Tycie po tabletkach antykoncepcyjnych – prawda czy mit?

2019-10-29 10:16 Rafał Karwowski, lekarz rezydent w trakcie specjalizacji z położnictwa i ginekologii

Tycie po tabletkach antykoncepcyjnych wymienia się jako częsty skutek uboczny antykoncepcji hormonalnej. Wiele kobiet obawia się, że pigułki wywołają u nich nagły przyrost wagi w najbardziej problematycznych obszarach ciała takich jak brzuch, uda, pośladki. Czy istnieje związek między stosowaniem tabletek antykoncepcyjnych a tyciem? Poznaj opinię ginekologa na ten temat.

Czy tabletki antykoncepcyjne powodują tycie? Wśród kobiet stosujących doustną antykoncepcję zdania na ten temat są podzielone. Są panie, które twierdzą, że tabletki były u nich przyczyną znacznego przyrostu wagi, ale istnieją też opinie odwrotne – mówiące, że pigułki powodują chudnięcie.

Jaka jest prawda na temat tabletek antykoncepcyjnych i tycia?

Tycie po tabletkach antykoncepcyjnych w badaniach klinicznych

Tabletki antykoncepcyjne są niesłusznie postrzegane jako podstawowa i jedyna przyczyna wzrostu wagi u kobiet stosujących tę metodę zapobiegania ciąży. W wielu badaniach klinicznych nie wykazano istotnego zwiększenia masy ciała wśród kobiet zażywających pigułki antykoncepcyjne. W dużej analizie na podstawie licznych prac naukowych dotyczących działań niepożądanych antykoncepcji hormonalnej stwierdzono, że jest mało prawdopodobne, aby środki te były przyczyną tycia.

Dowody naukowe przeczą teoriom, jakoby tabletki antykoncepcyjne powodowały przyrost wagi.

Wzrost apetytu oraz zatrzymane płynów w trakcie stosowania tabletek antykoncepcyjnych

Równie często można się spotkać z opinią, że to nie tabletki są bezpośrednią przyczyną tycia, a wywołany przez nie wzrost apetytu i zatrzymanie wody w organizmie. Tej kwestii także przyjrzeli się naukowcy.

Wyniki wielu badań klinicznych pokazały, że doustne środki hormonalne mają wpływ na łagodzenie licznych objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego, do których zaliczyć możemy wzrost łaknienia czy też zatrzymanie płynów. Tymczasem to właśnie za występowanie tych skutków ubocznych bardzo często obwiniane są tabletki antykoncepcyjne. Okazuje się, że nie tylko nie powodują one opisywanych objawów, a nawet mogą zmniejszać ich nasilenie.

Warto wiedzieć

Jakie tabletki antykoncepcyjne nie powodują tycia?

Doustne tabletki antykoncepcyjne różnią się od siebie pod względem dawki estrogenów. Obecnie najbardziej popularne i najczęściej polecane są preparaty niskodawkowe - tzw. antykoncepcja ultralekka. Preparaty z mniejszą ilością estrogenów nie powodują u kobiet uciążliwych działań niepożądanych, takich jak chociażby wspomniany nadmierny przyrost wagi.

Warto wiedzieć
materiał partnera

Niektóre tabletki mogą wręcz wpłynąć na zmniejszenie tłuszczowej masy ciała – dowiodło tego badanie przeprowadzone na Uniwersytecie w Cagliari we Włoszech pod kierunkiem Roberto Urasa. Grupę 48 kobiet podzielono na dwie podgrupy – 24 otrzymywały przez sześć miesięcy antykoncepcję hormonalną z 30 mcg EE (etynyloestradiolu) + 2 mg CMA (octanu chlormadinonu), 24 nie otrzymywało żadnego leczenia. Jedynym parametrem, który zmienił się w sposób istotny statystycznie był spadek tłuszczowej masy ciała w grupie otrzymującej antykoncepcję. Z wyjściowej wartości 14,2 kg obniżyła się ona do 13,5 kg po trzech miesiącach i do 12,7 kg po pół roku stosowania antykoncepcji. W grupie kontrolnej tłuszczowa masa ciała wzrastała nieznacznie odpowiednio z wartości 14,5 kg do 14,8 i 15,0 po trzech i po sześciu miesiącach obserwacji. Taki efekt pojawiał się w badaniach wyłącznie po testowaniu tabletek zawierających octan chlormadinonu. Tłumaczy się to tym, że ten hormon pobudza metabolizm podstawowy, główną przyczynę utraty energii w organizmie.

Zaskakujące fakty na temat antykoncepcji

Dlaczego tyję stosując tabletki antykoncepcyjne?

Z wiekiem u większości kobiet masa ciała nieco się zwiększa – zjawisko to jest niezależne od stosowania doustnych tabletek antykoncepcyjnych i nie ma z nimi żadnego związku. Nieprawidłowa dieta, brak aktywności fizycznej mogą być uznawane za główne przyczyny obserwowanego wzrostu wagi.

Aby zminimalizować ryzyko utycia podczas stosowania pigułek hormonalnych, należy zadbać o codzienną porcję aktywności fizycznej. Polecane są zwłaszcza sporty kardio, które przyspieszają metabolizm tłuszczów oraz poprawiają ogólną kondycję układu krążenia (np. stepper, orbitrek, rower stacjonarny). Warto dodać, że ćwiczenia są ważnym elementem profilaktyki zapobiegającym chorobom żył – a schorzenia te są często obserwowane u kobiet zażywających tabletki antykoncepcyjne. Ogromną rolę w utrzymaniu prawidłowej wagi odgrywa też zrównoważona dieta ograniczająca tłuszcz i cukier.

Aktywność fizyczna w czasie stosowania doustnej antykoncepcji nie tylko zapobiega tyciu, ale także chroni przed chorobami żył i likwiduje cellulit, który często pojawia się u kobiet zażywających pigułki hormonalne.

Warto wiedzieć

Tycie czy chudnięcie – jakie skutki uboczne powodują tabletki antykoncepcyjne?

Zjawisko przyrostu masy ciała podczas używania antykoncepcji hormonalnej oparte jest głównie na założeniach teoretycznych, które nie znajdują potwierdzenia w praktyce, a nawet są zupełnie sprzeczne. Nieścisłości zauważyć można już na etapie czytania ulotki informacyjnej tabletek antykoncepcyjnych. Znajdziemy tam informację, że pigułki mogą powodować zarówno wzrost masy ciała, jak i też jej spadek. Oba twierdzenia nie znajdują poparcia w dowodach naukowych.

Co zrobić w przypadku nadmiernego tycia przy stosowaniu tabletek antykoncepcyjnych?

Ważne aby pacjentka zawsze informowała swojego ginekologa o zaobserwowanych skutkach ubocznych tabletek, w tym o przyroście masy ciała. Umożliwi to dobranie innego środka antykoncepcyjnego.

Każda kobieta inaczej reaguje na podawane leki. O ile w wielu badaniach klinicznych nie wykazano, aby to właśnie hormonalne środki antykoncpecyjne były w głównej mierze odpowiedzialne za wzrost masy ciała, czasem spotykamy się z pacjentkami, które w pierwszych miesiącach po włączeniu doustnej tabletki antykoncepcyjnej znacznie przybierają na wadze. Mimo że taka sytuacja występuje bardzo rzadko, zawsze powinniśmy zastanowić się nad zmianą na dotychczas zażywanego preparatu na inny bądź całkowicie zrezygnować z antykoncepcji opartej na preparatach estrogenowo-progestagenowych.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 12/2019 "Zdrowia" wszystko o fizjoterapii, operacja "przez dziurkę", leczenie raka trzustki, kim jest asystent zdrowienia, zielone biuro, antyrakowe menu, idealna koloryzacja. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 12/2019
KOMENTARZE
Packa
|

To ja trafilam na jakies felerne tabletki, bo nie tylko na nich przytylam ale nawet bedac na diecie nie moglam na nich schudnac ;/

Agata
|

Jeśli tabletki są dobrze dobrane do organizmu, to kobieta wcale nie musi tyć. W moim przypadku pierwsze tabletki, które brałam kilka lat temu dołożyły mi kilka kilogramów. Z tym, że to nie tak, że nagle. Wtedy też pracę miałam bardziej siedzącą więc może to jedno z drugim. Potem była decyzja o dziecku. Obecnie biorę belarę około półtora roku, bez efektu tycia, a przy tym nie mam już bolesnych miesiączek. Z tym miałam zawsze problem, kiedy nie brałam antykoncepcji.

Alina
|

Myślę, że tak naprawdę wszystko zależy od rodzaju tabletek jakie przyjmujemy, niektóre rzeczywiście dają skutek uboczny w postaci przybierania na wadze ale na pewno nie jest to normą. Kilka lat temu brałam tabletki po których rzeczywiście ok. 5 kg mi wpadło, ale obecnie na tego problemu już nie mam. Wręcz przeciwnie mam wrażenie że poprawiła mi się przemiana materii.

Ogir
|

Proszę się rozeznać w tabletkach zamiast pisać bzdury. Pomyliłeś człowieku dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne z tabletkami które zażywa się w 72 godziny po stosunku np. Postinor Duo albo z tabletkami jednoskładnikowymi, gdzie bardzo ważna jest pora zażywania tabletek i spóźnienie zażycia o 3 godziny już może spowodować zajście w ciążę. Zażywanie dwuskładnikowych tabletek także może spowodować zajście w ciążę np. gdy zażywa się niektóre leki, zioła albo gdy występują problemy żołądkowo-jelitowe. Ponadto, żeby jeszcze bardziej zaszokować, stosowanie antykoncepcji w ciąży nie musi powodować poronienia. Ja stosowałam antykoncepcję w zastrzyku na 3 miesiące i okazało się że zrobiono mi iniekcję jak byłam w 4 tygodniu ciąży, zatem hormony uwalniały się jeszcze przez dwa miesiące, dziecku nic się nie stało. Żadnych problemów nie było ani podczas ciąży ani w ciągu lat dziecięcych, ani teraz, gdy dziecko jest już prawie pełnoletnie.

Ogir
|

Od dwudziestu lat stosuję doustne środki hormonalne. W tym czasie miałam cztery razy przerwę w zażywaniu tabletek. Każda przerwa trwała rok i za każdym razem w ciągu tej przerwy chudłam od 8 do 12 kg. Po kolejnym rozpoczęciu zażywania tabletek, w dwa lata waga z powrotem wracała do poprzedniego stanu. Dodam, że przez cały czas prowadzę ten sam tryb życia, mam tę samą, stałą pracę. Utrata i wzrost wagi odbywały się wyłącznie w okresach gdy przestawałam i zaczynałam zażywać hormony. Niestety z uwagi na moją sytuację zdrowotną muszę zażywać pigułki hormonalne. W moim przypadku wzrost wagi jest spowodowany wyłącznie przez te tabletki.

Robertt
|

Tabletki antykoncepcyjne mają również działanie poronne - mała obecnie dawka hormonów sprawia, że w niektórych wypadkach dochodzi jednak do jajeczkowania, żeby więc utrzymać skuteczność pigułki, jest jeszcze mechanizm polegający na utrudnieniu zagnieżdżeniu się zarodka. Ale o tym ulotki pigułek nie piszą, a jak nawet piszą, to w taki sposób, że odbiorca łatwo daje się zmylić, że chodzi o działanie antykoncepcyjne, a nie wczesnoporonne.