- Ministerstwo Obrony Narodowej tworzy nową listę kluczowych leków, specjalnie dostosowaną do potrzeb medycyny wojskowej.
- Obowiązująca Krajowa lista leków krytycznych, obejmująca aż 401 substancji, nie uwzględnia specyfiki pola walki.
- Rząd intensywnie pracuje nad nową Polityką Lekową Państwa, która ma kompleksowo zadbać o bezpieczeństwo lekowe Polaków.
Nowe priorytety dla medycyny wojskowej: lista leków na czas kryzysu
Polska, dbając o bezpieczeństwo swoich obywateli, intensywnie przygotowuje się na potencjalne sytuacje kryzysowe. Właśnie dlatego Ministerstwo Obrony Narodowej pracuje nad stworzeniem specjalnej listy substancji i leków o kluczowym znaczeniu, przeznaczonych dla ewakuacji medycznej oraz potrzeb szpitali wojskowych.
To ważny krok, ponieważ obecna, ogólnokrajowa lista, obejmująca aż 401 krytycznych substancji, nie jest w pełni przystosowana do specyfiki pola walki i operacji militarnych. To oznacza, że w przypadku konfliktu zbrojnego dostępność kluczowych medykamentów dla rannych żołnierzy będzie musiała być zapewniona w zupełnie nowy sposób.
Obecny model bezpieczeństwa lekowego w Polsce został zaprojektowany głównie z myślą o funkcjonowaniu rynku w warunkach pokojowych. Dlatego też, w obliczu rosnących zagrożeń, konieczne jest uzupełnienie regulacji, które odpowiednio zabezpieczą ciągłość leczenia dla wszystkich pacjentów w sytuacjach nadzwyczajnych, takich jak konflikty zbrojne, epidemie czy klęski żywiołowe.
Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że w takich sytuacjach priorytetem będzie nie tylko zapewnienie dostępu do leków, ale także zapobieganie nadmiernemu ich gromadzeniu przez społeczeństwo.
Jakie zasady obowiązują już teraz w sytuacjach kryzysowych?
Mimo trwających prac nad nowymi regulacjami, pacjenci przewlekle chorzy już teraz mają pewne zabezpieczenia. Mogą oni otrzymać receptę na leki, która pozwoli na terapię trwającą maksymalnie 360 dni. Co więcej, istnieje możliwość jednorazowego wykupienia zapasu medykamentów na okres do 120 dni.
Ministerstwo Zdrowia uspokaja również, że w przypadku problemów z systemem elektronicznym, e-receptę można zrealizować, korzystając z kodu dostępu, wydruku lub kodu QR offline. Jeśli awaria byłaby poważniejsza, lekarz ma możliwość wystawienia tradycyjnej, papierowej recepty.
Resort zaznacza, że przepisy regulujące szczególne zagrożenia są już częściowo zawarte w Konstytucji, ustawach i innych aktach prawnych, ale wymagają one stałej współpracy wielu podmiotów i tworzenia nowych podstaw prawnych, by sprostać wyzwaniom.
Krajowa lista leków krytycznych - co zawiera i czego jej brakuje?
Jednym z podstawowych narzędzi, które mają zapewnić bezpieczeństwo lekowe Polakom, jest wspominana już Krajowa lista leków krytycznych. Obejmuje ona 401 substancji czynnych, które są uznane za niezbędne dla zdrowia całej populacji. To spis medykamentów, bez których niemożliwe byłoby efektywne leczenie wielu chorób i ratowanie życia w codziennej praktyce medycznej.
Jak jednak podkreśla Ministerstwo Zdrowia, lista ta nie jest przystosowana do specyficznych wymagań, jakie stawia pole walki czy operacje wojskowe. Brakuje w niej uwzględnienia np. leków stosowanych w urazach bojowych, specyficznych środków przeciwbólowych czy antybiotyków potrzebnych w warunkach polowych.
To właśnie dlatego Ministerstwo Obrony Narodowej zdecydowało się stworzyć odrębną, uzupełniającą listę, która precyzyjnie odpowie na te potrzeby, ze szczególnym uwzględnieniem szpitali wojskowych.
Nowa Polityka Lekowa Państwa - fundamenty bezpieczeństwa na przyszłość
Kwestia bezpieczeństwa lekowego jest jednym z filarów powstającej "Polityki lekowej państwa na lata 2027-2032". Prace nad tym strategicznym dokumentem rozpoczęły się w październiku 2025 roku i mają zostać zakończone jeszcze w 2026 roku. Nowa polityka ma być kompleksową odpowiedzią na wyzwania związane z dostępem do leków, ich finansowaniem i zarządzaniem.
W dokumencie skupiono się na siedmiu kluczowych obszarach, które mają zrewolucjonizować polski system lekowy:
- Zwiększanie dostępności: zarówno refundacyjnej, jak i rynkowej leków dla pacjentów.
- Optymalizacja wydatków: efektywniejsze zarządzanie środkami publicznymi przeznaczanymi na leki.
- Wzmacnianie bezpieczeństwa lekowego: zarówno Polski jako kraju, jak i rozwój krajowego sektora farmaceutycznego.
- Poprawa przestrzegania zaleceń lekarskich: lepsze wsparcie dla pacjentów w regularnym przyjmowaniu leków i ograniczanie ich marnowania.
- Przegląd instytucji: analiza i ewentualna redefinicja roli organów odpowiedzialnych za realizację polityki lekowej.
- Redefinicja roli kadr medycznych: nowe spojrzenie na ich udział w kształtowaniu polityki lekowej państwa.
- Wykorzystanie nowoczesnych technologii: wprowadzenie rozwiązań wspierających cały system lekowy.
Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że obecnie dokument jest w fazie opracowywania, a w prace zaangażowani są przedstawiciele administracji, eksperci oraz reprezentanci rynku farmaceutycznego.
Pełna treść "Polityki lekowej państwa na lata 2027-2032" zostanie przedstawiona publicznie po zakończeniu wszystkich prac redakcyjnych i formalnych uzgodnień.
