- Stopniowe zamazywanie obrazu i wyblakłe kolory to najczęstsze objawy suchej postaci AMD
- Jeśli proste linie zaczynają wyglądać na faliste, potrzebna jest pilna konsultacja lekarska
- Badanie Białystok PLUS wykazało, że AMD dotyczy niemal 11 proc. osób w wieku 50–80 lat
- W domu możesz kontrolować widzenie centralne testem siatki Amslera. Diagnozę potwierdza bezbolesne badanie OCT
Zwyrodnienie plamki żółtej (AMD): co to jest i co dzieje się w oku
Zwyrodnienie plamki żółtej (AMD) to przewlekła choroba oczu, która dotyczy centralnej części siatkówki. To właśnie ten obszar odpowiada za ostre widzenie na wprost i dostrzeganie szczegółów. AMD zwykle postępuje wraz z wiekiem i jest jedną z głównych przyczyn pogorszenia widzenia u osób starszych.
AMD występuje w dwóch postaciach: suchej oraz wysiękowej, nazywanej też mokrą. Sucha postać jest częstsza i zwykle rozwija się powoli, a mokra jest rzadsza, ale może szybciej pogarszać widzenie. MedlinePlus podkreśla, że we wczesnych stadiach choroba może nie dawać wyraźnych dolegliwości, dlatego regularne badanie wzroku ma duże znaczenie.
Objawy AMD: suche i mokre. Jakie zmiany w widzeniu są typowe
Objawy mogą się różnić w zależności od postaci AMD. W suchej postaci najczęściej pojawia się stopniowe zamazywanie obrazu. Możesz też zauważyć wyblakłe kolory oraz lekkie przyciemnienie lub zniekształcenie w centrum pola widzenia.
Jeśli proste linie, na przykład framugi drzwi lub krawędzie schodów, zaczynają wyglądać na faliste albo powyginane, może to wskazywać na mokrą (wysiękową) postać AMD. Taka postać częściej postępuje szybko i wymaga pilnej konsultacji lekarskiej. MedlinePlus opisuje też inny typowy objaw: ciemną plamkę w centrum pola widzenia, która z czasem może się powiększać.
Jak często występuje AMD w Polsce? Wyniki badania Białystok PLUS
AMD częściej dotyczy osób po 50. roku życia. Skala problemu w Polsce została opisana w badaniu populacyjnym Białystok PLUS, którego wyniki opublikowano w PLOS ONE. W tej grupie AMD zdiagnozowano u niemal 11 proc. badanych w wieku 50–80 lat.
Wyniki badania sugerują też różnice między płciami. W grupie Białystok PLUS AMD stwierdzono u 12 proc. mężczyzn i u blisko 10 proc. kobiet. To kolejny argument, że po 50. roku życia warto regularnie kontrolować wzrok, także u starszych członków rodziny.
Test siatki Amslera: jak sprawdzić widzenie centralne w domu
Widzenie centralne możesz kontrolować samodzielnie, wykonując test siatki Amslera w domu. To kwadratowa kratownica z kropką pośrodku, na której łatwo zauważyć zniekształcenia linii. UC Davis Health Eye Center zaleca wykonywanie testu codziennie, aby szybko wychwycić niepokojące zmiany.
Instrukcja:
- trzymaj siatkę w odległości około 30–35 cm od twarzy, jak przy czytaniu
- zasłoń lewe oko i patrz prawym okiem wyłącznie na środkową kropkę
- obserwuj, czy wszystkie linie wokół kropki są proste, czy może wyglądają na powyginane lub zamazane
- powtórz to samo badanie dla drugiego oka
Jeśli zauważysz, że linie robią się krzywe, brakuje fragmentu kratownicy albo obraz jest niewyraźny, potraktuj to jako pilny sygnał. W takiej sytuacji potrzebny jest kontakt z lekarzem specjalistą jeszcze tego samego dnia. Warto zapisać, co dokładnie widzisz, bo to może ułatwić diagnozę podczas wizyty.
Badanie OCT przy podejrzeniu AMD: jak wygląda diagnostyka
Przy podejrzeniu AMD pierwszym krokiem jest wizyta u okulisty, najlepiej specjalizującego się w chorobach siatkówki (retinologa). Do potwierdzenia diagnozy najczęściej wykorzystuje się tomografię optyczną koherentną, czyli badanie OCT. BMJ Best Practice opisuje OCT jako standard w rozpoznawaniu AMD i monitorowaniu postępów choroby.
Badanie OCT jest bezbolesne i pozwala dokładnie ocenić strukturę siatkówki oraz stopień jej uszkodzenia. Wczesne wykrycie zmian daje większą szansę na hamowanie choroby i dłuższe zachowanie sprawności wzrokowej. Jeśli masz trudności z czytaniem lub rozpoznawaniem twarzy, nie zwlekaj z wizytą u specjalisty, bo czas ma tu znaczenie.
Zwyrodnienie plamki żółtej GALERIA
3
Źródła:
