- Światowe towarzystwa kardiologiczne wprowadzają nową, ujednoliconą definicję zawału serca, która ma poprawić diagnostykę i leczenie.
- Zmiana ma ułatwić zrozumienie choroby przez pacjentów i zapewnić spójniejszą komunikację medyczną.
- Nowe podejście szczegółowo klasyfikuje zawały, wyróżniając trzy główne typy w zależności od ich przyczyny.
Rewolucja w rozumieniu zawału serca: dlaczego to ważne?
Zawał mięśnia sercowego, nazywany potocznie zawałem serca, to jedna z najgroźniejszych i najczęstszych chorób układu krążenia. Szacuje się, że dotyka on około 3,8 procenta osób poniżej 60. roku życia i aż 9,5 procenta w grupie powyżej 60 lat. Pozostaje główną przyczyną zgonów na świecie, stanowiąc poważne wyzwanie dla zdrowia publicznego.
W obliczu tych statystyk, globalna definicja zawału, ogłoszona przez Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne (ESC), ma potencjał, by znacząco poprawić diagnostykę, leczenie, a także pomóc pacjentom lepiej zrozumieć ich stan.
Po raz pierwszy cztery najważniejsze towarzystwa kardiologiczne na świecie - Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne (ESC), Amerykańskie Kolegium Kardiologiczne (ACC), Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne (AHA) oraz Światowa Federacja Kardiologiczna (WHF) - połączyły siły, aby opracować wspólną, uniwersalną definicję. Zostanie ona oficjalnie zaprezentowana już jutro, 30 sierpnia, podczas Kongresu ESC 2026 w Monachium.
Trzy nowe typy zawału serca: zrozumieć przyczyny
Nowy system klasyfikacji zawału serca jest bardziej precyzyjny, ponieważ uwzględnia przyczynę schorzenia, dostosowując diagnozę do ustalonej oceny klinicznej.
Zgodnie z nią, zawał serca może wystąpić w trzech głównych sytuacjach klinicznych:
- pierwotny zawał serca,
- wtórny zawał serca,
- zawał serca związany z zabiegiem.
Wszystkie zawały serca od teraz będą zaliczane do jednej z tych trzech kategorii, a nowy dokument jasno określa niezbędne testy diagnostyczne i badania dla każdej z nich. Pierwotny zawał serca to taki, który rozwija się samoistnie z powodu ostrego problemu w tętnicy wieńcowej.
Najczęściej jest wynikiem pęknięcia blaszki miażdżycowej, ale może być również spowodowany innymi czynnikami, takimi jak rozdarcie ściany tętnicy wieńcowej (tzw. samoistne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej, czyli SCAD), skurcz naczynia lub zakrzep. Wtórny zawał serca wynika z zaburzenia równowagi pomiędzy zapotrzebowaniem serca na tlen a jego dostarczeniem, co jest wywołane inną chorobą.
Mogą to być na przykład bardzo wysokie lub bardzo niskie ciśnienie krwi albo zbyt szybkie tętno. Zawał serca związany z zabiegiem dotyczy pacjentów, u których doszło do zawału w ciągu 30 dni od wykonania interwencji kardiologicznej (np. wszczepienia stentu wieńcowego) lub operacji na sercu (takiej jak pomostowanie aortalno-wieńcowe).
Co nowa definicja zmienia dla pacjentów i lekarzy?
Zmiana ta ma ogromne znaczenie zarówno dla pracowników ochrony zdrowia, jak i dla samych pacjentów. Nowe podejście umożliwi lekarzom stawianie bardziej spójnych diagnoz, co przełoży się na ujednolicenie protokołów leczenia. Pacjenci natomiast zyskają szansę na lepsze zrozumienie swojego stanu zdrowia.
Definicja otwiera również nowe możliwości badawcze, szczególnie w zakresie niedostatecznie diagnozowanych przyczyn zawału, w tym wspomnianego SCAD, który dotyka przede wszystkim kobiety. Profesor Nicholas Mills z University of Edinburgh, przewodniczący ESC, wyjaśnił, że - "Ludzie mogą uważać, że zawał serca jest spowodowany zablokowaniem tętnicy wieńcowej, ale istnieje wiele różnych przyczyn zawału mięśnia sercowego".
Podkreślił również, że - "Poprzednia uniwersalna definicja wykorzystywała system numeryczny do kategoryzacji różnych typów zawału serca, ale nie zawsze było to łatwe do zastosowania w praktyce klinicznej, co prowadziło do niespójności w diagnostyce i leczeniu. ESC, ACC, AHA i WHF wspólnie opracowały zaktualizowany i uproszczony system klasyfikacji zawału serca, który ma na celu wyeliminowanie tych ograniczeń".
Z punktu widzenia pacjenta, kluczowe jest ułatwienie komunikacji. Profesor Kristin Newby z Duke University Medical Center, przewodnicząca ACC/AHA, zaznaczyła, że - "Klinicyści często nie używają poprzedniej terminologii numerycznej - np. zawał typu 2 lub typu 4c - w rozmowach z pacjentami, ponieważ jest ona dość złożona.
Dzięki nowemu podejściu możemy teraz rozmawiać z pacjentami o przyczynie zawału serca, aby mogli zrozumieć swój stan i zrozumieć, dlaczego konieczne są kolejne kroki, takie jak dalsze badania i leczenie". Nowa definicja ma również znaczenie dla globalnego monitorowania zdrowia. Jest zgodna z Międzynarodową Klasyfikacją Chorób (ICD), która gromadzi statystyki dotyczące chorób na świecie.
Profesor nadzwyczajna Sarah Zaman z University of Sydney, przewodnicząca WHF, wyjaśniła, że - "Współpracowaliśmy ze Światową Organizacją Zdrowia, aby zaproponować kody, które są zgodne z zaktualizowanymi klasyfikacjami MI. Wdrożenie zajmie trochę czasu, ale zaowocuje lepszym monitorowaniem zdrowia publicznego i planowaniem systemu opieki zdrowotnej".
Podsumowując, twórcy nowej definicji podkreślają, że - "Uproszczając klasyfikację, mamy nadzieję, że diagnoza MI będzie bardziej trafna i spójna, co pozwoli na lepsze informowanie o leczeniu, lepsze zrozumienie sytuacji przez pacjentów oraz zwiększenie możliwości monitorowania i badań". To kompleksowe podejście ma przynieść realne korzyści w walce z jedną z najgroźniejszych chorób współczesnego świata.
