- Sztuczna inteligencja otwiera nowe możliwości w diagnostyce chorób serca u kobiet.
- Rutynowe badania mammograficzne mogą w przyszłości pomóc wykryć ryzyko nadciśnienia, choroby wieńcowej czy udaru.
- Dzięki temu wiele kobiet może otrzymać pomoc wcześniej, zanim choroba rozwinie się w zaawansowanym stadium.
Przełom w wykrywaniu chorób serca. Czy mammografia zyska nowe zadanie?
Nowe doniesienia z kongresu Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) w Monachium budzą nadzieję na wczesne wykrywanie chorób układu krążenia u kobiet. Okazuje się, że sztuczna inteligencja (AI) może pomóc zidentyfikować te schorzenia na podstawie wyników mammografii, czyli rutynowego badania obrazowego piersi.
To niezwykle istotne odkrycie, ponieważ choroby serca są główną przyczyną zgonów kobiet na całym świecie, a mimo to często pozostają niedodiagnozowane i niewłaściwie leczone.
Dr Viana Copeland z Uniwersytetu w Tel Awiwie, cytowana w materiałach prasowych kongresu, podkreśla, jak ważna jest ta inicjatywa. - "Zarówno w naszym ośrodku medycznym, jak i na całym świecie, kiedy kobiety szukają pomocy medycznej, ich choroby układu krążenia są już w zaawansowanym stadium" - zaznaczyła dr Copeland.
Z drugiej strony, wiele pań regularnie zgłasza się na przesiewowe badania w kierunku raka piersi, nawet jeśli nie odczuwają jeszcze objawów kardiologicznych. Naukowcy postanowili sprawdzić, czy AI może wykorzystać te same obrazy do wczesnego wykrywania problemów sercowo-naczyniowych, co otworzyłoby drogę do wprowadzenia skutecznych strategii profilaktycznych.
Jak sztuczna inteligencja widzi serce?
Izraelscy naukowcy opracowali i zastosowali w swoim badaniu retrospektywnym zaawansowany algorytm, oparty na głębokim uczeniu maszynowym (Deep Learning).
Jego zadaniem było zidentyfikowanie trzech powszechnych chorób układu krążenia: nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca (znanej również jako choroba wieńcowa) oraz udaru mózgu, analizując wyłącznie obrazy z mammografii.
Aby ocenić skuteczność modelu w rozróżnianiu kobiet z chorobą od tych zdrowych, posłużono się tzw. krzywymi AUROC (Abstract Operating Characteristics Curve). Wartości na tych krzywych wahają się od 0,5 (co oznacza losowe zgadywanie) do 1,0 (idealne rozróżnienie).
Początkowe wyniki modelu okazały się bardzo obiecujące, osiągając wskaźniki AUROC na poziomie:
- 0,79 dla nadciśnienia tętniczego
- 0,78 dla choroby niedokrwiennej serca
- 0,86 dla udaru mózgu
Co ważne, wyniki te były spójne, niezależnie od statusu nowotworowego pacjentki i jej wieku.
Szansa na wczesną interwencję. Dlaczego to tak ważne?
Badanie objęło dane od 29 921 kobiet, które przeszły łącznie 97 364 badania mammograficzne. Mediana wieku w tej grupie wynosiła 54 lata. Informacje o występowaniu nadciśnienia tętniczego (16%), choroby niedokrwiennej serca (2,5%) i udaru mózgu (2,5%) pochodziły z różnorodnych źródeł, w tym z elektronicznej dokumentacji medycznej, recept oraz wyników innych badań.
Autorzy badania są zdania, że w przyszłości rutynowe mammografie mogą stać się narzędziem do identyfikacji kobiet, które mogłyby odnieść korzyści z dodatkowej oceny układu krążenia. - "Ponieważ mammografia jest już szeroko stosowana, analiza tych samych obrazów pod kątem informacji o układzie sercowo-naczyniowym może potencjalnie zapewnić skalowalne podejście bez konieczności dodatkowego badania obrazowego" - wyjaśniła dr Copeland. - "Mammografia dociera również do wielu kobiet w wieku średnim, okresie ważnym dla rozpoznawania i radzenia sobie z ryzykiem sercowo-naczyniowym".
Co dalej? Przyszłość AI w kardiologii
Naukowcy z Tel Awiwu kontynuują prace nad udoskonaleniem dokładności swojego modelu, dążąc do zmniejszenia liczby fałszywych alarmów (wyników fałszywie dodatnich) oraz przeoczeń (wyników fałszywie ujemnych). Planują również zbadać, czy mammografia może pomóc w identyfikacji innych schorzeń układu sercowo-naczyniowego.
Profesor nadzwyczajna Elena Arbelo, członkini Komitetu Komunikacji ESC, z entuzjazmem skomentowała te odkrycia. - "Jako kardiolog i kobieta, uważam tę koncepcję za przekonującą: mammografia może pewnego dnia służyć czemuś więcej niż tylko wykrywaniu raka piersi - może również dać wgląd w stan zdrowia układu krążenia" - powiedziała profesor Arbelo.
Podkreśliła jednak, że kluczowe wyzwanie stanowi teraz zapewnienie odpowiedniej dokładności i niezawodności systemu, aby przejść od fazy eksperymentalnej do praktycznego zastosowania klinicznego. To ważny krok, ponieważ choroby układu krążenia u kobiet są wciąż zbyt późno rozpoznawane.
