Halluksy: przyczyny, objawy i leczenie

2018-06-27 11:11 Maja Kupiszewska | Konsultacja: lek. med. Leszek Jagielski, specjalista chirurgii urazowej i ortopedii, Centrum Medyczne Enel-Med

Haluks (hallux, halluks, paluch koślawy) to choroba zwyrodnieniowa, polegająca na zniekształceniu stopy. Choroba dotyczy głównie kobiet - paluch koślawy ma prawie połowa z nich, a przyczynia się do niej nadwaga, noszenie butów na wysokich obcasach, stojący tryb życia oraz płaskostopie. Jeśli masz halluksy, to musisz wiedzieć, że nie zawsze wystarczy leczenie zachowawcze, często konieczna jest też operacja.

Haluks (paluch koślawy, hallux, halluks) to schorzenie utrudniające funkcjonowanie i powodujące duży ból i trudności w chodzeniu. Niestety, w dużej mierze same (problem dotyczy głównie kobiet) jesteśmy odpowiedzialne za pojawienie się zwyrodnienia palca i stawu nosząc złe obuwie, dopuszczając do nadwagi, unikając ruchu...

Jak powstają haluksy?

Wysoki obcas powoduje przeciążenie przedniej części stopy (przodostopia, a buty z ostrym czubkiem zwiększają ucisk na paluch i łuk poprzeczny stopy, co doprowadza do deformacji palców, rozwoju płaskostopia poprzecznego i bólu.

Pod wpływem zniekształceń stopa zaczyna inaczej pracować: nierównomiernie rozkłada się ciężar ciała, paluch przestaje być mocnym punktem podparcia w czasie chodu, pogarsza się wytrzymałość struktur, które stabilizują stopę, mięśnie stają się słabsze, a nadmiernemu przeciążeniu ulega wewnętrzna krawędź stopy.

Nieprawidłowemu ustawieniu palca towarzyszą zmiany chorobowe stawu w postaci bolesnego, często zmienionego zapalnie zgrubienia u podstawy palca, po wewnętrznej stronie stopy.

Pacjenci zwlekają z wizytą u lekarza, a kiedy do niego docierają deformacja i ból są już zaawansowane, chorzy mają też problemy z kupnem butów (ucisk obuwia na zniekształcony paluch potęguje objawy i wywołuje stan zapalny wokół uwypuklenia głowy i kości śródstopia oraz zaczerwienienie i ból).

Objawami towarzyszącymi mogą być też: zapalenie wysiękowe kaletki na wysokości stawu śródstopno-palcowego, kaletka (woreczek wypełniony śluzem w miejscu tarcie na wystającą kość przy paluchu), bolące zgrubienia naskórka, który jest odpowiedzią na ucisk, a także narastające stopniowo podwichnięcie stawu śródstopno-palcowego.

Haluksy: genetyczna skłonność do palucha koślawego

Ogromną rolę w rozwoju palucha koślawego odgrywa genetyczna skłonność do tego schorzenia. Dziedziczymy np. nieprawidłowy kształt powierzchni stawu śródstopno-palcowego, wiotkość tkanki łącznej większą niż w statystycznej populacji, specyficzne ustawienie kości śródstopia czy też tzw. egipski kształt stopy (paluch dłuższy od drugiego palca), które sprzyjają powstawaniu halluksów.

O tym, że największe znaczenie mają predyspozycje genetyczne do palucha koślawego, świadczy fakt, że w ok. 70 proc. przypadków występuje on rodzinnie w linii żeńskiej (ma go babka, córka, wnuczka).

Natomiast takie czynniki jak nadwaga czy noszenie niewłaściwego obuwia zwiększają ryzyko powstania palucha koślawego. Rozwojowi tej deformacji sprzyja także płaskostopie podłużne (poprzeczne to zazwyczaj skutek, a nie przyczyna halluksów).

Haluksy: jak zapobiegać zniekształceniu palców

Najistotniejszą sprawą w zapobieganiu powstawaniu haluksów jest noszenie wygodnego obuwia: nie za ciasnego i nie za wąskiego (precz spiczaste noski i wąskie czubki!), ćwiczenie palców stopy, rezygnacja z wysokich obcasów, niedopuszczanie do nadwagi (zdrowa dieta) i ćwiczenia fizyczne.

Jak leczy się haluksy?

Po pojawieniu się pierwszych objawów koślawego palucha zacznij działać - przede wszystkim idź na konsultacje ortopedyczną. Lekarz obejrzy twoją stopę i wybierze najlepszą dla ciebie metodę na zapobieganie haluksów: wkładki ortopedyczne, gimnastykę korekcyjną czy fizykoterapię. 
Najprostszymi metodami, do których mają dostęp pacjenci to:

  • plastry na haluksy czy żelowe osłony na haluksy - często wzbogacone o olejki o działaniu leczniczym, chroniące bolące miejsce,
  • kliny międzypalcowe, separatory, - przywracają palcom stóp właściwe ustawienie, zmniejszają ból i tarcie, szczególnie polecane w przypadku występowania haluksów i zachodzących na siebie palców lub odcisków miedzy palcami w początkowej fazie deformacji.
  • peloty (pelota - kropelka, poduszka, wkładka w kształcie kropli) żelowe, peloty w kształcie litery T, wkładki i półwkładki - dobrze wpływają na rozkład nacisku w stopie, zapobiegają płaskostopiu poprzecznemu i spowalniają rozwój koślawości palucha, można ich używać także nosząc także do buty na obcasie, - poduszki ochronne pod przodostopie - specjalnie przeznaczone dla pań, noszą szpilki,
  • silikonowe wkładki metatarsalne - przeznaczone szczególnie dla kobiet z płaskostopiem poprzecznym i haluksem; dzięki obecnej pelocie poprzeczne sklepienie stopy jest uniesione do góry, dzięki czemu korygowane jest ustawienie koślawego palucha,
  • opaska na haluksy – żelowa wkładka chroni przed otarciami i utrzymuje paluch we właściwej pozycji, korzystnie wpływa na rozkład nacisku na stopie i zapobiega osłabieniu mięśni i zniekształceniom kości,
  • aparaty korekcyjne na dzień lub na noc - skuteczne zarówno w profilaktyce jak i w leczeniu haluksów oraz w rehabilitacji po operacji. Aparaty te skutecznie znoszą ból i hamują pogłębianie się deformacji,
  • Hallufix - szyna zalecana w profilaktyce, jak i w leczeniu haluksów w fazie początkowej, przy niewielkiej deformacji, a także w przypadku zapalenia kaletki oraz w okresie pooperacyjnej rehabilitacji. Ta dynamiczna szyna może być stosowana bez problemu w dzień i jest alternatywą dla sztywnej szyny ograniczającej ruch. Koryguje płaskostopie poprzeczne, które jest jedną z przyczyn powstawania haluksów.

Jeśli zmianom zniekształcającym palce zacznie towarzyszyć ból, lekarz może zalecić ci stosowanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Jeżeli dolegliwości bólowe i zniekształcenie są znaczne, a metody nie- operacyjne (zachowawcze) mało skuteczne niezbędne jest leczenie operacyjne.

Haluksy: kiedy konieczna jest operacja

Rodzaj zastosowanej techniki operacyjnej zależy od stopnia deformacji palucha i pozostałych elementów stopy.

Mnogość istniejących metod operacyjnych świadczy o tym, że nie ma jednej dobrej i uniwersalnej metody. Zatem warunkiem dobrego wyniku pooperacyjnego jest staranne dobranie rodzaju operacji do stopnia zaawansowania deformacji stopy.

