Nowotwór, który długo się nie ujawnia
Wątroba ma ogromne rezerwy czynnościowe, dlatego przez długi czas nawet poważne zmiany nowotworowe mogą nie dawać wyraźnych sygnałów ostrzegawczych. Pacjenci często nie odczuwają bólu ani typowych objawów, co sprawia, że choroba jest rozpoznawana dopiero wtedy, gdy narząd zaczyna słabiej funkcjonować.
– Objawy zwykle pojawiają się bardzo późno, kiedy dochodzi już do niewydolności wątroby – tłumaczy dr n. med. Maciej Kowalewski.
Ekspert podkreśla, że właśnie dlatego nowotwory wątroby bywają wykrywane, gdy leczenie jest już bardziej skomplikowane i wymaga wieloaspektowego podejścia.
To nie tylko jedna choroba
Choć dla wielu „rak wątroby” brzmi jak jedna jednostka chorobowa, w rzeczywistości obejmuje kilka różnych nowotworów. Najczęstszy to rak wątrobowokomórkowy, który w dużej mierze rozwija się u osób z marskością wątroby. Inne nowotwory obejmują zmiany w drogach żółciowych oraz przerzuty z odległych narządów, np. jelita grubego.
– To są różne choroby, które różnie się leczy i które różnie rokują – podkreśla ekspert.
To wyjaśnia, dlaczego lekarze zawsze kładą nacisk na jak najdokładniejszą diagnostykę i indywidualne podejście do pacjenta.
Czynniki ryzyka raka wątroby, których nie wolno ignorować
Marskość wątroby wciąż jest jednym z głównych czynników ryzyka raka, ale nie tylko alkohol ma tu znaczenie. Coraz częściej przyczyną są wirusowe zapalenia wątroby typu B i C oraz niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, związana z otyłością i zaburzeniami metabolicznymi - problemami, które dotykają coraz większej liczby osób.
– Udało się ograniczyć część zachorowań dzięki szczepieniom, ale pojawił się nowy, narastający problem cywilizacyjny – dodaje dr Kowalewski.
Dlatego nie tylko osoby nadużywające alkoholu, ale też te z problemami metabolicznymi powinny regularnie monitorować stan wątroby.
Jak wygląda leczenie raka wątroby?
Podstawą leczenia raka wątroby pozostaje chirurgiczne usunięcie zmian, jeśli tylko jest to możliwe. W wielu przypadkach operacja wystarcza, ale u części pacjentów konieczne jest wcześniejsze zastosowanie terapii onkologicznej lub skojarzone podejście.
– Przeszczepienie wątroby nigdy nie jest leczeniem pierwszego wyboru. To ostateczność – zaznacza ekspert.
Dr Kowalewski tłumaczy, że kwalifikacja do przeszczepu jest bardzo restrykcyjna i dotyczy tylko wyselekcjonowanych przypadków. Wątroba ma jednak wyjątkową zdolność regeneracji, co daje nadzieję pacjentom nawet po częściowym usunięciu narządu.
O tym, kiedy rak wątroby daje pierwsze sygnały ostrzegawcze, jakie badania warto wykonywać profilaktycznie i jak wygląda terapia krok po kroku, opowiada dr n. med. Maciej Kowalewski w najnowszym odcinku „Gadaj Zdrów”.
