- Wczesne oznaki niedoboru magnezu to między innymi spadek apetytu, nudności oraz przewlekłe zmęczenie
- Według Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego zbyt mało magnezu w diecie ma aż 53 proc. dorosłych Polaków
- Niedobór minerału rozpoznaje się przy stężeniu w surowicy krwi niższym niż 1,8 mg/dL
- Bezpieczna dawka dodatkowego magnezu z suplementów dla osoby dorosłej wynosi 350 mg na dobę
Magnez w organizmie: za co odpowiada i dlaczego jest ważny
Magnez to ważny pierwiastek, który działa też jako elektrolit. Uczestniczy w setkach procesów w organizmie, między innymi wspiera pracę mięśni, układu nerwowego i serca. Gdy jest go za mało, organizm gorzej radzi sobie z przetwarzaniem energii, co może odbijać się na samopoczuciu.
Niedobór magnezu, czyli hipomagnezemia, oznacza zbyt niskie stężenie magnezu w surowicy krwi. Skurcze łydek to tylko jeden z możliwych sygnałów, bo magnez ma znaczenie dla wielu procesów w organizmie. Dlatego warto znać typowe objawy niedoboru i wiedzieć, jak je potwierdzić badaniem.
Objawy niedoboru magnezu: wczesne i nasilone sygnały
Wczesne objawy niedoboru magnezu bywają niespecyficzne, więc łatwo pomylić je ze zmęczeniem. National Institutes of Health (NIH) wskazuje m.in. spadek apetytu i nawracające nudności. Często dołączają do tego osłabienie oraz przewlekłe zmęczenie, które nie mija mimo snu.
Gdy niedobór się pogłębia, objawy zwykle stają się wyraźniejsze. Mogą pojawić się m.in.:
- drętwienie i mrowienie w kończynach
- bolesne skurcze i drgania mięśni
- zmiany osobowości i nastroju
- nieprawidłowy rytm bicia serca
- napady drgawek
Przy bardzo niskim poziomie magnezu może dojść do zaburzeń równowagi innych minerałów. NIH podaje, że konsekwencją bywa zbyt niskie stężenie wapnia lub potasu we krwi. To sytuacja poważna i potencjalnie niebezpieczna.
Niedobór magnezu w diecie: kto jest w grupie ryzyka
Dane z badania Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego z lat 2017–2020 pokazują, że problem jest powszechny. Zbyt mało magnezu w diecie ma 53 proc. dorosłych Polaków i 70 proc. seniorów. To może oznaczać, że część osób nie realizuje zaleceń żywieniowych dotyczących tego pierwiastka.
Są też grupy, u których ryzyko niedoboru jest większe z powodu stanu zdrowia. Polish Archives of Internal Medicine wskazuje, że stała suplementacja magnezu bywa zalecana m.in. u osób z przewlekłym zapaleniem trzustki. Dotyczy to szczególnie pacjentów z objawami zespołu złego wchłaniania, gdy organizm gorzej przyswaja składniki z diety.
Szczególną uwagę warto zwrócić u osób starszych z niedożywieniem lub wysokim ryzykiem niedożywienia. Wytyczne praktyki klinicznej zalecają w tej grupie regularne monitorowanie poziomu magnezu. Podkreślają też uzupełnianie magnezu nawet przy łagodnych niedoborach, żeby nie dopuścić do pogorszenia stanu pacjenta.
Badanie magnezu we krwi: jak je wykonać i co oznacza wynik
Gdy podejrzewasz niedobór magnezu u siebie lub bliskiej osoby, pomocne jest badanie laboratoryjne. Niedobór rozpoznaje się na podstawie stężenia magnezu w surowicy krwi. To powszechnie dostępny test, który ułatwia ocenę, czy suplementacja ma w ogóle sens.
Merck Manual Professional Edition podaje, że o niedoborze (hipomagnezemii) mówimy, gdy stężenie magnezu w surowicy spada poniżej 1,8 mg/dL. W przeliczeniu na mmol/L granicą jest wynik poniżej 0,70 mmol/L. Wynik najlepiej interpretować razem z objawami, bo same liczby nie zawsze mówią wszystko.
Suplementacja magnezu: bezpieczna dawka i skutki przedawkowania
W przypadku magnezu zasada „więcej” nie zawsze działa na korzyść. National Institutes of Health (NIH) podaje, że bezpieczny górny poziom magnezu z suplementów dla osoby dorosłej to 350 mg na dobę. Ten limit dotyczy tabletek, proszków i innych suplementów, a nie magnezu naturalnie obecnego w jedzeniu i napojach.
Przekraczanie zalecanych dawek może wywoływać działania niepożądane. Najczęściej są to biegunka, nudności i skurcze brzucha. Przy bardzo wysokich dawkach przyjmowanych długo może dojść do toksyczności magnezu, z objawami takimi jak zaczerwienienie twarzy, zatrzymanie moczu i ospałość.
Gdy poziom magnezu we krwi znacznie przekracza normy, ryzyko powikłań rośnie. Mogą pojawić się osłabienie mięśni, trudności w oddychaniu, nieregularne bicie serca, a w skrajnych przypadkach także zatrzymanie akcji serca. Dlatego suplementy warto stosować zgodnie z informacją na opakowaniu i nie przekraczać 350 mg dziennie z suplementów na własną rękę.
Jak uzupełnić magnez: dieta, badanie i rozsądna suplementacja
Zanim sięgniesz po suplement, spróbuj uzupełniać magnez dietą, na przykład przez orzechy, nasiona, produkty pełnoziarniste i zielone warzywa liściaste. Jeśli masz objawy, nie zgaduj, tylko zrób badanie krwi, aby potwierdzić niedobór. Suplementacja powinna być wsparciem diety, a przy chorobach przewlekłych warto omówić ją z lekarzem prowadzącym.
Objawy niedoboru magnezu GALERIA
8
Źródła:
- National Institutes of Health (NIH), Office of Dietary Supplements (ODS)
- Merck Manual Professional Edition
- Polish Archives of Internal Medicine
- National Institutes of Health (NIH) Office of Dietary Supplements (ODS)
- Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy (NIZP PZH – PIB)
