Co to jest badanie EMG (elektromiografia) i co mierzy?
Elektromiografia (EMG) to badanie, które ocenia pracę mięśni oraz nerwów, które nimi sterują. W praktyce sprawdza, czy sygnał nerwowy dociera do mięśnia i jak mięsień reaguje na bodziec. Jak podaje MedlinePlus, EMG rejestruje aktywność elektryczną mięśni, która zwiększa się podczas ich napinania.
Podczas testu aparat rejestruje, jak mięsień zachowuje się w spoczynku i podczas napinania. W prawidłowych warunkach mięsień w spoczynku jest niemal „elektrycznie cichy”. Odstępstwa w zapisie pomagają lekarzowi ustalić, skąd biorą się objawy i jak zaplanować dalsze postępowanie.
Kiedy wykonuje się badanie EMG? Objawy i wskazania
Na EMG zwykle kieruje się wtedy, gdy objawy mogą wynikać z uszkodzenia nerwu albo samego mięśnia. Typowe powody to na przykład nagły spadek siły w rękach lub nogach i inne dolegliwości, które utrudniają codzienne funkcjonowanie. Badanie pomaga odróżnić, czy źródłem problemu jest mięsień, czy nerw przewodzący sygnał.
Na EMG lekarz może skierować przy objawach takich jak:
- częste mrowienie lub drętwienie dłoni, stóp lub twarzy
- bolesne skurcze, spazmy albo widoczne drżenia mięśni pod skórą
- osłabienie siły mięśniowej, np. trudności z utrzymaniem kubka
- uczucie ciężkości nóg lub niewyjaśnione problemy z chodzeniem
- niedowłady lub porażenia określonych partii ciała
MedlinePlus podaje, że EMG pomaga w rozpoznawaniu wielu schorzeń układu nerwowo-mięśniowego. Badanie bywa wykorzystywane m.in. przy podejrzeniu zespołu cieśni nadgarstka oraz przepukliny kręgosłupa uciskającej nerwy. Może też wspierać diagnostykę chorób takich jak stwardnienie zanikowe boczne (SLA) i dystrofie mięśniowe.
Jak przygotować się do badania EMG i jak wygląda badanie?
Przygotowanie do EMG jest proste, ale warto pamiętać o kilku zasadach. W dniu badania weź prysznic lub kąpiel, żeby skóra była czysta i odtłuszczona, co ułatwia pracę elektrod. Nie nakładaj balsamów, kremów ani perfum, bo mogą pogorszyć kontakt elektrod ze skórą i wpłynąć na jakość zapisu.
Jak podaje Cleveland Clinic, badanie EMG zwykle obejmuje dwa etapy wykonywane podczas jednej wizyty:
- Badanie przewodnictwa nerwowego: na skórę nakleja się elektrody, które podają delikatne impulsy elektryczne. Możesz to odczuć jak krótkie ukłucie
- Badanie igłowe: lekarz wprowadza cienką igłę do mięśnia i sprawdza jego aktywność w spoczynku oraz podczas lekkiego napięcia, np. przy zgięciu ręki
- Ocena zapisu: w trakcie badania możesz zostać poproszony o rozluźnianie i napinanie mięśni, a aparat zapisuje i wyświetla reakcje
Podczas badania zwykle leży się lub siedzi w wygodnej pozycji. Czas trwania zależy od tego, ile mięśni i nerwów ma zostać ocenionych. Celem jest zebranie potrzebnych informacji przy możliwie małym dyskomforcie.
Czy badanie EMG jest bezpieczne? Możliwe skutki uboczne
Badanie EMG wiąże się z niskim ryzykiem, a poważne powikłania są rzadkie. Mayo Clinic wskazuje, że najczęściej pojawia się niewielki ból lub dyskomfort w miejscu wkłucia. Czasem powstaje też mały siniak, który zwykle znika w ciągu kilku dni.
Przed badaniem przekaż personelowi informacje, które mogą mieć znaczenie dla bezpieczeństwa. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy masz rozrusznik serca lub przyjmujesz leki wpływające na krzepliwość. Powiedz lekarzowi, jeśli:
- masz wszczepiony rozrusznik serca lub inne urządzenia elektryczne
- przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe (rozrzedzające krew)
- chorujesz na hemofilię lub masz inne problemy z krzepliwością krwi
Te informacje pozwalają lekarzowi dobrać bezpieczny sposób wykonania badania. Ukłucia mogą być nieprzyjemne, ale EMG jest uznawane za badanie bezpieczne. Daje też dane o pracy nerwów i mięśni, których nie uzyska się na podstawie samego wywiadu i badania fizykalnego.
Badanie EMG na NFZ: skierowanie i zasady rozliczenia
W Polsce EMG można wykonać bezpłatnie w ramach publicznej opieki zdrowotnej, ale potrzebne jest skierowanie od lekarza specjalisty, najczęściej neurologa. Narodowy Fundusz Zdrowia informuje, że EMG nie jest rozliczane jako osobna usługa, tylko w ramach porady specjalistycznej. W praktyce badanie najłatwiej wykonać w placówce wskazanej przez lekarza, który wystawia skierowanie.
Jeśli masz drętwienie, osłabienie mięśni albo ból kończyn, EMG może pomóc ustalić, czy problem dotyczy nerwu czy mięśnia. Na badanie przyjdź z czystą skórą, bez balsamów i kremów. Zabierz też listę przyjmowanych leków, żeby personel mógł bezpiecznie zaplanować badanie.
7
Źródła:
