Podwyższony cukier, stan przedcukrzycowy czy insulinooporność często skłaniają do szukania suplementów, które mogłyby pomóc poprawić wyniki. Wśród najczęściej wymienianych są berberyna i magnez. Oba mają naukowe podstawy, ale ich działanie nie jest jednakowe.
Berberyna może mocniej obniżać poziom cukru
Berberyna to związek pochodzenia roślinnego, który od lat jest badany pod kątem wpływu na gospodarkę glukozową. Metaanaliza opublikowana w „Frontiers in Pharmacology” wykazała, że u osób z cukrzycą typu 2 jej stosowanie wiązało się z obniżeniem poziomu glukozy na czczo oraz HbA1c. Ten drugi wskaźnik pokazuje, jak kształtował się średni poziom cukru we krwi w ciągu ostatnich kilku miesięcy.
Podobne wyniki przyniosła kolejna metaanaliza, w której oceniano berberynę stosowaną samodzielnie oraz razem ze standardowym leczeniem cukrzycy. Także w tym przypadku obserwowano poprawę wyników związanych z poziomem glukozy. Na tej podstawie berberyna wydaje się mieć większy wpływ na długoterminową kontrolę cukru niż magnez.
Nie oznacza to jednak, że może zastąpić leki przeciwcukrzycowe.
Jak berberyna wpływa na glukozę?
Jej działanie jest złożone. Badania wskazują, że berberyna może poprawiać wrażliwość tkanek na insulinę, wpływać na jej wydzielanie, ułatwiać wykorzystanie glukozy przez organizm oraz oddziaływać na mikrobiotę jelitową i procesy zapalne.
W badaniach nad kontrolą glikemii najczęściej stosowano od około 0,9 do 1,5 g berberyny dziennie przez jeden do trzech miesięcy. Nie jest to jednak dawka, którą należy traktować jako uniwersalne zalecenie. Szczególnej ostrożności wymagają osoby przyjmujące leki obniżające poziom cukru.
Magnez też może pomagać, zwłaszcza przy niedoborze
Magnez bierze udział w wielu procesach związanych z metabolizmem glukozy i prawidłowym działaniem insuliny. Metaanaliza podwójnie zaślepionych badań randomizowanych opublikowana w „Nutrients” wykazała, że suplementacja magnezu może poprawiać część parametrów gospodarki cukrowej u osób z cukrzycą lub zwiększonym ryzykiem jej rozwoju.
Największe korzyści mogą odnieść osoby, które mają zbyt niski poziom tego pierwiastka. Niedobór magnezu częściej występuje m.in. u osób z cukrzycą typu 2, insulinoopornością, otyłością, zespołem metabolicznym oraz niektórymi chorobami nerek i serca.
Magnez lepiej wpływa na cukier na czczo niż na HbA1c
Nowsza metaanaliza dotycząca osób z cukrzycą typu 2 wykazała, że suplementacja magnezu może pomagać obniżać poziom glukozy na czczo. Wpływ na HbA1c był jednak znacznie słabszy.
To jedna z najważniejszych różnic między magnezem a berberyną. W badaniach nad berberyną poprawę obserwowano zarówno w przypadku glukozy na czczo, jak i HbA1c. Magnez może być szczególnie przydatny wtedy, gdy zaburzeniom gospodarki cukrowej towarzyszy jego niedobór.
Na suplementacji mogą skorzystać przede wszystkim osoby z niedoborem magnezu, które jednocześnie mają cukrzycę, stan przedcukrzycowy albo inne zaburzenia metaboliczne. W części analiz większe korzyści obserwowano również u osób po 65. roku życia z cukrzycą typu 2 oraz u tych, które chorowały krócej niż osiem lat.
Sama cukrzyca nie oznacza jednak automatycznie, że magnez trzeba suplementować.
Berberyna nie jest obojętna dla organizmu
Berberyna może powodować działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, przede wszystkim nudności, biegunkę, bóle brzucha i skurcze jelit. Nie powinny jej przyjmować dzieci, kobiety w ciąży ani karmiące piersią.
Może też wchodzić w interakcje z lekami, m.in. z warfaryną, aspiryną i cyklosporyną. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby leczone z powodu cukrzycy, ponieważ berberyna może dodatkowo obniżać poziom glukozy.
Z magnezem również można przesadzić
Suplementy magnezu także mogą powodować nudności, biegunkę i bóle brzucha. Przy bardzo dużych dawkach może dojść do zatrucia, którego skutkiem mogą być zaburzenia pracy serca i problemy z oddychaniem. Ryzyko jest większe u osób z zaburzoną pracą nerek, ponieważ organizm gorzej usuwa nadmiar magnezu.
Magnez może również wpływać na działanie lub wchłanianie niektórych antybiotyków, leków stosowanych w osteoporozie, leków moczopędnych oraz preparatów stosowanych przy refluksie.
Berberyna czy magnez – co lepiej sprawdza się przy wysokim cukrze?
Jeśli najważniejszym problemem jest podwyższony poziom glukozy i HbA1c, berberyna ma obecnie mocniejsze dane dotyczące poprawy obu tych parametrów. Magnez również może pomagać, ale jego działanie jest bardziej widoczne u osób z niedoborem tego pierwiastka, a wpływ na HbA1c jest słabszy.
Nie ma jednak badań klinicznych, w których skuteczność obu suplementów porównano bezpośrednio u takich samych grup pacjentów. Dlatego wybór nie powinien sprowadzać się do prostego pytania, który preparat działa mocniej. Znaczenie mają także niedobory, przyjmowane leki i inne choroby.
Suplement nie zastąpi diety, ruchu i leczenia
Przy podwyższonym poziomie cukru podstawą nadal pozostają codzienne nawyki i odpowiednio dobrane leczenie. Do najlepiej udokumentowanych sposobów poprawy wyników należą regularna aktywność fizyczna, ograniczenie żywności bogatej w cukry dodane i nadmiar tłuszczu oraz sposób odżywiania, który pomaga utrzymać prawidłową masę ciała lub ją zmniejszyć, jeśli jest zbyt wysoka.
W zaleceniach często pojawia się co najmniej 150 minut umiarkowanej aktywności tygodniowo, np. 30 minut szybszego marszu pięć razy w tygodniu. Pomocna może być również dieta śródziemnomorska albo odpowiednio dobrana dieta z mniejszą ilością węglowodanów.
Berberyna lub magnez mogą być dodatkiem do takiego postępowania, ale nie powinny zastępować leczenia cukrzycy ani zmian stylu życia.
Polecany artykuł:
