- Nagła pokrzywka to swędzące bąble lub obrzęki skóry utrzymujące się nie dłużej niż 6 tygodni
- Według danych Frontiers in Allergy infekcje dróg oddechowych odpowiadają za około 40 proc. przypadków
- W połowie przypadków u dorosłych pacjentów nie udaje się ustalić konkretnej przyczyny wystąpienia zmian
- Duszność, obrzęk języka lub omdlenie towarzyszące wysypce wymagają natychmiastowego wezwania pomocy medycznej
- Lekiem pierwszego wyboru są zazwyczaj nowoczesne środki przeciwhistaminowe, które nie powodują senności
Jak rozpoznać nagłą pokrzywkę na skórze?
Nagła pokrzywka to swędzące bąble na skórze, które pojawiają się niespodziewanie. Zmiany mogą wyglądać jak po kontakcie z pokrzywą, stąd nazwa.
Jak podaje „Allergy” (Wiley Online Library), ostra pokrzywka to stan, w którym bąble lub obrzęk skóry utrzymują się do 6 tygodni. Świąd bywa nasilony, a wykwity mogą w ciągu doby przemieszczać się w różne miejsca na ciele.
Najczęstsze przyczyny nagłej pokrzywki u dorosłych
Często podejrzewa się nowe jedzenie, ale nie zawsze to ono jest przyczyną. Według danych opisanych w „Frontiers in Allergy” najczęstszym wyzwalaczem ostrej pokrzywki u dorosłych są infekcje dróg oddechowych, głównie wirusowe, które odpowiadają za około 40 proc. przypadków. Warto więc sprawdzić, czy w ostatnich dniach nie było przeziębienia lub infekcji.
Do innych możliwych czynników należą:
- określone pokarmy
- leki, w tym popularne środki przeciwzapalne i przeciwbólowe (NLPZ)
- leki na nadciśnienie (inhibitory ACE)
- jad owadów, lateks lub szczepionki
W około połowie przypadków u dorosłych nie udaje się ustalić konkretnej przyczyny ostrej pokrzywki. „Frontiers in Allergy” opisuje takie sytuacje jako idiopatyczne, czyli bez uchwytnego zewnętrznego wyzwalacza.
To nie zawsze oznacza coś groźnego, bo ostra pokrzywka zwykle ma charakter przejściowy i z czasem ustępuje.
Objawy alarmowe przy pokrzywce: kiedy dzwonić po pomoc
Większość przypadków pokrzywki ma łagodny przebieg, ale czasem potrzebna jest pilna pomoc. Jeśli pojawia się pogorszenie stanu zdrowia razem z wysypką, nie zwlekaj z kontaktem z medykami. MedlinePlus Medical Encyclopedia zaleca, by zadzwonić pod 112 lub pilnie zgłosić się po pomoc, gdy wystąpią:
- omdlenie lub silne zawroty głowy
- duszność i trudności z oddychaniem
- uczucie ucisku w gardle
- obrzęk języka lub twarzy
- świszczący oddech.
Leczenie nagłej pokrzywki i badania: co zwykle zaleca lekarz
Przy pierwszym epizodzie pokrzywki lekarz nie zawsze zleca badania laboratoryjne. Międzynarodowe wytyczne opublikowane w Wiley Online Library wskazują, że przy ostrej pokrzywce rutynowe testy zwykle nie są potrzebne.
Powód jest prosty: do rozpoznania często wystarcza dokładny wywiad o możliwych wyzwalaczach, a zmiany mają tendencję do ustępowania. Badania rozważa się wtedy, gdy jest silne podejrzenie alergii na konkretny pokarm albo nadwrażliwości na leki, szczególnie przeciwbólowe.
Celem leczenia jest zmniejszenie świądu i ograniczenie liczby bąbli. „Allergy” (Wiley Online Library) wskazuje, że lekiem pierwszego wyboru są leki przeciwhistaminowe II generacji. Zwykle są dobrze tolerowane i najczęściej nie powodują senności. Dawkę dobiera lekarz, tak aby złagodzić objawy i poprawić komfort funkcjonowania.
Gdzie zgłosić się z pokrzywką w ramach NFZ
W ramach NFZ miejsce zgłoszenia zależy od pory dnia i nasilenia objawów. NFZ informuje, że od 18:00 do 8:00 oraz całodobowo w dni wolne działa nocna i świąteczna opieka zdrowotna.
To opcja, gdy objawy są uciążliwe, a nie chcesz czekać do otwarcia przychodni. Przy gwałtownych objawach, zwłaszcza z obrzękiem twarzy lub trudnościami w oddychaniu, jedź od razu na SOR lub izbę przyjęć. Przy łagodnych objawach zacznij od wizyty u lekarza rodzinnego, który dobierze leczenie (zwykle leki przeciwhistaminowe). Obserwuj, czy wysypce nie towarzyszą objawy alarmowe opisane wyżej.
Przez kilka dni ogranicz czynniki, które mogą nasilać podrażnienie skóry: silne detergenty, gorące kąpiele i potencjalnie uczulające pokarmy.
5
Źródła:
