- Zgodnie z danymi Krajowego Rejestru Nowotworów każdego roku diagnozuje się około 3500 nowych przypadków czerniaka
- Zasada ABCDE ułatwia rozpoznanie nowotworu poprzez ocenę asymetrii, brzegów, koloru, średnicy i ewolucji znamienia
- Podejrzane pieprzyki charakteryzują się niejednolitym kolorem, poszarpanymi brzegami oraz średnicą przekraczającą 6 milimetrów
- Diagnostyka u dermatologa opiera się na użyciu dermoskopu powiększającego obraz skóry nawet dwudziestokrotnie
Zapadalność na czerniaka rośnie. Dlaczego musisz badać skórę?
Posiadanie pieprzyków i znamion na ciele jest zjawiskiem całkowicie naturalnym, dlatego nie każda zmiana powinna budzić natychmiastowy niepokój. Niestety statystyki pokazują, że zapadalność na czerniaka zwiększyła się w Polsce aż o 300 proc. w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat. Zgodnie z danymi Krajowego Rejestru Nowotworów każdego roku wykrywa się około 3500 nowych przypadków tego nowotworu skóry, a tempo zachorowań nieustannie rośnie.
Czerniak to niezwykle poważna choroba, ale odpowiednio wcześnie zdiagnozowana daje bardzo duże szanse na całkowite wyleczenie. Ponieważ najlepiej znasz swoje własne ciało, masz największe szanse na szybkie wyłapanie wszelkich podejrzanych nowości na powierzchni skóry. Z tego powodu regularne przeglądanie wszystkich znamion jest kluczowym nawykiem, który realnie zwiększa twoje bezpieczeństwo i poprawia rokowania w przypadku ewentualnego leczenia.
Zasada ABCDE czerniaka. Jak odróżnić zwykły pieprzyk od nowotworu?
Zwykłe znamiona zazwyczaj mają jednolity kolor, regularny kształt i nie zmieniają się drastycznie z biegiem czasu. Aby ułatwić pacjentom wczesne wyłapywanie niebezpiecznych zmian, specjaliści stworzyli prostą regułę diagnostyczną nazywaną zasadą ABCDE czerniaka. Weryfikując każdy pieprzyk za pomocą tego szybkiego testu, z łatwością wyłapiesz sygnały ostrzegawcze i unikniesz przeoczenia istotnych objawów.
Podczas oglądania skóry zwróć szczególną uwagę na następujące cechy:
- Asymetria (litera A) oznacza, że niebezpieczny pieprzyk ma nieregularny kształt, a jego dwie połowy znacząco się od siebie różnią
- Brzegi (litera B) podejrzanej zmiany są poszarpane, nierówne lub bardzo niewyraźnie zarysowane
- Kolor (litera C) znamienia jest niejednolity, z widocznymi różnymi odcieniami brązu, czerni, a nawet czerwieni czy błękitu
- Średnica (litera D) badanej zmiany przekracza wielkość ziarenka grochu, czyli wynosi powyżej 6 milimetrów
- Ewolucja (litera E) wskazuje, że pieprzyk w ciągu ostatnich tygodni lub miesięcy zmienił swój wygląd, urósł, zaczął swędzieć albo krwawić
Jeśli zauważysz na swojej skórze chociaż jeden z wymienionych wyżej objawów, nie czekaj na dalszy rozwój sytuacji. Najlepiej od razu wykonać zdjęcia podejrzanego miejsca, co ułatwi lekarzowi ocenę tempa zachodzących zmian na przestrzeni czasu. Nawet pojedyncze odstępstwo od normy wymaga pilnej konsultacji medycznej, ponieważ wczesne wdrożenie leczenia to podstawa skutecznej terapii onkologicznej.
Domowa samokontrola znamion. Jak poprawnie oglądać ciało krok po kroku?
Skórę należy dokładnie oglądać raz w miesiącu, a najlepiej wyrobić sobie nawyk robienia tego tuż po kąpieli lub prysznicu. Do przeprowadzenia rzetelnej samokontroli potrzebujesz dobrze oświetlonego pomieszczenia oraz dwóch luster, czyli jednego dużego i jednego małego do trzymania w dłoni. Rozpocznij od przejrzenia przodu i tyłu tułowia, a następnie unieś ręce, aby skontrolować boki ciała oraz pachy.
Szczególną uwagę musisz poświęcić obszarom, które na co dzień pozostają ukryte i są trudne do samodzielnego obejrzenia. Przy pomocy małego lusterka dokładnie sprawdź kark, pośladki, okolice narządów płciowych oraz skórę pod piersiami, jeśli je posiadasz. Pamiętaj również o poproszeniu fryzjera o zerknięcie na twoją skórę głowy podczas strzyżenia, ponieważ to właśnie tam często ukrywają się niewidoczne na pierwszy rzut oka ogniska chorobowe.
Diagnostyka u dermatologa. Jak wygląda badanie nowotworów skóry?
Profilaktyczne badanie wszystkich pieprzyków u lekarza należy planować minimum raz w roku, nawet jeśli domowa samokontrola nie wykazuje żadnych nieprawidłowości. Kiedy zauważysz u siebie zmianę spełniającą kryteria czerniaka, w pierwszej kolejności udaj się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Lekarz po obejrzeniu skóry wystawi ci odpowiednie skierowanie do dermatologa lub chirurga onkologa w celu pogłębienia diagnostyki.
Sama wizyta u specjalisty jest całkowicie bezbolesna, nie wymaga specjalnego przygotowania i zazwyczaj trwa od 10 do 15 minut. Lekarz ogląda skórę przy pomocy dermoskopu, czyli sprzętu zapewniającego odpowiednie oświetlenie oraz powiększenie obrazu nawet o dwadzieścia razy. Taka ocena morfologii znamienia pozwala na postawienie precyzyjnej diagnozy, dlatego zdecydowanie nie warto odkładać rejestracji do momentu, aż pieprzyk zacznie sprawiać dolegliwości bólowe.
Jak wygląda czerniak? GALERIA
4
Źródła:
