- Choroba polega na osłabieniu i powiększeniu mięśnia sercowego, przez co serce gorzej tłoczy krew i organizm dostaje mniej tlenu
- Niepokojące sygnały to duszność także w spoczynku, uporczywy kaszel oraz nieregularne albo bardzo szybkie tętno
- Dane Narodowego Funduszu Zdrowia z 2020 roku pokazują, że w bazie NFZ było ponad 43 000 pacjentów z tym rozpoznaniem, a około 81 proc. stanowią mężczyźni
- Podstawą rozpoznania jest echo serca (echokardiogram). Wczesne wykrycie zmian ułatwia dobranie leczenia i poprawę komfortu życia
Kardiomiopatia rozstrzeniowa: co to jest i na czym polega?
Kardiomiopatia rozstrzeniowa to choroba, w której mięsień sercowy słabnie, rozciąga się i powiększa. Taka zmiana pogarsza pracę serca i wpływa na wydolność całego organizmu. Według MedlinePlus jest to najczęstsza postać kardiomiopatii.
Gdy serce staje się większe i słabsze, gorzej tłoczy krew. W efekcie narządy i tkanki dostają mniej tlenu oraz składników odżywczych, co odbija się na samopoczuciu i wydolności. W praktyce oznacza to osłabienie „pompy” serca.
Czasem rozpoznaje się kardiomiopatię idiopatyczną, czyli taką, której przyczyny nie udaje się ustalić mimo wykonanych badań. Niezależnie od tła choroby potrzebna jest stała kontrola i konsekwentne postępowanie zgodnie z zaleceniami. Zrozumienie, jak zmienia się praca serca, ułatwia obserwowanie objawów i reagowanie na nie w porę.
Objawy kardiomiopatii rozstrzeniowej: sygnały, których nie wolno ignorować
Objawy kardiomiopatii rozstrzeniowej często przypominają objawy niewydolności serca. Typowe jest szybsze męczenie się przy codziennych czynnościach, na przykład przy sprzątaniu lub wchodzeniu po schodach. Może pojawić się też wyraźne osłabienie oraz omdlenia, które wskazują, że organizm gorzej toleruje wysiłek.
Charakterystyczna jest duszność, która może pojawiać się nie tylko przy wysiłku, ale także w spoczynku. Część osób ma problemy z oddychaniem po położeniu się do łóżka albo budzi się w nocy z uczuciem braku tchu. Do objawów mogą dołączyć także inne dolegliwości:
- obrzęk stóp i kostek
- ból lub uczucie ucisku w klatce piersiowej
- uporczywy kaszel
- nieregularne lub bardzo szybkie tętno
- utrata apetytu.
Przyczyny kardiomiopatii rozstrzeniowej: dlaczego serce się powiększa i słabnie?
Kardiomiopatia rozstrzeniowa bywa rozpoznawana nagle, ale często rozwija się na tle długotrwałych problemów zdrowotnych obciążających serce. Według MedlinePlus jedną z głównych przyczyn jest choroba niedokrwienna serca. Dochodzi do niej, gdy tętnice wieńcowe zwężają się lub ulegają zablokowaniu, a mięsień sercowy z czasem słabnie.
Istotnym czynnikiem ryzyka jest nadciśnienie tętnicze, zwłaszcza gdy nie jest skutecznie kontrolowane. Przewlekle podwyższone ciśnienie obciąża serce i z czasem pogarsza jego pracę. Regularne przyjmowanie leków i pomiary ciśnienia pomagają ograniczyć ryzyko takich zmian.
Kardiomiopatia rozstrzeniowa może mieć też inne podłoże, w tym genetyczne lub toksyczne. Bywa, że uszkodzenie serca pojawia się po infekcjach wirusowych albo w związku z nadużywaniem niektórych substancji. Niezależnie od przyczyny serce stopniowo traci elastyczność i siłę skurczu.
Badania w kardiomiopatii rozstrzeniowej: jak wygląda diagnostyka?
W diagnostyce ocenia się budowę serca i to, jak skutecznie pompuje krew. Podstawowym badaniem jest echokardiogram, czyli echo serca. To bezbolesne badanie USG, które pokazuje między innymi, czy serce jest powiększone i jak pracuje.
Często wykonuje się też elektrokardiogram (EKG) oraz zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej, aby ocenić rytm serca i jego wielkość. W bardziej złożonych przypadkach stosuje się także rezonans magnetyczny serca lub tomografię komputerową. Według Johns Hopkins University School of Medicine diagnostyka może obejmować również:
- testy wysiłkowe
- angiografię wieńcową
- cewnikowanie serca
- biopsję mięśnia sercowego (pobranie małego fragmentu tkanki)
- badania z użyciem technik nuklearnych.
Kardiomiopatia rozstrzeniowa w Polsce: ile osób choruje i kto jest w grupie ryzyka?
Analiza opublikowana w czasopiśmie „Kardiologia Polska”, oparta na danych Narodowego Funduszu Zdrowia z lat 2016–2020, pokazuje, że choroba dotyczy dużej grupy pacjentów. W 2020 roku w bazie NFZ było zarejestrowanych ponad 43 000 osób z tym rozpoznaniem. Około 81 proc. chorych stanowili mężczyźni.
Statystyki pokazują, że co roku rozpoznaje się kilka tysięcy nowych przypadków kardiomiopatii rozstrzeniowej. W 2020 roku odnotowano blisko 2900 nowych zachorowań. To potwierdza, że problem nie jest rzadki i wymaga długofalowego leczenia oraz stałej opieki medycznej.
W tej samej analizie opisano także przeżywalność pacjentów. Pięcioletnia przeżywalność osób z kardiomiopatią rozstrzeniową w Polsce wynosi około 55 proc. Pokazuje to znaczenie wczesnego wykrycia choroby i konsekwentnego stosowania zaleceń.
Jak żyć z kardiomiopatią rozstrzeniową? Praktyczne zasady na co dzień
Po rozpoznaniu choroby warto skupić się na realizowaniu planu leczenia. Kluczowe jest regularne przyjmowanie zaleconych leków, które odciążają serce i wspierają jego pracę. Codzienna kontrola ciśnienia i obserwowanie nagłych przyrostów masy ciała pomagają wychwycić zatrzymywanie wody w organizmie.
W codziennej diecie warto ograniczyć sól, ponieważ sprzyja obrzękom i podnosi ciśnienie. Aktywność fizyczna może pomagać, ale powinna być dostosowana do możliwości i wcześniej omówiona z lekarzem. Największe znaczenie ma regularność leczenia i uważna obserwacja objawów.
8
Źródła:
