- Liszaj płaski jest przewlekłą chorobą zapalną i nie można się nim zarazić przez dotyk
- Zmiany na skórze mają postać swędzących, fioletowych grudek o wielokątnym kształcie i płaskiej powierzchni
- Na powierzchni grudek lub wewnątrz jamy ustnej często pojawia się charakterystyczna biała siateczka
- Dostarczenie oryginału skierowania do dermatologa w ramach NFZ musi nastąpić w ciągu 14 dni
Co to jest liszaj płaski i skąd się bierze?
Liszaj płaski to przewlekła choroba zapalna, która zajmuje skórę, a często także błony śluzowe, na przykład w jamie ustnej. Mimo nazwy nie jest to infekcja wywołana przez grzyby ani bakterie. Jak opisuje Mayo Clinic, przyczyną jest prawdopodobnie nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego, który zaczyna atakować własne komórki.
Taka reakcja odpornościowa prowadzi do zmian, które mogą utrzymywać się długo i mocno swędzieć. Choć nie da się jednoznacznie wskazać, dlaczego choroba się rozwija, wiadomo, że pewne czynniki mogą ją wyzwalać. Warto też podkreślić, że liszaj płaski nie wynika z zaniedbań higienicznych.
Jak wygląda liszaj płaski na skórze? Typowe objawy
Liszaj płaski ma kilka cech, które często ułatwiają wstępne rozpoznanie. W opisach medycznych bywa to określane jako „6 P”, czyli zestaw typowych cech zmian. Zmiany najczęściej pojawiają się na nadgarstkach, kostkach oraz w dolnej części pleców. Według StatPearls charakterystyczne objawy to:
- purpurowe lub sinofioletowe zabarwienie
- wielokątny kształt grudek
- płaska powierzchnia zmian
- silne swędzenie (świąd)
- występowanie grudek o szerokości kilku milimetrów
- tendencja do zlewania się zmian w większe blaszki
Ważną wskazówką diagnostyczną są tak zwane linie Wickhama, czyli drobna biała siateczka widoczna na powierzchni grudek. Może też wystąpić objaw Koebnera, czyli nowe zmiany pojawiające się w miejscach zadrapania skóry. Gdy zmiany ustępują, czasem pozostają szarobrązowe przebarwienia związane z odkładaniem się barwnika w głębszych warstwach skóry.
Czy liszaj płaski jest zaraźliwy?
To częsta wątpliwość: czy liszajem płaskim można zarazić domowników albo partnera. Jak podaje American Academy of Dermatology Association, liszaj płaski nie jest zaraźliwy. Nie przenosi się przez dotyk ani przez korzystanie z tych samych przedmiotów.
Ta informacja jest ważna dla komfortu chorego i jego bliskich. Liszaj płaski wynika z nieprawidłowej reakcji układu odpornościowego danej osoby, a nie z zakażenia przenoszonego między ludźmi. Dlatego kontakt z osobą chorą nie wiąże się z ryzykiem zarażenia.
Liszaj płaski w jamie ustnej: objawy i co może go nasilać
Liszaj płaski często zajmuje jamę ustną i bywa mylony z pleśniawkami lub innymi infekcjami. Według American Family Physician typowym objawem jest biały, koronkowy wzór, zwykle symetrycznie na błonie śluzowej policzków. Ta postać choroby często nie boli, ale bywa widoczna podczas rutynowego badania.
Inaczej jest w postaci erozyjnej, która może powodować silny ból i pieczenie, zwłaszcza przy kwaśnych lub ostrych potrawach. Postać w jamie ustnej występuje znacznie częściej u kobiet niż u mężczyzn. Mayo Clinic podaje, że zmiany mogą wyzwalać reakcje alergiczne na metal w wypełnieniach dentystycznych lub niektóre leki.
Leczenie liszaja płaskiego w Polsce: krok po kroku
Jeśli zauważysz u siebie niepokojące zmiany, zacznij od wizyty u lekarza POZ, który może wystawić skierowanie do dermatologa. Leczenie u specjalisty w ramach NFZ jest dla osób ubezpieczonych bezpłatne. Pamiętaj też o formalnościach: od momentu rejestracji masz 14 dni roboczych na dostarczenie oryginału skierowania do placówki. Jeśli tego nie zrobisz, możesz zostać skreślony z listy oczekujących.
Leczenie liszaja płaskiego zwykle trwa długo. Skierowanie pozostaje ważne tak długo, jak długo lekarz specjalista wyznacza kolejne terminy wizyt i kontynuuje terapię. W domu najważniejsze jest unikanie drapania swędzących zmian, ponieważ sprzyja to powstawaniu nowych ognisk. Regularne kontrole u dermatologa oraz stomatologa, jeśli zmiany dotyczą jamy ustnej, pomagają trzymać objawy pod kontrolą i poprawiają komfort życia.
16
Źródła:
