazu.

Skonsultuj się z lekarzem, jeśli siniakom towarzyszy którykolwiek z poniższych objawów:

• częste krwawienia z nosa, krwawienie z dziąseł lub długo utrzymujące się krwawienie po drobnym skaleczeniu
• bardzo obfite albo przedłużające się miesiączki
• drobne czerwone, fioletowe lub brunatne punkty na skórze, nazywane wybroczynami, które nie bledną po ucisku
• krew w moczu, stolcu lub wymiotach, a także czarny, smolisty stolec
• wyraźne osłabienie, bladość, zawroty głowy albo duszność
• podobne problemy z krwawieniami i siniakami u bliskich krewnych

Pilnej pomocy medycznej wymaga uraz głowy u osoby przyjmującej leki przeciwkrzepliwe, szybko pojawiające się wybroczyny z gorączką, obfite krwawienie oraz objawy takie jak omdlenie, splątanie lub nagły, silny ból głowy. W takich sytuacjach nie warto czekać na planową wizytę.

Jak ustala się przyczynę częstych siniaków?

Podczas rozmowy lekarz zwykle pyta, kiedy pojawiły się siniaki, gdzie występują, jakie leki i suplementy przyjmuje pacjent oraz czy zdarzają się inne krwawienia. Ważne są również przebyte choroby, operacje, usuwanie zębów i rodzinne przypadki problemów z krzepnięciem.

Lekarz może zlecić morfologię z oceną liczby płytek krwi oraz badania krzepnięcia. W zależności od objawów lekarz może zlecić także badania oceniające pracę wątroby lub skierować pacjenta do hematologa, czyli specjalisty zajmującego się chorobami krwi. Dobór badań zależy od rodzaju siniaków, innych objawów i przyjmowanych leków. Dlatego pojedynczy siniak rzadko jest powodem, by samodzielnie interpretować wyniki badań.

Co zrobić, gdy pojawiają się siniaki bez wyraźnej przyczyny?

Przy pojedynczym siniaku warto przez kilka dni sprawdzać, czy nie rośnie i czy z czasem zmienia kolor oraz blednie. Pomocne może być zapisanie daty pojawienia się zmiany i zrobienie zdjęcia w dobrym świetle. Ułatwia to ocenę, czy siniak się powiększa i czy z czasem pojawiają się kolejne zmiany.

Jeżeli siniaki wracają, przygotuj przed wizytą listę wszystkich przyjmowanych leków, także dostępnych bez recepty, oraz suplementów. Nie próbuj leczyć problemu wysokimi dawkami witamin ani nie odstawiaj leków przeciwkrzepliwych na własną rękę. Nowe lub coraz częstsze siniaki warto omówić z lekarzem rodzinnym, zwłaszcza gdy dołączają krwawienia, wybroczyny albo osłabienie.

Źródła:

• Mayo Clinic (Easy bruising: Why does it happen?)
• MedlinePlus Medical Encyclopedia (Bleeding into the skin)
• National Heart, Lung, and Blood Institute (Bleeding Disorders - Symptoms)
• National Heart, Lung, and Blood Institute (Bleeding Disorders - Diagnosis)
• NHS (Anticoagulant medicines - Side effects)
• MedlinePlus Medical Encyclopedia (Vitamin C)