Antybiotyki: skutki uboczne przyjmowania antybiotyków

2015-03-31 14:37
Antybiotyki: skutki uboczne przyjmowania antybiotyków
Autor: thinkstockphotos.com Antybiotyki: skutki uboczne przyjmowania antybiotyków

Antybiotyki wygrywają z infekcjami bakteryjnymi, ale niestety mają też działania uboczne. Najczęstsze skutki uboczne antybiotyków to biegunka, stan zapalny jelit, pleśniawki, afty, grzybica pochwy. Jak zapobiegać tym nieprzyjemnym skutkom ubocznym antybiotyków?

Skutki uboczne antybiotyków wynikają z tego, że antybiotyki nie odróżniają dobrych bakterii od złych - niszczą je wszystkie. Nasze błony śluzowe, pozbawione naturalnej ochrony, stają się wrotami dla szkodliwych drobnoustrojów, przede wszystkim grzybów.

Skutki uboczne antybiotyków: grzybica pochwy

Jednym ze skutków ubocznych kuracji antybiotykowej jest grzybica pochwy. Grzybica pochwy pojawia się, gdyż antybiotyki niszczą naturalną florę bakteryjną, a przede wszystkim pałeczki kwasu mlekowego. Jeśli chcesz uniknąć grzybicy pochwy, przyjmuj w czasie kuracji antybiotykowej probiotyki (doustnie i/lub dopochwowo) oraz wyjątkowo starannie dbaj o higienę intymną.

Skutki uboczne antybiotyków: alergia

Alergię wywołuje najczęściej penicylina, ale w zasadzie każdy lek może wywołać reakcję alergiczną. O każdym nietypowym działaniu leku należy poinformować lekarza, a pojawienie się wysypki czy zawrotów głowy powinno nas skłonić do szybkiego z nim kontaktu. Najgroźniejszą postacią alergii na antybiotyk jest wstrząs anafilaktyczny, który może nawet doprowadzić do śmierci.

Biegunka, stan zapalny jelit, pleśniawki, afty po antybiotykach

Antybiotyki podawane doustnie często niszczą pożyteczną florę przewodu pokarmowego. W jamie ustnej mogą pojawić się afty i pleśniawki a nawet infekcja grzybicza. Zniszczenie flory bakteryjnej jelit, powoduje biegunki, stany zapalne jelit (np. rzekomobłoniaste zapalenie jelit) i ogólne problemy z wchłanianiem składników odżywczych. Tym problemom można zapobiec, stosując w trakcie kuracji antybiotykowej probiotyki. Ale uwaga, nie przyjmujemy jednocześnie obu tabletek, bo antybiotyk zniszczy dobre bakterie - probiotyki przyjmujemy w połowie przerwy między dawkami antybiotyku. Prócz tego bardzo pomocne jest spożywanie w trakcie leczenia antybiotykiem mlecznych produktów fermentowanych: kefiru i jogurtu.

Antybiotyki uszkadzają słuch, wątrobę i inne narządy

Skutki uboczne niektórych antybiotyków mogą być bardzo poważne, dlatego decyzję o ich zastosowaniu należy podjąć po rozważeniu wszystkich za i przeciw. Są antybiotyki działające:

  • ototoksycznie - uszkadzają słuch, zwłaszcza u małych dzieci np. gentamycyna, amikacyna, neomecyna,
  • hepatotoksycznie - negatywnie wpływają na wątrobę np. doksycyklina, nowobiocyna,
  • nefrotoskucznie - upośledzają funkcjonowanie nerek np. kolistyna,
  • neurotoksycznie - uszkadzają układ nerwowy np. kolistyna,
  • toksycznie na szpik kostny - np. nowobiocyna, detromycycna.
Ważne

By antybiotyk był bezpieczny

  • Nigdy nie stosuj antybiotyków na własną rękę (pozostałych po uprzedniej kuracji ani przepisanych komuś innemu).
  • Przestrzegaj godzin przyjmowania leku, nie zmniejszaj dawek ani nie przerywaj kuracji, gdy poczujesz się lepiej (zarazki trzeba zlikwidować do końca, żeby nie doszło do nawrotu choroby). Przedwczesne odstawienie grozi też rozwojem oporności bakterii na dany specyfik.
  • Nie popijaj leku kawą, sokami cytrusowymi, mlekiem ani napojami mlecznymi, gdyż utrudniają jego wchłanianie. Najlepsza jest niskozmineralizowana woda. Większość antybiotyków należy przyjmować godzinę przed jedzeniem lub 2 po nim.
  • Zażywaj preparaty chroniące naturalną florę bakteryjną – probiotyki (od pierwszego dnia antybiotykoterapii i jeszcze kilka dni po zakończeniu kuracji), nie później niż 2 godziny przed zażyciem leku i nie wcześniej niż 2 godziny po jego przyjęciu. Kobiety, które mają skłonność do zakażeń miejsc intymnych, powinny też stosować probiotyki dopochwowo i doustne tabletki przeciwgrzybiczne.
  • Włącz do diety fermentowane produkty mleczne, które oprócz bakterii fermentacji mlekowej zawierają probiotyki, oraz zwykłe jogurty, kefiry, bo dostarczają bakterii kwasu mlekowego, stymulujących odporność. Zachowaj kilkugodzinny odstęp między zjedzeniem ich a zażyciem leku.
  • Odstaw na czas kuracji preparaty żelaza, wapnia, leki stosowane w nadkwaśności – osłabiają działanie leku. Witaminy są dobrą pożywką dla bakterii, sięgniesz po nie po zakończeniu kuracji.
materiał partnera

Obecnie probiotyki są standardowo zalecane w trakcie antybiotykoterapii i tuż po niej (eksperci zalecają ich stosowanie minimum dwa tygodnie po jej zakończeniu). To dlatego, że zapobiegają skutkom ubocznym przyjmowania antybiotyków, a także odbudowują mikrobiotę jelitową, zasilając „dobre” bakterie i hamując rozrost patogennych drobnoustrojów. Dobrym kandydatem do wspierania bakterii narażonych na działanie antybiotyku jest szczep Lactobacillus plantarum 299v (dostępny w produkcie Sanprobi® IBS). Badania zespołu dr Lönnermark z 2010 roku potwierdziły jego skuteczność w redukowaniu działań ubocznych po przyjmowaniu antybiotyków, m.in. klindamycyny, cefalosporyn i ampicyliny. Co ważne, Lactobacillus plantarum 299v jest bezpieczny: nie posiada genów opornych na antybiotyki, a więc nie przeniesie ich na bakterie chorobotwórcze.

Bibliografia:

1. E. Lönnermark et al., Intake of Lactobacillus plantarum reduces certain gastrointestinal symptoms during treatment with antibiotics, „Journal of Clinical Gastroenterology”, 44, no. 2 (February 2010), s. 106-112. doi: 10.1097/MCG.0b013e3181b2683f.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.