Niski poziom potasu (hipokaliemia) daje różne objawy. Poznaj najczęstsze przyczyny i sygnały ostrzegawcze

Nagłe osłabienie i bolesne skurcze mięśni mogą mieć związek z niedoborem potasu. To elektrolit ważny dla pracy serca, mięśni i układu nerwowego, a pierwsze objawy łatwo pomylić ze zmęczeniem. Lepiej zareagować na czas, zanim pojawią się groźniejsze zaburzenia rytmu serca.

Mężczyzna siedzący na łóżku trzyma się obiema rękami za łydkę. O objawach niedoboru potasu przeczytasz na Poradnik Zdrowie.
Autor: Zdjęcie poglądowe/ Wygenerowane przez AI Osoba masująca bolącą łydkę na łóżku w sypialni.
  • Potas poniżej 3,5 mmol/l to hipokaliemia, która zaburza pracę mięśni i przewodzenie impulsów nerwowych
  • Typowe objawy niedoboru to nieregularne bicie serca, bolesne skurcze, uporczywe zaparcia oraz uczucie wyczerpania
  • Poziom potasu obniżają głównie silne wymioty, biegunki oraz stosowanie leków odwadniających przy nadciśnieniu
  • Stężenie poniżej 2,5 mmol/l grozi rozpadem mięśni, paraliżem oraz śmiertelnym migotaniem komór serca

Hipokaliemia: co to jest i dlaczego potas jest ważny

Hipokaliemia to sytuacja, w której stężenie potasu we krwi spada poniżej 3,5 mmol/l. Potas jest elektrolitem potrzebnym do prawidłowej pracy mięśni i przewodzenia impulsów nerwowych. Kiedy jest go za mało, najszybciej „odzywają się” serce i układ nerwowy.

Spadek potasu najpierw zaburza pracę nerwów i mięśni. Pojawia się osłabienie, uczucie wyczerpania i czasem drżenia mięśni. Im większy niedobór, tym objawy mogą być silniejsze i obejmować różne układy w organizmie.

Kardiologia prewencyjna. Co zrobić, by skutecznie chronić serce? Dr Agnieszka Graczyk–Szuster

Objawy niedoboru potasu: jak rozpoznać hipokaliemię

Nagłe, niewyjaśnione pogorszenie samopoczucia może mieć wiele przyczyn, a jedną z nich jest hipokaliemia. Jej pierwsze objawy często są niespecyficzne i łatwo je pomylić ze zmęczeniem. Jak podaje MedlinePlus, do typowych symptomów należą:

  • nieregularne bicie serca
  • bolesne skurcze mięśni
  • osłabione lub drgające mięśnie
  • uczucie ciągłego zmęczenia
  • nudności
  • uporczywe zaparcia.

Przyczyny niskiego potasu: wymioty, biegunka, leki moczopędne

Najczęściej niski potas nie wynika z diety, tylko z nadmiernej utraty przez nerki lub przewód pokarmowy. Typowe przyczyny to silne wymioty i przewlekła biegunka, które szybko „wypłukują” elektrolity. Ryzyko zwiększa też nadużywanie środków przeczyszczających.

Poziom potasu mogą obniżać też niektóre leki, szczególnie diuretyki (leki moczopędne) stosowane m.in. w nadciśnieniu. Jak podaje Merck Manual, znaczenie mają również zaburzenia nadnerczy (np. zespół Cushinga) oraz niedobór magnezu, który często współwystępuje z hipokaliemią. Rzadziej przyczyną bywają choroby cewek nerkowych lub nadmiar aldosteronu.

Ciężka hipokaliemia: kiedy niski potas zagraża życiu

Za ciężką hipokaliemię uznaje się sytuację, gdy potas spada poniżej 2,5 mmol/l. Może wtedy dojść do rabdomiolizy (rozpadu mięśni) oraz postępującego porażenia mięśni, które może zaczynać się w nogach i obejmować kolejne partie ciała. Najgroźniejsza jest niewydolność oddechowa, gdy słabną mięśnie odpowiedzialne za oddychanie.

Niedobór potasu wpływa też na pracę serca, co opisuje Merck Manual Professional Edition. W miarę spadku stężenia potasu zaburzenia rytmu mogą przejść w migotanie komór, które jest bezpośrednim zagrożeniem życia. Dlatego przy nagłym zatrzymaniu krążenia hipokaliemia jest jedną z możliwych przyczyn branych pod uwagę.

Badanie potasu: jak sprawdzić poziom i co dalej przy niedoborze

Poziom potasu sprawdza się w badaniu krwi, które oznacza jego stężenie w surowicy. Przy podejrzeniu niedoboru można poprosić lekarza podstawowej opieki zdrowotnej o zlecenie profilu elektrolitowego. Ma to szczególne znaczenie u pacjentów dializowanych oraz osób stale przyjmujących leki kardiologiczne.

Nie suplementuj potasu na własną rękę bez konsultacji medycznej. Nadmiar potasu może być dla serca równie niebezpieczny jak niedobór. Jeśli badania potwierdzą hipokaliemię, trzymaj się zaleconego dawkowania i razem z lekarzem ustal przyczynę, na przykład dieta, leki albo choroby nerek lub nadnerczy.

Objawy niedoboru potasu GALERIA

Źródła: