Wystarczyło sześć minut. Różnicę zauważono w pracy mózgu
Wchodzenie po schodach od dawna kojarzy się przede wszystkim z korzyściami dla kondycji fizycznej. Naukowcy sprawdzili jednak, czy tak krótka forma aktywności może wpływać także na działanie mózgu.
Badanie prowadzono na Uniwersytecie Otago, a wyniki opublikowane w czasopiśmie „Journal of Cognitive Enhancement” sugerują, że zaledwie sześć minut wchodzenia po schodach może czasowo poprawiać funkcje poznawcze.
Profesor Liana Machado z Wydziału Psychologii, główna autorka badania, podkreślała znaczenie sprawnego funkcjonowania poznawczego w codziennym życiu. Korzystamy z z tych zdolności zarówno podczas poruszania się w ruchliwym otoczeniu, jak i przy wykonywaniu wymagających zadań w pracy.
W eksperymencie uczestniczyło około 50 osób w wieku od 18 do 36 lat. Uczestnicy wykonywali sześć jednominutowych wejść po schodach. Każda minuta była częścią stosunkowo intensywnego wysiłku. Po zakończeniu aktywności badani przystępowali do testów neuropsychologicznych, w których oceniano trzy obszary funkcji poznawczych. Naukowcy wykorzystali także sześć skal wzrokowo-analogowych, służących do oceny nastroju.
Po wejściu po schodach mózg działał szybciej
Rezultaty pokazały różnicę między sesją ze schodami a oddzielną sesją, podczas której uczestnicy nie wykonywali tego ćwiczenia.
Po wejściu po schodach badani uzyskiwali lepsze wyniki w zakresie zdolności poznawczych. Wskazywał na to przede wszystkim krótszy czas reakcji w przypadku prawidłowych odpowiedzi. Nie oznaczało to jednak, że wysiłek wpłynął na samopoczucie. W przeprowadzonych ocenach nie wykazano różnicy w nastroju między obiema sesjami.
Badacze zakładali początkowo, że poprawie funkcji poznawczych będzie towarzyszyła także zmiana przepływu krwi w mózgu. Takiego efektu jednak nie udało się utrzymać do momentu wykonania pomiaru. Pomiar rozpoczęto około 20 minut po wejściu po schodach. W tym czasie wpływ wysiłku na przepływ krwi w mózgu wydawał się zanikać.
To sugeruje, że za obserwowaną poprawę funkcji poznawczych mogą odpowiadać również inne mechanizmy. Sam wynik nie pozwala jednak wskazać dokładnie, jakie procesy stoją za tym efektem.
Nie trzeba siłowni. Schody są pod ręką
Profesor Machado zwraca uwagę na jeszcze jeden aspekt tego odkrycia. Schody są dostępne dla wielu osób zarówno w domu, jak i w miejscu pracy. Nie wymagają specjalnego sprzętu ani przygotowania, dlatego krótkie wejście można stosunkowo łatwo włączyć między codzienne obowiązki.
Autorzy badania widzą w tym potencjalne zastosowanie między innymi podczas nauki. Studenci mogliby robić krótkie przerwy na aktywność fizyczną, zamiast spędzać cały czas przy biurku. Podobnie osoby wykonujące pracę siedzącą mogą przeplatać okresy pracy przy biurku krótkim wchodzeniem po schodach. Badacze wskazują, że taki prosty ruch może być sposobem na czasowe wsparcie funkcji poznawczych.
W badaniu nie sprawdzano natomiast długoterminowego wpływu regularnego wchodzenia po schodach na zdrowie mózgu. Wyniki dotyczą reakcji obserwowanej po krótkim, stosunkowo intensywnym wysiłku.
Źródło: Liana Machado et al, Cognition, Mood, and Brain Hemodynamics After Interval Stair Climbing: A Randomized Controlled Crossover Trial in University Students, Journal of Cognitive Enhancement (2026). DOI: 10.1007/s41465-026-00361-9
