Zaparcia i ból pleców należą do dolegliwości, które często występują jednocześnie. Nadmierna ilość stolca w jelicie grubym może wywierać nacisk na nerwy w dolnym odcinku kręgosłupa, co wywołuje tępy, uciskowy ból w odcinku lędźwiowym. „Zaparcia mogą powodować ból pleców. Częściej jednak przyczyną obu objawów są choroby przewlekłe” – mówi Bryn DeSantis, dyplomowana pielęgniarka, Cleveland Clinic. Cięższą postacią zaparcia jest niedrożność stolca, czyli zaleganie suchej, twardej masy kałowej w odbytnicy. Objawia się bólem brzucha, wzdęciami, skurczami, biegunką wynikającą z przeciekania płynnej treści jelitowej obok zalegającego stolca, częstym oddawaniem moczu, krwawieniem z odbytu, gorączką oraz zawrotami głowy lub splątaniem. Wymaga to pilnej pomocy medycznej.
Zespół jelita drażliwego i ból pleców
Współwystępowanie zaparć i bólu pleców często wiąże się z chorobami przewlekłymi. Jedną z nich jest zespół jelita drażliwego. Należy on do zaburzeń określanych jako zespoły nadwrażliwości ośrodkowej. Oznacza to nadmierne przekazywanie sygnałów nerwowych do mózgu, co zwiększa odczuwanie bólu. Choroba objawia się zaparciami, biegunkami lub naprzemiennym występowaniem obu. U części osób pojawia się także ból w dolnym odcinku pleców, który może mieć charakter bólu rzutowanego.U niektórych chorych występują równolegle inne schorzenia przewlekłe, takie jak fibromialgia, która powoduje przewlekły ból mięśni i zmęczenie, oraz śródmiąższowe zapalenie pęcherza moczowego, które powoduje ból pęcherza, podbrzusza i dolnej części pleców.
Choroby neurologiczne a zaparcia i ból pleców
Choroby neurologiczne, w tym choroba Parkinsona i stwardnienie rozsiane, mogą prowadzić do spowolnienia pracy jelit i zaparć. Jednocześnie wpływają na mięśnie i nerwy, powodując ból, sztywność oraz skurcze w obrębie pleców i bioder.Rzadziej ból pleców i zaburzenia wypróżniania mogą być związane z uciskiem na nerwy przez guzy kręgosłupa lub jamy brzusznej, w tym w przebiegu raka jelita grubego, raka jajnika oraz raka macicy.
Leki przeciwbólowe, zaparcia i kiedy konieczna jest pomoc lekarska
Leki stosowane w leczeniu bólu kręgosłupa mogą wpływać na funkcjonowanie jelit i prowadzić do zaparć. „Zaparcia są bardzo częstym działaniem niepożądanym leków przeciwbólowych i rozluźniających mięśnie. Leki stosowane w chorobie Parkinsona również mogą wywoływać lub nasilać zaparcia” – mówi DeSantis.
Przewlekły ból pleców często ogranicza aktywność fizyczną, co spowalnia motorykę jelit. W łagodzeniu zaparć pomocne są: dieta bogata w błonnik, odpowiednie nawodnienie, regularny ruch oraz reagowanie na potrzebę wypróżnienia. Stosuje się także preparaty z błonnikiem, środki zmiękczające stolec i środki przeczyszczające. U części osób skuteczne jest wypicie ciepłej kawy zawierającej kofeinę i skorzystanie z toalety po kilku minutach. W bardziej nasilonych przypadkach stosuje się płukanie jelita lub lewatywę.
Konsultacja lekarska jest konieczna, gdy ból pleców i zaparcia utrzymują się przez kilka tygodni lub gdy pojawiają się utrata czucia w nogach, krwawienie z odbytu, silny ból pleców lub podbrzusza, niezamierzona utrata masy ciała oraz nietrzymanie moczu lub stolca.
