Kwiecień to koszmar? Te 6 drzew i zarodniki grzybów odpowiadają za twój katar

Co pyli w kwietniu? W kwietniu główną przyczyną alergii wziewnych są kwitnące drzewa (olcha, topola, wierzba, brzoza, jesion, dąb). Trawy oraz cladosporium i alternaria na dużą skalę zaczynają pylić dopiero latem. Pyłki których drzew wywołują alergię w kwietniu?

Co pyli w kwietniu?

To, jakie rośliny pylą w kwietniu, jest bardzo istotną informacją, zarówno dla osób, które już mają zdiagnozowane alergii, jak i tych, które dopiero podejrzewają, że przedłużający się katar w kwietniu, to nie jest przeziębienie. Warto z początkiem wiosny sprawdzić, jakie drzewa pylą w marcu oraz jakie rośliny pylą w kwietniu. Oto lista newralgicznych gatunków. Należy pamiętać, że po ciepłej krótkiej zimie, pylenie zaczyna się wcześniej. Oznacza to, że choć wymieniono tu rośliny, które pylą w kwietniu, to niekiedy te same drzewa mogą pylić już w marcu.

Co uczula w kwietniu? Olcha

Szczyt pylenia olchy przypada na połowę marca, ale jej pyłki unoszą się w powietrzu nawet do połowy kwietnia. Przemieszczaniu się pyłków olchy sprzyja pogoda (brak zachmurzenia i opadów). Objawy alergii wywołanej pyłkami olchy mogą utrzymywać się jeszcze przez wiele tygodni z powodu alergii krzyżowych z brzozą, która także kwitnie w kwietniu.

Objawem alergii na pyłki olchy jest nieżyt nosa, zapalenie spojówek, wyprysk kontaktowy i pokrzywka powierzchniowa.

Co uczula w kwietniu? Topola

Kwitnienie rozpoczyna pod koniec marca, ale pyłki w powietrzu mogą unosić się nawet do lipca. Największe stężenie alergenu przypada na połowę kwietnia.

Silniej uczulają odmiany męskie topoli, które pylą od marca do kwietnia. Puch, który unosi się od kwietnia do maja, jest nośnikiem nasion topoli i nie uczula. Okres unoszenia się białego puchu zbiega się jednak z początkiem pylenia traw, przez co topola błędnie bywa uważana za główną przyczynę majowych katarów i łzawień. Topola reaguje krzyżowo z wierzbą.

Co uczula w kwietniu? Wierzba

Największe stężenie pyłków wierzby przypada na kwiecień, choć roślina zaczyna kwitnąć już w marcu. To alergen, który sprawia większe problemy mieszkańcom miast niż wsi. Na terenach wiejskich wierzby rosną najczęściej w pewnym oddaleniu od gospodarstw (na podmokłym podłożu), dlatego stosunkowo rzadko pyłki wierzby docierają do domów.

W miastach wierzba jest często spotykanym drzewem parkowym, a pyłki rozsiewane przez wiatr zalegają między budynkami całymi tygodniami, powodując uczulenia. Aby zminimalizować ryzyko alergii, osoby wrażliwe na ten alergen powinny zrezygnować z wierzb wielkanocnych (bazi) w mieszkaniach.

Co uczula w kwietniu? Brzoza

W Polsce występuje 7 odmian brzozy. Wszystkie zaczynają kwitnienie jeszcze w marcu, ale okres najintensywniejszego pylenia przypada na kwiecień. Po pyłkach traw, pyłki brzozy są najczęstszą przyczyną zapalenia spojówek i błony śluzowej nosa.

Brzoza najintensywniej pyli w godzinach popołudniowych, dlatego uczulone na nią osoby przed katarem mogą się ustrzec, pozostając w domach.

Co uczula w kwietniu? Jesion

Jesion zaczyna pylić równolegle z brzozą, ale stężenie pyłków różni się w zależności od roku. Najczęściej pyli od końca marca do połowy maja, a apogeum kwitnienia przypada na kwiecień. Pomimo tego, że jesion wytwarza najwięcej aeroalergenu (pyłku) w porównaniu z innymi drzewami, to nie jest tak uciążliwy u nas jak w Europie Zachodniej.

Warto wiedzieć, że jesion należy do tej samej rodziny drzew co oliwka, która jest najczęstszą przyczyną alergii w krajach śródziemnomorskich. Osoby uczulone na pyłki jesionu, planując urlop w krajach południowych, powinny wziąć pod uwagę kalendarz pylenia tego drzewa (oliwka pyli od kwietnia do czerwca).

Objawami alergii na pyłki jesionu jest nieżyt nosa i ostre zapalenie spojówek.

Co uczula w kwietniu? Dąb

Pyłki dębu w powietrzu zaczynają unosić się w trzeciej dekadzie kwietnia i już wtedy można spodziewać się pierwszych reakcji na ten alergen. Apogeum pylenia dębu przypada na maj.

W Polsce dziko rosną dwa gatunki dębu:

- dąb szypułkowy – pospolity dąb, którego kwiaty męskie złożone są z 4-12 pręcików, zebranych w zwisające kotki. Pyli 2 tygodnie przed dębem bezszypułkowym;

- dąb bezszypułkowy – występuje w lasach parkach, rośnie na terenie całego kraju z wyjątek terenów górzystych i północno-wschodniej Polski.

W okresie nasilonego pylenia zaleca się unikanie miejsc, gdzie pylą drzewa wywołujące alergię. Na świeżym powietrzu najlepiej przebywać rano albo po deszczu. Po powrocie do domu dobrze jest wziąć szybki prysznic i zmienić ubranie, żeby pozbyć się pyłków osiadłych na skórze.

Alergeny kwiecień. Zarodniki grzybów Cladosporium

Kwiecień to nie jest dobry czas dla alergików. Oprócz drzew, które pylą w kwietniu, uczulać mogą zarodniki grzybów Cladosporium. Co to grzyby Cladosporium? To mikroskopijne grzyby pleśniowe.

W przypadku alergii na nie problem może występować zarówno we wnętrzach pomieszczeń, jak i na zewnątrz. Pyłki Cladosporium często uczulają osoby, które mają rozpoznane również inne alergie. Jak wszystkie uczulenia, alergia na zarodniki grzybów Cladosporium wymaga leczenia, żeby nie doszło do pogorszenia stanu zdrowia pacjenta i powikłań.

Zarodniki Cladosporium mogą być przenoszone przez wiatr. Grzyby te zwykle pojawiają się na obumarłych roślinach, ale również np. na innych grzybach albo resztkach pokarmu. Mogą rozwijać się w łazienkach i kuchniach w domach.

Te grzyby lubią też zakurzone i niedoczyszczone powierzchnie, o których zdarza się zapomnieć podczas porządków, jak np. ramy okienne. Bytują w piwnicach, szklarniach czy domkach letniskowych, ale nie pogardzą i biblioteką czy antykwariatem.

Mogą bytować również na roślinach doniczkowych, lubią też liście pomidorów, na których pojawiają się jako brązowe plamy. Nie mają dużych wymagań, mogą przetrwać w temperaturze od – 5 stopni do + 37 stopni Celsjusza.

Chociaż te grzyby najmocniej pylą od maja do sierpnia, może się zdarzyć, że zarodniki grzybów Cladosporium będą uczulać już w kwietniu. Najczęściej dzieje się tak, gdy po deszczowych ciepłych dniach następują suche i słoneczne, a przy tym wietrzne dni, gdyż wiatr ułatwia przenoszenie zarodników.

Objawy alergii na zarodniki grzybów Cladosporium to katar, kaszel, zapalenie zatok o podłożu grzybiczym, astma, AZS lub inne reakcje alergiczne na skórze. Z tej alergii się nie wyrasta, a wręcz przeciwnie, z wiekiem objawy mogą ulegać nasileniu. Alergia na zarodniki grzybów Cladosporium może być również dziedziczona.

Co pyli na początku, a co na końcu kwietnia?

Żeby ustalić, co pyli na początku, a co na końcu kwietnia, każdego roku należy śledzić bieżące komunikaty pogodowe oraz komunikaty prezentujące aktualną mapę z aktywnością alergenów.

Wynika to z faktu, że rośliny nie funkcjonują wedle dat z kalendarza, ale zgodnie z naturalnym rytmem przyrody. Po krótkiej zimie i ciepłym lutym pylenie zaczyna się wcześniej.

O skali i chwili pylenia decydują też takie czynniki jak średnie temperatury w danym miesiącu, aktualna skala nasłonecznienia, ilość opadów. Dlatego nie da się jednoznacznie ustalić, co pyli na początku, a co na końcu miesiąca. Każdego roku przebieg i czas pylenia określonych gatunków może też nieco się różnić.

Alergia w kwietniu. Jakie są objawy alergii w kwietniu? 

Objawy kwietniowej alergii można pomylić z wiosennym przeziębieniem. Zwykle kwietniowa alergia objawia się katarem, wodnistym i przezroczystym, suchym pokasływaniem, pieczeniem, łzawieniem i zaczerwienieniem oczu i dusznościami.

Do tego może dochodzić ból głowy, ból zatok i uczucie ogólnego rozbicia. U niektórych osób może dojść do zmian skórnych jak wysypka, pokrzywka lub zaostrzenie rzutów atopii na skórze (AZS).

Pylenie w kwietniu. Jak sobie radzić z alergią? 

W okresie pylenia można znaleźć ulgę, spędzając mniej czasu poza domem, szczególnie w okolicy drzew, które zaczęły kwitnąć. Warto brać prysznic po powrocie do domu, a przynajmniej przemywać twarz i okolice oczu. Warto też zmienić ubranie i przetrzeć podeszwy butów, aby pozbyć się alergenów z odzieży.

Zaleca się też częste mycie włosów, na których mogą osiadać pyłki. Współcześnie ułatwieniem jest możliwość sprawdzania stężenia i rodzajów unoszących się pyłków na dedykowanych temu stronach w internecie. W razie konieczności wyjścia można skorzystać z filtrującej maseczki i okularów ochronnych, które zmniejszą ryzyko przedostania się pyłków do oczu.

W czasie pobytu w domu odradza się wietrzenie, ponieważ w ten sposób pyłki mogą dostawać się do środka. Można za to używać specjalnych oczyszczaczy powietrza, które mogą ułatwić życie alergików. Nie zaleca się też rozwieszania prania na balkonie czy w ogrodzie, ponieważ na rzeczach również mogą osiadać pyłki.

W przypadku uciążliwych objawów alergii warto zrobić testy alergiczne, aby zidentyfikować źródło problemu. Może to ułatwić dobranie leczenia i zmniejszenie uciążliwych objawów. Uważa się, że zwiększenie podaży witaminy C i kwasów omega-3, może zmniejszać objawy alergii.

Zapoznaj się również z kalendarzem pylenia roślin.

Czym jest alergia i atopia? Czym się różnią?

Alergia to nic innego jak nadmierna, nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego na kontakt z określonymi substancjami, które dla osób zdrowych są całkowicie neutralne. Te czynniki, nazywane alergenami, wywołują u osób uczulonych szereg uciążliwych objawów, od kataru siennego po zmiany skórne.

Warto również zrozumieć pojęcie atopii, które często bywa mylone z alergią. Atopia to wrodzona, genetyczna skłonność organizmu do nadmiernej produkcji przeciwciał IgE w odpowiedzi na alergeny. Osoby z atopią mają większe predyspozycje do rozwoju takich chorób jak atopowe zapalenie skóry (AZS), alergiczny nieżyt nosa czy astma oskrzelowa.

Diagnostyka alergii – jak sprawdzić, co nas uczula?

Podstawą diagnostyki alergii jest szczegółowy wywiad lekarski, jednak aby precyzyjnie zidentyfikować uczulający alergen, stosuje się specjalistyczne testy. Do najczęściej wykonywanych należą punktowe testy skórne, polegające na naniesieniu na skórę przedramienia kropli z roztworem alergenu, a następnie delikatnym nakłuciu naskórka. Pojawienie się bąbla i zaczerwienienia świadczy o reakcji alergicznej. Inną metodą są testy z krwi, które mierzą poziom specyficznych przeciwciał IgE dla konkretnych alergenów. Ich zaletą jest to, że przyjmowane leki przeciwalergiczne nie wpływają na ich wynik.

Nowoczesnym i bardzo precyzyjnym narzędziem jest diagnostyka molekularna. To zaawansowany test z krwi, który pozwala zidentyfikować konkretne białka (molekuły) odpowiedzialne za uczulenie. Jest on szczególnie pomocny w przypadku alergii krzyżowych, ponieważ pozwala odróżnić uczulenie pierwotne od reakcji wynikającej z podobieństwa alergenów. Precyzyjne wyniki ułatwiają również kwalifikację do immunoterapii.

Jak leczyć alergię na pyłki?

Leczenie alergii wziewnej opiera się na trzech filarach: unikaniu alergenów, łagodzeniu objawów oraz leczeniu przyczynowym. Do łagodzenia symptomów najczęściej stosuje się leki przeciwhistaminowe, które blokują działanie histaminy – substancji odpowiedzialnej za reakcje alergiczne. Dostępne są w formie tabletek, kropli do oczu czy aerozoli do nosa. W przypadku silniejszych objawów, zwłaszcza przewlekłego stanu zapalnego, lekarz może zalecić glikokortykosteroidy, najczęściej w postaci donosowej.

Jedyną metodą leczenia przyczynowego jest immunoterapia swoista, potocznie nazywana odczulaniem. Polega ona na kontrolowanym i stopniowym podawaniu alergenu w rosnących dawkach, aby "przyzwyczaić" do niego organizm i wywołać tolerancję. Terapia, trwająca od 3 do 5 lat, może prowadzić do znacznego złagodzenia lub nawet całkowitego ustąpienia objawów, a także zmniejsza ryzyko rozwoju astmy oskrzelowej.