- Wytyczne amerykańskiej agencji OSHA z 2025 roku ostrzegają, że zły chwyt noża może prowadzić do choroby de Quervaina
- Kluczowa dla ergonomii w kuchni jest wysokość blatu kuchennego dopasowana do twojego wzrostu, a nie standardowe wymiary
- Badania z bazy PubMed Central ujawniają, że ostry nóż redukuje siłę potrzebną do krojenia aż o 62,8%
- Proste ćwiczenia na ból nadgarstka wykonywane w trakcie gotowania obniżają ryzyko kontuzji nawet o 60%
Dlaczego krojenie powoduje ból nadgarstka? Sprawdź, czy źle trzymasz nóż
Czujesz ból nadgarstka po przygotowaniu obiadu? To sygnał alarmowy, którego nie warto ignorować. Taki ból nadgarstka przy krojeniu to problem, który dotyka zaskakująco wiele osób. Jak wynika z publikacji w czasopiśmie naukowym "Annals of Agricultural and Environmental Medicine" z 2024 roku, aż 71,4% polskich pracowników fizycznych zgłasza problemy z rękami, w tym osłabienie siły chwytu. To bezpośrednio przekłada się na komfort nawet podczas tak prozaicznej czynności, jak przygotowywanie posiłków w domowej kuchni.
Główną przyczyną dolegliwości jest zazwyczaj nieprawidłowa technika i zły chwyt noża, co zmusza nadgarstek do nienaturalnego wygięcia. Niewiele osób zdaje sobie sprawę, jak prawidłowo trzymać nóż, by nie obciążać stawów. Jak ostrzega amerykańska agencja rządowa OSHA w wytycznych z 2025 roku, takie powtarzalne ruchy znacznie zwiększają ryzyko zapalenia ścięgien, jak w przypadku choroby de Quervaina, która objawia się bólem u nasady kciuka. Na dłuższą metę może to prowadzić nawet do rozwoju zespołu cieśni nadgarstka – schorzenia, które często wymaga specjalistycznego leczenia.
Ergonomia w kuchni a ból nadgarstka. Jak dopasować wysokość blatu?
Czasem problem nie leży w technice, a w samej kuchni, która nie jest dostosowana do naszego wzrostu. To kluczowy element, jeśli chodzi o ergonomię w kuchni. Badanie opublikowane w 2024 roku w naukowej bazie PubMed Central dowodzi, że nieodpowiednia wysokość blatu kuchennego nadmiernie obciąża mięśnie ramion i dłoni. Eksperci wskazują, że optymalna wysokość blatu powinna znajdować się około 20-25 centymetrów poniżej łokcia, co zapewnia neutralną, odciążającą pozycję dla nadgarstka.
Zbyt wysoki blat zmusza nas do ciągłego unoszenia ramion i zginania nadgarstków, co prowadzi do bolesnych przeciążeń. Wspomniana publikacja pokazała również, że mięśnie osób starszych pracują inaczej niż u ludzi młodych, co czyni seniorów jeszcze bardziej podatnymi na urazy przy złej ergonomii. Jest to szczególnie ważne w Polsce, gdzie kuchnie często projektowane są według standardowych wymiarów, bez uwzględniania indywidualnych potrzeb domowników.
Prawidłowa pozycja nadgarstka i ostry nóż. Jak zmniejszyć obciążenie dłoni?
Kluczem do bezbolesnego gotowania jest utrzymywanie nadgarstka w neutralnej pozycji, czyli w jednej prostej linii z przedramieniem. Analiza opublikowana w bazie PubMed Central w 2024 roku wskazuje, że już sama ta zmiana zmniejsza obciążenie mięśni i ścięgien o imponujące 26,1%.
Co więcej, ci sami badacze odkryli, że używanie ostrego noża redukuje siłę potrzebną do krojenia aż o 62,8%, co dodatkowo chroni nasze dłonie. Warto też rozważyć zakup noży ergonomicznych, na przykład z ukośnym uchwytem, które ułatwiają zachowanie prawidłowej postawy i zmniejszają napięcie.
Jak zapobiegać bólowi nadgarstka? Proste ćwiczenia i regularne przerwy
Aby zapobiegać problemom w przyszłości, nie trzeba rewolucji, a jedynie wprowadzenia kilku małych zmian do codziennych nawyków. Według analizy opublikowanej w PubMed Central, regularne, krótkie przerwy podczas gotowania oraz proste ćwiczenia na ból nadgarstka mogą obniżyć ryzyko zaburzeń mięśniowo-szkieletowych nawet o 30-60%.
Wystarczy co kilkanaście minut na chwilę odłożyć nóż, poruszać palcami, a następnie złączyć dłonie jak do modlitwy i delikatnie rozciągnąć nadgarstki w obie strony. To prosta inwestycja we własne zdrowie, która przyniesie ulgę na lata i pozwoli znów cieszyć się gotowaniem bez bólu.
