Badania na kiłę (syfilis) – jakie testy wykryją kiłę i kiedy je wykonać?

2016-12-02 12:04 Aleksandra Urbaniak

Badania wykrywające kiłę (syfilis) dzieli się na testy serologiczne nieswoiste (reaginowe) i swoiste (krętkowe). Te pierwsze, m.in. test VDRL i USR, mają charakter przesiewowy i służą postawieniu wstępnej diagnozy. Jeśli wynik badań reaginowych jest dodatni, konieczne jest przeprowadzenie dalszych testów na obecność przeciwciał skierowanych przeciwko antygenom bakterii kiły. Zobacz, kiedy wykonać badania na kiłę, aby wynik był wiarygodny.

Badania na kiłę najczęściej przeprowadza się wykonując test z krwi na obecność przeciwciał skierowanych przeciw antygenom bakterii kiły (antygen to cząsteczka pochodząca z drobnoustroju lub do niej podobna). Jednak aby ich wynik był wiarygodny, badania należy przeprowadzić co najmniej po upływie 3-4 tygodni od momentu zakażenia, a dla jeszcze większej pewności – po 6 tygodniach. Jest to czas, w którym bakterie kiłowe przenikają do krwi. Jeśli test serologiczny wykona się wcześniej, jego wynik może być fałszywie ujemny.

Istnieje także możliwość wykonania testu mikroskopowego, który wykrywa obecność krętków bladych w wydzielinie pochodzącej ze zmian skórnych. Przeprowadza się go w przypadku zaobserwowania niepokojących objawów do 6 tygodni od zakażenia kiłą.

Badania mikroskopowe wykrywające bakterie kiły

Pierwszy etap zakażenia kiłą, czyli kiłę pierwotną (do 9 tygodnia od zakażenia), dzieli się na okres surowiczoujemny (do 3-6 tygodnia) i surowiczododatni (w 6-9 tygodniu). W okresie surowiczoujemnym bakterii kiły nie ma jeszcze we krwi i jedynym pewnym sposobem na ich wykrycie jest pobranie wydzieliny ze zmian chorobowych. Lekarz ogląda pobrany materiał pod mikroskopem w ciemnym polu widzenia – na tym tle łatwo rozpoznać krętki blade jako jasne, świecące się spirale. Badanie daje niemal 100-procentową pewność, że doszło do zakażenia bakteriami kiły.

Badania mikroskopowe na wykonuje się rzadko. Zwykle dla pełnej diagnostyki konieczne jest przeprowadzenie badań serologicznych, czyli testów z krwi.

Badania nieswoiste (reaginowe) na kiłę

Badania reaginowe na kiłę można przeprowadzić najwcześniej 3-4 tygodnie od momentu zakażenia.

Diagnostykę zaczyna się od badań przesiewowych, czyli nieswoistych reaginowych testów serologicznych. Mają one na celu wykrycie we krwi przeciwciał reaginowych skierowanych przeciwko lipidowym składnikom bakterii. Na ich podstawie nie można jednoznacznie stwierdzić, że pacjent ma kiłę, ponieważ podobne przeciwciała są obecne w surowicy przy wielu innych chorobach, np. toczniu rumieniowatym, zapaleniu płuc, ospie wietrznej, odrze, chorobach tarczycy, wątroby, niedokrwistości, nowotworach, malarii, boreliozie, u narkomanów i ludzi powyżej 70. roku życia. Jeśli więc wynik badania reaginowego jest dodatni, to konieczne jest wykonanie testów swoistych.

Wśród badań nieswoistych reaginowych na kiłę można wyróżnić:

  • odczyn Wassermanna – tzw. badanie klasyczne polegające na dodaniu do surowicy chorego wywoływacza w postaci wyciągu z serca wołu. Jeśli wskutek tego dojdzie do reakcji związania dopełniacza oznacza to, że w krwi są obecne przeciwciała (reaginy). Współcześnie nie wykonuje się już badania WR, ponieważ ma ograniczoną swoistość i czułość – jego wyniki są obarczone sporym ryzykiem błędu;
  • badanie VDRL (Veneral Disease Research Laboratory) – mikroskopowy test kłaczkowania. Jego czułość wynosi 70-80% dla kiły pierwotnej (pierwszego okresu) i prawie 100% dla kiły wtórnej (drugiego okresu). Wykorzystuje się w nim antygen kardiolipidowy podobny do antygenu kiły, który w zetknięciu z przeciwciałami w krwi pacjenta prowadzi do strącenia się preparatu – w efekcie pojawiają się w nim charakterystyczne kłaczki, co jest dowodem na obecność bakterii. Badanie VDRL służy zarówno wykrywaniu kiły, jak i kontroli jej przebiegu w późniejszych etapach choroby;
  • badanie USR (Unheated Serum Reagin) – makroskopowy test kłaczkowania z nieogrzewaną surowicą. Podstawowy i najczęściej stosowany test na obecność krętka bladego. Obecnie standardem jest przeprowadzanie go w pierwszej kolejności gdy zachodzi podejrzenie zakażenia. Wynik dodatni potwierdza się badaniem VDRL oraz testami swoistymi.

To ci się przyda

Jak przygotować się do badań na kiłę?

Badania na kiłę nie wymagają specjalnych przygotowań. Krew pobiera się tak samo jak przy zwykłych badaniach morfologicznych. Przed badaniem należy być na czczo. Ewentualne powikłania obejmują niewielkie krwawienie z miejsca, z którego pobrano krew oraz możliwość powstania krwiaka.

Czytaj też: Morfologia - jak się do niej przygotować?

Badania swoiste na kiłę

Testy swoiste u osób, które przeszły zakażenie kiłą, pozostają dodatnie do końca życia. Dlatego w przypadku ponownego zachorowania przeprowadza się tylko badania reaginowe.

Te badania przeprowadza się w przypadku, gdy wynik testu reaginowego jest dodatni. Służą one potwierdzeniu zakażenia. Wykrywają tylko bakterie kiły, więc nie ma możliwości, by ich wynik pozytywny oznaczał jakąś inną chorobę. Do ich przeprowadzenia wykorzystuje się antygeny krętka bladego oraz krętka Reitera i Nicholsa.

Wśród badań swoistych na kiłę wyróżnia się:

  • FTA (Fluoroscent Treponemal Antibody Test) – test z wykorzystaniem antygenu krętka Reitera i Nicholsa. Dodatkowo używa się w nim fluoresceiny, która pomaga w wykryciu kompleksów powstałych po zetknięciu antygenów z przeciwciałami;
  • FTA-ABS (Fluoroscent Treponemal Antibody Absorbent Test) – udoskonalone badanie FTA, w którym dla zwiększenia czułości i lepszego wykrywania przeciwciał przeciwko kile, stosuje się specjalne filtry absorbujące pozostałe przeciwciała wspólne dla wszystkich krętków;
  • TPHA (Treponema Pallidum Hemagglutination Assay) – test hemaglutynacji, czyli zlepiania się krwinek czerwonych. Do jego przeprowadzenia wykorzystuje się krwinki barana opłaszczone antygenem krętkowym;
  • TPI (Treponema Pallidum Immobilization Test) – test unieruchomienia krętków nazywany testem Nelsona. Zakażenie kiłą wykrywa się poprzez umieszczenie na sztucznym podłożu krętków bladych i obserwację, czy w połączeniu z przeciwciałami pacjenta zostają unieruchomione. Wykryte w ten sposób przeciwciała to immobilizyny, które pojawiają się po ok. 50 dniach od momentu zakażenia.

Warto wiedzieć

Kolejność przeprowadzania testów na kiłę

Zwykle pierwszym testem wykonywanym przy podejrzeniu kiły jest USR. Gdy jego wynik jest dodatni, potwierdza się go badaniem VDRL i testem swoistym FTA-ABS. Gdy wyniki są niejednoznaczne (plus i minus), konieczne jest wykonanie dodatkowo badania TPH. Jeśli TPH również da wątpliwy rezultat, ostatecznie należy przeprowadzić test unieruchomienia krętków TPI.

miesięcznik "Zdrowie"
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE
Alban
|

Witam.

Czy badania w kierunku kiły wykonane po 5 tygodniu od ryzyka (test WR) oraz po 10 tygodniu (odczyn USR), wykluczają kiłę? W obu przypadkach był wynik ujemny.
Nie miałem żadnego wrzoda ani wysypki.

Alban
|

Witam.

Czy badania w kierunku kiły wykonane po 5 tygodniu od ryzyka (test WR) oraz po 10 tygodniu (odczyn USR), wykluczają kiłę. W obu przypadkach był wynik ujemny.
Nie miałem żadnego wrzoda ani wysypki.

Mati
|

Otrzymalem takie wyniki z labolatorium:
Kiła (Treponema pallidum), testy potwierdzenia (FTA, FTA ABS, TPHA)
Weryfikacja USR DODATNI ,Odczyn FTA - UJEMNY, FTA ABS-UJEMNY, Odczyn TPHA-WĄTPLIWY.
Jak to zinterpretowac?

madzia90
|

prawdopodobnie mogłam zarazić sie kiłą więc standardowo szukałam sposobnosci w internecie..znalazłam sklep z takimi własnie badaniami do wykonania w domu . test trwa 10 min i posiada 97% wiarygodnosc
polecam

Daro
|

Ja kupiłem test na kiłę w aptece jak czułem pieczenie podczas oddawania moczu. Teraz Robię co jakiś czas z uwagi na moje 'intensywne' życie.

gosc
|

Hej ja równiez miałam kiłe moj wynik w czasie ciazy ciagle wychodził watpliwy miałam tycha robione z 6 seri wyniki badan w tym kierunku i dalej wynik watpliwy po ciazy wynik watpliwy po drugiej seri dodatni.. równiez dostawałam penicyline co 12 godzin domiesnieowo kiedy poszłam o lekarza wytłumaczył mi jedno ja miałam robione badania wr teraz juz tego nie ma czasami dawał wynik watpiwy u niektórych zdrowych pacjenow i mozliewe jest to ze ja nie byłam chora.. masakra

Monika
|

Ja przeszkam kile. Dowiedzialam sie o jej istatnieni w trzeim miesiacu ciazy. Strasznie to oczywiscie przezywalam. Dostawalam po dwa zastrzyki z penicyliny na raz, chyba 3 albo 5 rerii. Na szczescie wszystko dobrze sie skonczylo, dziecko urodzilam zdrowe i nie zakazone. Psychicznie za to kosztowalo mnie to bardzo wiele.:

wtf
|

I ja wypilem po kolezance i mam kile moze i skonczcie, po prostu spij, wez witaminki i oszczedzaj sily

ZK
|

Witam

Nazywam się Zuzanna Kasterka, aktualnie przygotowuję materiał na temat osób, które mają chorobę weneryczną lub już się wyleczyły. Jeśli znasz kogoś takiego lub sam masz taką sytuację bardzo proszę o kontakt na maila: z.kasterka@tvn.pl. Rozmowa jest anonimowa i niezobowiązująca.

Pozdrawiam serdecznie
Zuzanna Kasterka

Maniek
|

Witam ja zaraziłem sie kiła od partnera przez stosunek analny.
Jestem w trakcie leczenia i mam problem okropnie mnie piecze odbyt lekarz przypisywał mi masci różne ale nic nie pomaga
może zna ktos jakis sposób żeby uśmieżyc pieczenie i swedzenie