Nadczynność czy niedoczynność? Rozpoznaj objawy i zadbaj o swoją tarczycę

2026-02-03 14:45

Problemy z tarczycą mogą dotknąć każdego, ale szczególnie narażone są kobiety. Zmęczenie, wahania wagi czy drażliwość często błędnie przypisuje się innym schorzeniom. Sprawdź, jak rozpoznać objawy chorób tarczycy i dlaczego szybka diagnostyka ma kluczowe znaczenie dla Twojego zdrowia.

Kobieta z ręką na szyi, sprawdzająca gruczoł tarczycy. Jest to symboliczny obrazek ilustrujący objawy nadczynności lub niedoczynności tarczycy, o których można przeczytać na portalu Poradnik Zdrowie.

i

Autor: Getty Images Kobieta z ręką na szyi, sprawdzająca gruczoł tarczycy. Jest to symboliczny obrazek ilustrujący objawy nadczynności lub niedoczynności tarczycy, o których można przeczytać na portalu Poradnik Zdrowie.

Ciągłe zmęczenie, wahania wagi czy drażliwość to sygnały, które często bagatelizujemy, a mogą wskazywać na problemy z tarczycą. Ten niepozorny gruczoł wpływa na cały organizm, a jego zaburzenia dotykają co ósmą kobietę. Nie pozwól, aby ciche objawy tarczycy zrujnowały Twoje zdrowie. Sprawdź, na co zwrócić uwagę.

Poradnik Zdrowie - Kongres Zdrowie 360 - Rozmowa z prof. Robertem Gilem, Prezesem Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego

Problemy z tarczycą – rosnący problem zdrowotny w Polsce

Tarczyca, niewielki gruczoł położony u podstawy szyi, odgrywa ogromną rolę w regulacji pracy całego organizmu. To właśnie ona produkuje hormony sterujące tempem przemiany materii, pracą serca, a nawet nastrojem i samopoczuciem. Szacuje się, że zaburzenia tarczycy dotyczą aż 1 na 8 kobiet, znacznie częściej niż mężczyzn, a wiele osób przez długi czas nie jest świadomych źródła swoich dolegliwości. Zmęczenie, wahania wagi, nerwowość, sucha skóra czy łamliwe włosy bywają bagatelizowane, chociaż mogą świadczyć o poważnych nieprawidłowościach hormonalnych. Nieregularność cyklu miesiączkowego czy obniżony nastrój również często są związane z pracą tego niepozornego gruczołu.

Objawy nadczynności tarczycy – na co zwracać uwagę?

Nadczynność tarczycy oznacza, że gruczoł wytwarza zbyt dużo hormonów, co powoduje przyspieszenie procesów metabolicznych. Objawy często są niespecyficzne i mogą przypominać inne schorzenia, co utrudnia szybkie rozpoznanie. Wśród najczęściej zgłaszanych problemów pojawia się nagła utrata masy ciała mimo wzrostu apetytu, uczucie kołatania serca czy nawet nierównomierny rytm bicia serca. Osoby z nadczynnością tarczycy często skarżą się na nerwowość, niepokój, drżenie rąk, nadmierną potliwość oraz zwiększoną wrażliwość na ciepło. Zauważalne są także zmiany w cyklu miesiączkowym, zaburzenia snu i przewlekłe uczucie osłabienia mięśni. Czasem dochodzi do obrzęku u podstawy szyi – powiększenia tarczycy – a w rzadkich przypadkach także problemów z oczami, takich jak zaczerwienienie, łzawienie, światłowstręt czy nawet podwójne widzenie.

Niedoczynność tarczycy – ciche objawy i przewlekłe zmęczenie

Niedoczynność tarczycy oznacza, że gruczoł produkuje za mało hormonów, przez co większość procesów w organizmie ulega spowolnieniu. Pierwsze symptomy bywają subtelne: to przewlekłe uczucie zimna, senność, zaparcia, zaburzenia pamięci oraz uczucie przygnębienia. Skóra staje się sucha, włosy cieńsze i łamliwe, a głos może ulec zmianie, stając się chrapliwy. Z czasem pojawia się także wzrost masy ciała i podwyższony poziom cholesterolu. Niedoczynność tarczycy jest szczególnie niebezpieczna u kobiet w ciąży, gdyż może wpływać na rozwój dziecka i przebieg całej ciąży. Dlatego tak ważne jest, by każdą niepokojącą zmianę skonsultować z lekarzem i wykonać badania hormonów tarczycowych, przede wszystkim TSH.

Diagnostyka i leczenie chorób tarczycy – kiedy zgłosić się do lekarza?

Szybka i właściwa diagnostyka zaburzeń tarczycy pozwala uniknąć długotrwałych powikłań. Do podstawowych badań należy oznaczenie poziomu hormonów tarczycowych (TSH, FT3, FT4) we krwi. W przypadku podejrzenia nadczynności, lekarz może dodatkowo ocenić wielkość gruczołu, obecność drżenia rąk oraz częstość pulsu. W niektórych sytuacjach stosuje się także badania obrazowe, takie jak USG tarczycy czy scyntygrafię z użyciem izotopu jodu, by dokładniej ocenić funkcjonowanie gruczołu. Im szybciej zostaną postawione odpowiednie diagnozy, tym skuteczniej można wdrożyć leczenie – farmakologiczne lub, w wybranych przypadkach, zabiegowe. Kluczowe znaczenie ma także współpraca z lekarzem endokrynologiem i regularne monitorowanie stanu zdrowia.

Tarczyca a zdrowie kobiet – dlaczego warto obserwować swoje objawy?

Problemy z tarczycą najczęściej dotyczą kobiet, zwłaszcza w wieku rozrodczym i okołomenopauzalnym. Warto być wyczulonym na wszelkie nietypowe objawy – przewlekłe zmęczenie, nagłą zmianę wagi, pogorszenie pamięci czy zaburzenia cyklu miesiączkowego. Wczesne rozpoznanie zaburzeń hormonalnych i szybkie wdrożenie leczenia pozwala uniknąć wielu powikłań, w tym chorób serca, zaburzeń płodności czy depresji. Dbanie o tarczycę to inwestycja w zdrowie, dobre samopoczucie i sprawne funkcjonowanie na co dzień. Jeśli zauważasz u siebie opisane objawy, nie zwlekaj z konsultacją – wykonaj podstawowe badania i zadbaj o regularną kontrolę swojego zdrowia.

Poradnik Zdrowie TV1