Ekstremalne prognozy IMGW na najbliższe dni. Zima stulecia jak za PRL-u wraca do Polski! Lekarze apelują o ostrożność

2026-01-16 13:21

Synoptycy ostrzegają przed zimą stulecia, która może przynieść warunki znane z czasów PRL. Takie scenariusze budzą obawy nie tylko ze względu na pogodę, ale także możliwe konsekwencje zdrowotne, w tym większe ryzyko infekcji dróg oddechowych, grypy i zapalenia płuc oraz pogorszenie stanu osób z chorobami serca, astmą, POChP i cukrzycą.

Zimno, wyziębiona kobieta w czapce i szaliku z zamarzniętymi brwiami, rzęsami i włosami, symbolizująca ekstremalne mrozy i zimę stulecia. Na portalu Poradnik Zdrowie znajdziesz informacje o wpływie niskich temperatur na zdrowie i jak się chronić.

i

Autor: Getty Images Zimno, wyziębiona kobieta w czapce i szaliku z zamarzniętymi brwiami, rzęsami i włosami, symbolizująca ekstremalne mrozy i zimę stulecia. Na portalu Poradnik Zdrowie znajdziesz informacje o wpływie niskich temperatur na zdrowie i jak się chronić.

Po krótkim okresie odwilży prognozy wskazują na wyraźne ochłodzenie, które da się odczuć już od weekendu, od 17 stycznia 2026. Do czwartkowego popołudnia w wielu regionach utrzymają się jeszcze dodatnie temperatury, jednak synoptycy zapowiadają szybki powrót mrozów, szczególnie we wschodniej części kraju. Ocieplenie w środku tygodnia przyniosło deszcz i topnienie śniegu, ale na zachodzie i południu Polski będzie ono krótkotrwałe. W kolejnych dniach temperatury nocą i nad ranem mogą spaść nawet do minus 15–20 stopni Celsjusza, a na wschodzie i w rejonach górskich lokalnie jeszcze niżej. Prognozy długoterminowe sugerują, że największe ochłodzenie przypadnie na końcówkę stycznia, przy jednoczesnym dużym zróżnicowaniu temperatur między regionami kraju. Synoptycy podkreślają, że przebieg fali mrozów może się jeszcze zmieniać, a różnice między zachodem a wschodem Polski mogą sięgać nawet kilkunastu stopni.

Czy zima 2025/2026 może przypominać legendarną zimę stulecia z czasów PRL-u? Naukowcy wskazują, że zjawiska atmosferyczne takie jak śnieżyce, mróz i silny wiatr mogą przynieść długotrwały mróz, silny wiatr i śnieżyce, a eksperci tłumaczą wpływ wiru polarnego, La Niña i oscylacji QBO. Sprawdź, jak taka pogoda może wpłynąć na zdrowie – od hipotermii po choroby serca.

Poradnik Zdrowie: Gadaj Zdrów o otyłości

Czy w tym roku będzie zima stulecia?

Synoptycy przewidują, że zima 2025/2026 może okazać się znacznie bardziej surowa niż poprzednie sezony. Prognozy IMGW mówią o licznych śnieżycach, silnych wiatrach i lokalnych burzach śnieżnych, które mogą pojawić się już w grudniu. Największe spadki temperatur przewidywane są właśnie na grudzień i styczeń, choć cały sezon ma być bardzo zróżnicowany. Eksperci zwracają uwagę, że klimat w Polsce zmienia się w kierunku krótszych, ale bardziej intensywnych epizodów zimowych. W rozmowie z Radiem ZET klimatolożka z UMCS, dr Agnieszka Krzyżewska, podkreśla: „O takiej zimie klasycznej, gdzie temperatury utrzymują się poniżej zera przez długi czas, możemy raczej zapomnieć. Na pewno będą się jednak zdarzać epizody mrozu i śniegu”. W praktyce może to oznaczać częstsze, ale krótsze fale silnych mrozów i śniegu, przerywane odwilżami – czyli pogodę bardziej dynamiczną niż w poprzednich latach.

Zima stulecia 1978/1979. Najcięższy sezon w historii PRL-u

Określenie „zima stulecia” nie jest przypadkowe. Tak nazwano przełom lat 1978/1979, kiedy Polska została sparaliżowana przez wyjątkowo obfite opady śniegu i silne mrozy. W nocy z 30 na 31 grudnia 1978 roku spadła niemal metrowa warstwa śniegu, a zaspy na drogach sięgały dwóch metrów. Komunikacja w wielu regionach kraju stanęła, a władze musiały skierować do odśnieżania ciężki sprzęt wojskowy. Temperatura w niektórych miejscach spadała poniżej –20 °C, co zmuszało mieszkańców do pozostawania w domach. Pracownicy byli wzywani do usuwania śniegu z ulic i torów, a lokalne sieci energetyczne nie wytrzymywały obciążenia. Właśnie ten okres zapisał się w pamięci Polaków jako symbol prawdziwej, surowej zimy. Historycy meteorologii przypominają, że podobne epizody zdarzały się również wcześniej – w latach 1928/1929, 1939/1940 i 1962/1963 – ale żadna z nich nie sparaliżowała kraju tak bardzo jak ta z końca lat siedemdziesiątych. Gdy dziś media wspominają o możliwej „zimie stulecia”, nawiązują właśnie do tamtych dni, gdy Polska była zasypana śniegiem, a codzienne życie zamierało.

Zima 2025/2026 jak może wpłynąć na organizm?

Choć współczesna zima 2025/2026 prawdopodobnie nie powtórzy tamtej ekstremy, niskie temperatury nadal mogą stanowić realne zagrożenie dla zdrowia. Długotrwałe przebywanie na mrozie prowadzi do hipotermii, czyli wychłodzenia organizmu, które może skutkować zaburzeniami pracy serca, utratą przytomności, a nawet śmiercią. Częstym skutkiem są również odmrożenia – uszkodzenia skóry i tkanek, które pojawiają się, gdy temperatura ciała spada poniżej krytycznego poziomu. Niska temperatura powoduje także skurcz naczyń krwionośnych, co zwiększa ryzyko nadciśnienia i chorób układu krążenia, szczególnie u osób starszych i chorych kardiologicznie. Zimne powietrze osłabia lokalną odporność błon śluzowych, przez co łatwiej o infekcje dróg oddechowych i nawracające przeziębienia. Nagłe zmiany temperatury – np. między ogrzewanym pomieszczeniem a mrozem na zewnątrz – mogą powodować bóle stawów, migreny i problemy z koncentracją. Lekarze przypominają, że zimą rośnie liczba zgonów z powodu chorób serca oraz udarów, a osoby z problemami krążeniowymi powinny unikać forsownego wysiłku w mroźne dni.

Nie oznacza to jednak, że zima to tylko zagrożenie. Umiarkowane chłodzenie organizmu może poprawiać krążenie i odporność, co wykorzystuje się m.in. w morsowaniu i krioterapii. Regularna aktywność fizyczna na świeżym powietrzu wzmacnia mięśnie i układ immunologiczny, a niskie temperatury mogą wspierać procesy metaboliczne. Kluczowe jest jednak bezpieczeństwo – odpowiedni ubiór warstwowy, ochrona kończyn, nawadnianie organizmu i unikanie gwałtownych zmian temperatury. W przypadku objawów hipotermii – gdy temperatura ciała spada poniżej 35 °C – konieczna jest natychmiastowa pomoc medyczna. Tegoroczna zima, choć niekoniecznie rekordowo surowa, wymaga ostrożności i przygotowania, bo nawet krótkotrwały mróz potrafi być dla organizmu próbą wytrzymałości.

QUIZ: Te objawy mogą być mylące. Czy wiesz, co naprawdę oznaczają?
Pytanie 1 z 11
Który z poniższych objawów może świadczyć o chorobie serca?
Zwrot Akcji
To było jak objawienie! Zwrot akcji u psychiatry. Co zmienia diagnoza?