- Badanie trwa zazwyczaj od 30 do 60 minut i pozwala kardiologowi dokładnie obejrzeć naczynia krwionośne
- Według serwisu StatPearls ogólne ryzyko wystąpienia poważnych incydentów podczas tej diagnostyki wynosi mniej niż 1 proc
- Wytyczne Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego wskazują badanie jako niezbędne przy podejrzeniu poważnych zatorów w naczyniach
- Przed zabiegiem należy być na czczo przez 8 godzin oraz poinformować personel o wszystkich lekach
Koronarografia: na czym polega i jak przebiega badanie
Koronarografia, czyli angiografia wieńcowa, to badanie obrazowe tętnic, które zaopatrują serce w krew. Podaje się środek kontrastowy i wykonuje serię zdjęć w promieniowaniu rentgenowskim, dzięki czemu widać, jak krew przepływa przez naczynia. Badanie służy do wykrywania zwężeń i zamknięć tętnic, które mogą powodować niedokrwienie serca.
Badanie zwykle trwa 30 do 60 minut i wykonuje się je w szpitalu. Na początku pacjent może dostać lek uspokajający, a miejsce wkłucia w okolicy nadgarstka lub pachwiny jest znieczulane miejscowo. Następnie kardiolog wprowadza do tętnicy cienki cewnik i pod kontrolą RTG przesuwa go w kierunku serca.
Kiedy cewnik jest na miejscu, lekarz podaje kontrast i wykonuje zdjęcia RTG tętnic wieńcowych. Po badaniu cewnik się usuwa, a miejsce wkłucia uciska się, aby ograniczyć krwawienie. Jeśli dostęp był przez pachwinę, przez kilka do kilkunastu godzin trzeba leżeć płasko na plecach, żeby wkłucie bezpiecznie się zamknęło.
Wskazania do koronarografii: kiedy badanie jest zalecane
Na koronarografię kieruje się osoby z wysokim prawdopodobieństwem choroby wieńcowej, zwłaszcza gdy objawy są nasilone lub utrzymują się mimo leczenia. Wytyczne Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (2024) wskazują to badanie jako potrzebne do potwierdzenia albo wykluczenia istotnych zwężeń w tętnicach wieńcowych. Najczęstsze sytuacje, w których rozważa się badanie, to:
- charakterystyczny ból w klatce piersiowej (dławica piersiowa)
- duszność pojawiająca się nawet przy niewielkim wysiłku fizycznym
- niepokojące wyniki testów wysiłkowych wskazujące na niedokrwienie serca
- wyniki tomografii komputerowej sugerujące zwężenie tętnic na poziomie 50–70 proc.
Koronarografia bywa też zlecana jako jedno z pierwszych badań u osób z nowymi, silnymi objawami sugerującymi problem z układem krążenia. Wynik pomaga zaplanować dalsze leczenie, na przykład zdecydować, czy potrzebne jest udrożnienie zwężonego naczynia. Ułatwia też ocenę ryzyka kolejnych incydentów sercowych.
Jak przygotować się do koronarografii: najważniejsze zasady
Dobre przygotowanie do koronarografii wpływa na bezpieczeństwo i przebieg badania. Najważniejsze jest bycie na czczo przez co najmniej 8 godzin, czyli bez jedzenia i picia. W szpitalu pacjent zakłada koszulę zabiegową i podpisuje zgodę po wyjaśnieniu przebiegu badania oraz możliwych ryzyk.
Przed badaniem przekaż personelowi pełne informacje o stanie zdrowia i przyjmowanych lekach. Szczególnie ważne są alergie oraz wcześniejsze reakcje na kontrast lub leki. Zgłoś też:
- możliwość bycia w ciąży
- uczulenie na jod lub inne substancje chemiczne
- przyjmowanie leków na potencję, takich jak Viagra, Cialis czy Stendra
- wszystkie regularnie zażywane leki na stałe.
Czy koronarografia jest bezpieczna: ryzyko i powikłania
Koronarografia jest uznawana za badanie bezpieczne, a poważne powikłania należą do rzadkości. Serwis StatPearls podaje, że ogólne ryzyko groźnych incydentów podczas tej diagnostyki wynosi zwykle mniej niż 1 proc. Najczęściej pojawia się niewielkie krwawienie lub siniak w miejscu wkłucia, które z reguły ustępują w ciągu kilku dni.
Reakcja na środek kontrastowy zdarza się u około 1 proc. pacjentów i zwykle ma łagodny przebieg alergiczny. U części osób może też dojść do przejściowego pogorszenia pracy nerek, dlatego po badaniu zaleca się picie większej ilości wody, aby szybciej usunąć kontrast z organizmu. Ryzyko bardzo poważnych zdarzeń, takich jak udar lub zawał w trakcie procedury, ma być mniejsze niż 0,1 proc.
Częstość powikłań zależy też od miejsca wkłucia. Przy dostępie przez tętnicę promieniową (na ręce) u około 5 proc. pacjentów może dojść do jej przejściowego zamknięcia, co personel monitoruje po badaniu. Mimo tego korzyści z dokładnej oceny tętnic wieńcowych i możliwości szybkiego zaplanowania leczenia zwykle przewyższają ryzyko samej procedury.
Koronarografia na NFZ: skierowanie i gdzie wykonać badanie
Jeśli masz skierowanie na koronarografię, badanie może być wykonane bezpłatnie w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. Skierowanie wystawia kardiolog po ocenie stanu zdrowia i jest ono potrzebne, aby szpital mógł rozliczyć świadczenie. Z takim dokumentem wybiera się placówkę, która wykonuje koronarografie.
Placówkę i orientacyjny czas oczekiwania możesz sprawdzić w oficjalnej wyszukiwarce NFZ. Narzędzie pokazuje średni czas oczekiwania w danym miejscu na podstawie danych z ostatnich 6 miesięcy. Po badaniu stosuj się do zaleceń dotyczących odpoczynku i nawodnienia, na przykład unikaj większego wysiłku przez kilka dni i pij więcej wody.
8
Źródła:
