TENS - sposób na bóle porodowe

Na czym polega metoda łagodzenia bólu porodowego TENS? Odczuwanie bólu jest blokowane przez prąd elektryczny o niskiej częstotliwości. To metoda znieczulenia prosta w obsłudze, nieinwazyjna i bardzo bezpieczna.  Jak działa TENS? Czy są jakieś przeciwwskazania do stosowania TENS przy porodzie?

Na Zachodzie TENS jest znany i stosowany od lat, również jako sposób na ból przy porodzie. Badania nad wykorzystaniem tej metody w położnictwie rozpoczęto w latach 70. XX wieku i już wtedy zaczęto ją stosować w praktyce najpierw w Szwecji, potem w Wielkiej Brytanii, USA, Niemczech, Holandii. Dużą popularnością cieszy się TENS zwłaszcza w Wielkiej Brytanii, gdzie stosuje się go przy ok. 20 proc. porodów. Wiele szpitalnych oddziałów porodowych ma tam TENS na swoim wyposażeniu, każda położna wie, co to za urządzenie i jak się nim posługiwać. W Polsce metoda łagodzenia bóli porodowych dopiero przebija się do powszechnej świadomości, na razie proponują ją tylko nieliczne szpitale i samodzielne położne. Jednak niezbędny sprzęt można już bez problemu kupić w internecie (300-500 zł) lub wypożyczyć (100-200 zł) i zabrać ze sobą na salę porodową.

Co to jest TENS

TENS to skrót od Transcuta-neous Electrical Nerve Stimulation, co po polsku znaczy: przezskórna elektryczna stymulacja nerwów. Brzmi dość nieprzyjemnie, ale nie jest to nic strasznego - wręcz przeciwnie. Stymulator TENS to urządzenie wielkości telefonu komórkowego, zasilane baterią, generujące prądy impulsowe o niskich częstotliwościach (1–150 Hz).
Do stymulatora przewodami podłączone są cztery płaskie, żelowe elektrody, przyklejane jak plastry do pleców rodzącej. TENS porodowy wyposażony jest także w pilota, który służy do zmiany natężenia stymulacji. Gdy zaczną się bolesne skurcze porodowe, elektrody trzeba przykleić do pleców rodzącej (w okolicy lędźwiowej) i włączyć urządzenie. W chwili, gdy zaczyna się skurcz, rodząca naciska przycisk na pilocie, regulując siłę impulsu elektrycznego. Impuls ten dociera do ciała w miejscu przypięcia elektrod, wywołując efekt przeciwbólowy - zamiast skurczów kobieta odczuwa łagodne mrowienie i lekkie napinanie się mięśni pleców w okolicy elektrod.

TENS - jak to działa

Przeciwbólowe działanie tego urządzenia jest dwutorowe. Po pierwsze, przepływ słabego prądu zwiększa uwalnianie się w organizmie endorfin („hormonów szczęścia”), które działają jak naturalny przeciwbólowy narkotyk. Po drugie, pobudzanie prądem nerwów czuciowych częściowo blokuje przekazywanie do mózgu bodźców bólowych. Wykazano bowiem, że stymulacja nerwów czuciowych w miejscu bólu ogranicza liczbę bodźców bólowych, a w efekcie osłabia jego odczuwanie – zamiast bólu rodząca czuje mrowienie.

Dlaczego tak się dzieje? Chodzi o to, że komórka nerwowa potrafi przekazywać dalej tylko jeden impuls na raz (na przykład uczucie mrowienia albo uczucie bólu). O tym, który impuls przekaże dalej, decyduje jego siła. Jeżeli więc do komórki, do której dociera naturalny impuls bólowy, zostanie dostarczony sztuczny, silniejszy impuls czuciowy, to właśnie ten drugi zostanie przekazany dalej. Poza tym nerwy czuciowe są grubsze i przewodzą sygnały szybciej niż nerwy bólowe. Dlatego mózg, odbierając bodźce czuciowe, nie nadąża z przetwarzaniem bodźców bólowych i angażuje się w silniejszy bodziec. Mówiąc innymi słowy, stymulator TENS dostarcza bodźców czuciowych, by zająć nimi system nerwowy i odwrócić jego uwagę od bodźców bólowych. Czy to się udaje?

Zrób to koniecznie

  • przed porodem zapoznaj się z instrukcją obsługi urządzenia lub przejdź krótkie szkolenie (oferują je np. ośrodki, w których można wypożyczyć TENS), dowiedz się, gdzie trzeba przypiąć elektrody itp.; kup odpowiednie baterie
  • weź do porodu szlafrok lub bluzę z kieszeniami, żebyś nie musiała cały czas trzymać stympatora w dłoniach
  • zaczynaj od małego natężenia prądu, aby potem było z czego je zwiększać
  • Skuteczność metody TENS

    Z brytyjskich badań wynika, że kobiety, które korzystały z TENS, w większości są usatysfakcjonowane – aż 80 proc. z nich uznało, że TENS w istotny sposób zmniejsza odczuwanie bólu. Pozytywne opinie przeważają też wśród wąskiego na razie grona polskich użytkowniczek. Warto jednak zwrócić uwagę na dwie rzeczy. Po pierwsze, TENS łagodzi przede wszystkim bóle krzyżowe, podczas gdy na bóle w podbrzuszu jego oddziaływanie jest niewielkie. Największą korzyść odniosły więc kobiety, którym podczas porodu szczególnie dokuczały bóle pleców. Tymczasem najbardziej dojmujące są zwykle bóle podbrzusza.
    Uwaga: elektrod nie można zakładać na brzuchu ciężarnej! Po drugie, ta metoda łagodzenia bólu sprawdza się tylko do pewnego etapu porodu, kiedy naturalne bodźce bólowe nie są jeszcze bardzo silne i sztucznie wywołane bodźce czuciowe są w stanie je zagłuszyć. Jednak gdy rozwarcie osiągnie 6–7 cm i więcej, skurcze macicy stają się tak intensywne, że TENS raczej nie jest już w stanie osłabić odczuwania bólu. Trzeba też pamiętać, że podatność na ból to zawsze sprawa indywidualna i nie ma gwarancji, że skoro coś pomogło jednej osobie, to pomoże wszystkim pozostałym.

    Zalety TENS

    Tym niemniej warto rozważyć skorzystanie z TENS, zwłaszcza gdy np. wybrany szpital nie oferuje możliwości znieczulenia zewnątrzoponowego na życzenie. Metoda ta ma bowiem kilka zalet. Przede wszystkim jest całkowicie bezpieczna – podczas wielokrotnych badań nie stwierdzono żadnych niepożądanych efektów ubocznych. TENS jest w pełni bezpieczne zarówno dla kobiety rodzącej, jak i jej dziecka. Może być więc świetną alternatywą dla środków farmakologicznych typu dolargan, które nie są obojętne dla matki i maluszka. To duża zaleta zwłaszcza z punktu widzenia tych kobiet, które są przeciwne medykalizacji porodu i chcą jej uniknąć. TENS uważane jest za metodę bezinwazyjną.
    W przeciwieństwie do leków narkotycznych, TENS nie ogłupia ani nie usypia kobiety, jej świadomość nie jest w żadnym stopniu zaburzona. Co więcej, możliwość decydowania o sile impulsu zagłuszającego skurcze daje kobiecie poczucie kontroli nad bólem, co ma niebagatelne znaczenie dla jej psychiki, a to przekłada się na sprawny przebieg porodu. Z badań wynika, że dzięki TENS krótszy jest I okres porodu, mama jest więc mniej zmęczona, gdy nadchodzi faza parcia. Dużą zaletą metody jest też mobilność – podczas stymulacji można swobodnie się poruszać: chodzić i przyjmować wygodne dla siebie pozycje. Przed wejściem do wanny albo pod prysznic wystarczy tylko odkleić elektrody, a potem ponownie je przykleić.

    Przeciwwskazania do TENS

    Nie ma ich wiele, ale tym bardziej trzeba je znać. A więc: nie wolno układać elektrod na podrażnionej, zranionej skórze, stosować w odległości mniejszej niż 1 m od aktywnych urządzeń wysokiej częstotliwości. TENS nie powinny stosować mamy, które mają rozrusznik serca, silną arytmię (wymagana opinia kardiologa) lub epilepsję (wymagana opinia neurologa i próbny zabieg pod kontrolą).

    Problem

    Skąd wziąć urządzenie?

    Można je kupić w wielu sklepach internetowych.
    Jeśli zdecydujesz się za zakup urządzenia, może się ono przydać również po porodzie, bo skutecznie zwalcza np. bóle menstruacyjne, bóle kręgosłupa i reumatyczne.
    Istnieją także – choć nieliczne – miejsca, w których stymulator można wypożyczyć. Oto przykłady takich placówek: 
    Poznań – klub i szkoła rodzenia Dobry Początek, tel. (61) 66 19 413, 606 95 99 92,
    Bygdoszcz, tel. 600 326 654 (w godzinach 15–20).

    Znieczulenie do porodu [wideo]

    Z jakich form łagodzenia bólu może skorzystać rodząca? Posłuchajcie naszego eksperta.

    Znieczulenie do porodu
    miesięcznik "M jak mama"
    Czy artykuł był przydatny?
    Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

    NOWY NUMER

    DLA CIEBIE ZA DARMO! Szykujesz się do porodu? Chcesz wiedzieć co cię czeka, jak sobie radzić? Co może Ci pomóc? Koniecznie pobierz nasz specjalny poradnik, stworzony przez ekspertów!

    Czytaj więcej
    Porodówka - przewodnik dla rodzącej mamy, okładka
    KOMENTARZE
    A
    |

    Nie wiem co wzielas że po bólu było...Może znieczulenie? Rodzilam 3 razy w tym ostatni z tens . Był to mój chyba najkrótszy A najbardziej bolesny poród. Tens przyczepilam i oczywiście sterowalam. W momencie kiedy trzeba było rodzić to ja nie pamiętałam jak to się nazywalo. Po porodzie wstałam i zobaczyłam że coś dynda na plecach. Jak dla mnie zero pomocy. No może jak jechałam do szpitala to skupialam się na przelaczeniu tego g.....i czas szybciej leciał...

    kat
    |

    mieszkam w Szwecji, za dwa tyg planowany poród. U położnej wypożyczyłam to urządzenie. Mam nadzieje, że pomoże jak piszą :d

    xx
    |

    W gdańsku można wypożyczyć w sklepie Mama i Ja- oferują również darmowe szkolenia z obsługi urządzenia i łagodzenia bólu porodowego - polecam mi bardzo pomogło

    Zofia
    |

    Ja wypożyczyłam w Toruniu w sklepie toyzone tel.883044797

    mi
    |

    Bardzo mi pomógł przy poprzednim porodzie, dopóki byłam w domu i w samochodzie nie czułam bólu. niestety w szpitalu od razu kazali go odłączyć, że niby przeszkadza KTG. Nie wiem, czy słusznie?

    magdalena
    |

    Ja rodziłam z urządzeniem elletens. Kurcze niby 4 elektrody a efekt nie do przecenienia. Nie mówię, że nic nie bolało bo tak się nie da, ale bardzo mi pomogło :) a najważniejsze, że nie szkodzi mamie ani dziecku :)

    TATA/MĄŻ
    |

    Moja żona stosowała tens po porodzie na zlagodzenie bólów mięśni karku i lędźwiowego odcinka kręgosłupa. Kupiła go w sklepie internetowym.

    mama
    |

    Można też wypożyczyć aparat na okres 30 dni na www.mamacare.com.pl

    Tens
    |

    urzadzenie mozna kupic na stronie www.babycaretens.pl o czym piszacy artykul zapomnial