Stosowane są metody operacyjne, takie jak:

  • korekcja dokonywana wyłącznie na tkankach miękkich, to znaczy torebce stawowej i ścięgnach z częściową resekcją głowy kości śródstopia w przypadkach mało zaawansowanej wady.
  • osteotomia Chevron - rodzaj osteotomii wykonywany w niektórych przypadkach palucha koślawego. Osteotomia jest dokonywana w obrębie głowy i kości śródstopia.
  • osteotomie klinowe i półkuliste - wykonywane w przypadku palucha koślawego polegające na wycięciu klina kostnego w obrębie kości i ewentualne jego usunięciu lub przemieszczeniu w inne miejsce celem korekcji deformacji.
  • metoda Scarf, jest możliwość wczesnego obciążenia operacyjnej kończyny oraz stabilne zespolenie odłamów pozwalające na leczenie bezgipsowe. Pacjenci w bardzo krótkim czasie od operacji (2-3 doby) mogą obciążyć stopę korzystając z butów pooperacyjnych (do chodzenia). Po nie mniej niż 6 tygodniach pacjenci powracają do chodzenia w obuwiu codziennym.

Leczenie bezgipsowe jest również możliwe w przypadku dobrego i stabilnego zespolenie odłamów kostnych drutami Kirschnera po osteotomii klinowej lub półkolistej. Takie zespolenie jest równie wartościowe jak śrubami w metodzie Scarfy, a materiał zespalający można łatwo usunąć bez konieczności kolejnej operacji. Pełne obciążanie stopy zanim uzyska się zrost kostny, czyli przed upływem 6 tygodni nawet przy zespoleniu śrubami (metoda Scarfy lub Chevron) jest ryzykowne ze względu na możliwości wyrwania śrub z kości.

Haluksy

Haluks to łacińska nazwa dużego palca. Jest to potocznie zwany paluch koślawy, czyli deformacja dużego palca. To schorzenie powoduje nie tylko dyskomfort estetyczny, ale również daje dolegliwości bólowe i zdecydowanie przeszkadza w chodzeniu. Co powoduje haluksy? Jakie są pierwsze objawy haluksów? I czy można przeciwdziałać powstawaniu haluksów? Na te i wiele innych pytań odpowiada nasz ekspert Joanna Stodolna-Tukendorf, fizjoterapeuta, podolog z kliniki Footmedica.

Rozwijamy nasz serwis dzięki wyświetlaniu reklam.

Blokując reklamy, nie pozwalasz nam tworzyć wartościowych treści.

Wyłącz AdBlock i odśwież stronę.

Haluksy – sposoby leczenia

Stopy mogą wiele powiedzieć o człowieku, jego zdrowiu, dolegliwościach i stylu życia. Jeśli są zaniedbane i zniekształcone, nie tylko wyglądają nieestetycznie, ale też bolą. Jak uniknąć problemu haluksów i jak radzić sobie, kiedy już się pojawią? Posłuchaj naszego eksperta Joanny Stodolnej-Tukendorf , fizjoterapeuty, podologa z Kliniki FootMedica.

Rozwijamy nasz serwis dzięki wyświetlaniu reklam.

Blokując reklamy, nie pozwalasz nam tworzyć wartościowych treści.

Wyłącz AdBlock i odśwież stronę.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 10/2019 "Zdrowia" kreatywne podejście do seksu, podstępna borelioza, nowe terapie nowotworów, komu grozi cyberchondria, leki szkodzące urodzie, probiotyki w kiszonkach. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 10/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
Lidia Milcz
|

Haluks to skrzywiony w stawie największy palec u stopy. W Twoim przypadku nie ma o tym mowy.
Sugeruję prześwietlić stopę, bo ja też strasznie cierpiałam i to bez dotykania palca (drugi po paluchu). Kiedyś mi się zdarzyło zahaczyć stopą o wystającą nóżkę od mebla. Początkowo bardzo silny ból, a później się znacznie uspokoiło, ale nadal pobolewało od czasu do czasu. Żeby mniej bolało podczas chodzenia, oklejałam palec plastrem z opatrunkiem. Któregoś dnia wpakowałam się pod prysznic z plastrem na palcu i chciałam go szybko zdjąć, więc szarpnęłam i nagle usłyszałam pstryknięcie. I nagle ból całkowicie zniknął. Prawdopodobnie przez te kilka miesięcy chodziłam ze zwichniętym palcem. Przez przypadek go sobie nastawiłam i od tamtej pory już mam spokój.

Lidia Milcz
|

Powstawanie haluksów to przede wszystkim problem z podwyższonym poziomem kwasu moczowego we krwi. Wytwarzające się kryształki moczanów odkładają się w stawie niszcząc go .
Te wszystkie brednie o szpilkach i tym podobne bzdury powtarzane bezmyślnie mnożą się w sieci i wprowadzają w błąd ludzi cierpiących. A większość porad ogranicza się do sugestii o konieczności operacji po której kilka lat później problem znów powraca, bo przyczyna nie jest usunięta, tylko jej skutek. Taki mamy obecnie stan medycyny, bo i takich mamy niedouczonych lekarzy.

Lidia Milcz
|

Zgadza się.

Krzysztof
|

Tak naprawdę jedyną metodą gwarantującą pozbycie się problemu jest operacja. Metody nieinwazyjne są radzą sobie co najwyżej z zatrzymywaniem postępowania choroby, ale i to nie za każdym razem. Jeśli miałbym wybrać specjalistę do polecenia, to tylko ortopedów z halluxduo Głównie dlatego, że nie musiałem stać w kolejce czy czekać miesiącami na wolny termin. Jest to niezwykle ważne, ponieważ najlepsze rezultaty daje operowanie haluksów jeszcze zanim dojdzie do poważnych deformacji. Myślę, że umówienie się tam na konsultację to nie zaszkodzi.

Zuzka
|

Jeżeli posiadacie haluksy i myślicie, że już nic nie możecie z tym zrobić, to jesteście w błędzie! Używanie dynamicznych wkładek ortopedycznych hamuje i powstrzymuje ich powstawanie, a także jest niezbędne w celach profilaktycznych po ich operacji. Jedyne czego nie może uczynić taka wkładka to cofnięcie już powstałych haluksów.

Ernestka
|

Tu się zgodzę z Alizjaną, że ot tak nie da się pozbyć problemu haluksów takimi stricte domowymi metodami. Sama przechodziłam przez piekło związane z paluchem koślawym i dopiero zabieg usunięcia w poradni chorób stopy pozwolił mi odetchnąć z ulgą. Co prawda kilka pierwszych dni po zabiegu trochę mnie stopy bolały ale to było nic w porównaniu do tego przez co wcześniej przechodziłam. Rehabilitacja po zabiegu i zmiana wkładek do butów pomogły szybko stanąć mi na "stopy" :)

Jorg45
|

Skrzętnie ukrywa się główne przyczyny tej bolesnej dolegliwości.

Alizjana
|

Takie domowe metody raczej mało kiedy się sprawdzają. Mogą delikatnie przyhamować rozwój haluksa i ból jednak z czasem i tak może się stać to bardzo uciążliwym problemem. Najlepiej od razu wybrać się do specjalisty, który podejmie odpowiednie leczenie palucha koślawego. Ja sama chodzę do poradni chorej stopy w Warszawie bo dla mnie haluks okazał się bardzo szybko uciążliwy. Obecnie szykuję się do zabiegu usunięcia, wiem,że po tym czeka mnie rehabilitacja oraz będę musiała nosić specjalne wkładki do butów.

Gh
|

Tylko w polskich chodakach chodzić jak nasze babcie tak mi powiedział lekarz

realista
|

Kinia w sklepie medycznym, jakich pełno wszędzie :) Nie wiem skąd jesteś, ale założe się że choć jeden sklep tego rodzaju masz gdzieś koło siebie. idź, podpytaj, myślę że powiedzą Ci to samo co mi i polecą Ci marcina na noc, a może i na dzień? Pozdrawiam