- Przejmowanie konkretnych zadań domowych oraz porządkowanie dokumentacji medycznej znacząco odciąża pacjenta onkologicznego
- Stosowanie języka walki i sztuczne pocieszanie mogą unieważniać naturalny lęk i złość osoby chorej
- Rodziny pacjentów onkologicznych mają prawo do bezpłatnego wsparcia psychoonkologicznego w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia
- Branie wszystkich obowiązków opiekuńczych wyłącznie na siebie szybko doprowadza do skrajnego wyczerpania fizycznego i psychicznego
Jak mądrze pomagać choremu na raka w codziennych obowiązkach?
Diagnoza nowotworowa wywraca życie do góry nogami, dlatego każda forma uporządkowania nowej rzeczywistości jest dla pacjenta ogromnym ułatwieniem. Zamiast pytać ogólnikowo o to, w czym możesz pomóc, przejmij konkretne zadania, takie jak przygotowywanie posiłków, sprzątanie, robienie zakupów czy opieka nad dziećmi. Warto również odciążyć chorego w kwestiach medycznych, na przykład dowożąc go na wizyty lekarskie lub przejmując obowiązek odbierania leków z apteki.
Aby opieka przebiegała sprawnie, zorganizuj najważniejsze sprawy bliskiej osoby w jednym miejscu:
- zbierz i uporządkuj całą dokumentację medyczną oraz prawną
- stwórz bezpieczny plik online z listą kontaktów do zespołu leczącego
- wyznacz jedną osobę odpowiedzialną za informowanie reszty rodziny o stanie zdrowia
- sprawdź lokalne usługi wsparcia takie jak dowóz posiłków do domu.
Czego nie mówić osobie z nowotworem? Pułapki w komunikacji
W kontaktach z chorym na raka bardzo łatwo wpaść w pułapkę toksycznej pozytywności, która opiera się na błędnym przekonaniu, że samo nastawienie decyduje o wynikach leczenia. Unikaj mówienia bliskiemu, że ma myśleć pozytywnie lub fałszywie zapewniać go, że wszystko na pewno będzie dobrze, ponieważ takie słowa unieważniają jego naturalny lęk. Niezależnie od tego, jak dobrze rokuje dany nowotwór, w samej chorobie nie ma nic dobrego i pacjent ma pełne prawo czuć złość oraz bezsilność.
Równie szkodliwe jest używanie języka walki, który sugeruje, że brak postępów w leczeniu to efekt niewystarczających starań pacjenta. Powiniśmy całkowicie wyeliminować z naszych rozmów sformułowania o przegranej walce, a także wszelkie słowa obwiniające chorego za jego stan, na przykład nawiązujące do jego wagi czy dawnej diety. Zamiast dawać puste rady, po prostu wysłuchaj bliskiej osoby i pozwól jej na swobodne wyrażanie wszystkich trudnych emocji bez ich oceniania.
Gdzie szukać bezpłatnej pomocy psychologicznej dla opiekunów?
W Polsce wsparcie psychologiczne jest traktowane jako nieodłączny element kompleksowej opieki onkologicznej, z którego mogą korzystać również członkowie rodziny pacjenta. Jeśli czujesz się przytłoczony nową rolą, możesz bezpłatnie skorzystać z pomocy wykwalifikowanego psychoonkologa w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. Darmowe wsparcie dla bliskich oferują między innymi szpitale onkologiczne, poradnie zdrowia psychicznego, hospicja oraz liczne fundacje.
W zależności od twoich potrzeb i możliwości czasowych placówki te proponują różne formy darmowej pomocy:
- indywidualne konsultacje z psychologiem
- rodzinne sesje terapeutyczne
- warsztaty z komunikacji i technik relaksacyjnych
- grupy wsparcia spotykające się na żywo lub w internecie.
Dlaczego opiekun osoby chorej na raka musi dbać o siebie?
Poczucie winy i ciągłe przemęczenie to codzienność wielu opiekunów, jednak musisz pamiętać, że jeśli nie zadbasz o siebie, to nie będziesz w stanie skutecznie pomagać swojemu bliskiemu. Badania jasno wskazują, że branie wszystkich obowiązków na własne barki szybko doprowadza do wyczerpania, dlatego zrezygnuj z perfekcjonizmu i zacznij delegować zadania innym członkom rodziny. Zawsze szczerze oceniaj swoje możliwości, odpuszczaj mniej ważne sprawy i nie bój się prosić otoczenia o konkretną pomoc w codziennych czynnościach.
Codzienne funkcjonowanie w silnym stresie wymaga znalezienia przestrzeni na odpoczynek i zregenerowanie sił psychicznych. Postaraj się wygospodarować każdego dnia od piętnastu do trzydziestu minut wyłącznie dla siebie, nawet jeśli miałby to być tylko krótki spacer lub wypicie kawy w ciszy. Mów otwarcie o swoim stresie, płacz, kiedy tego potrzebujesz i dziel się swoimi obawami z zaufanymi ludźmi, ponieważ masz pełne prawo czuć się przytłoczonym całą tą sytuacją.
Zobacz galerię: 8 nawyków psychicznych, które ułatwią życie
8
Źródła:
- National Cancer Institute (NCI) — “Support for Caregivers of Cancer Patients”, Institutional source; [NO INDIVIDUAL EXPERT — INSTITUTIONAL SOURCE]
- American Family Physician (AAFP) — Elisabeth Kuper, MD (St. Luke’s Health System, Eagle, Idaho)
- National Cancer Institute (NIH) — Institutional source; [NO INDIVIDUAL EXPERT — INSTITUTIONAL SOURCE]
- Narodowy Portal Onkologiczny (Pacjent i jego bliscy – “Wsparcie i pomoc”) — Institutional source, no author identified
