- Ostre zapalenie trzustki objawia się nagłym i piekącym bólem brzucha promieniującym prosto do pleców
- Rocznie z powodu tej choroby w polskich szpitalach leczy się ponad 24 tysiące pacjentów
- Najczęstszymi przyczynami rozwoju tego groźnego schorzenia są kamica żółciowa oraz regularne nadużywanie alkoholu
- Rozpoznanie choroby potwierdza stężenie enzymów trzustkowych we krwi przekraczające co najmniej trzykrotnie dopuszczalną normę
Zwykły ból brzucha czy ostre zapalenie trzustki? Jak odróżnić objawy
Dolegliwości trawienne zdarzają się każdemu i zazwyczaj mijają po krótkim odpoczynku lub wypiciu ziołowego naparu. Ostre zapalenie trzustki charakteryzuje się jednak bólem, który pacjenci opisują jako głęboki, piekący lub wręcz kłujący. Ten specyficzny ból zazwyczaj pojawia się nagle w górnej części brzucha i bardzo często promieniuje prosto do pleców.
Warto pamiętać, że w przypadku dolegliwości wywołanych spożyciem alkoholu ból może narastać nieco wolniej i być trudniejszy do zlokalizowania. Nigdy nie powinieneś ignorować takich sygnałów, ponieważ trzustka to narząd o kluczowym znaczeniu dla całego metabolizmu. Jeśli odczuwasz nagły i bardzo silny ból brzucha, natychmiast skonsultuj się z lekarzem.
Ostre zapalenie trzustki. Kiedy ból wymaga pilnej wizyty w szpitalu?
Jeśli ty lub bliska ci osoba mierzy się z nasilającym się bólem brzucha, musicie uważnie obserwować reakcje organizmu. Sygnałem alarmowym przy ostrym zapaleniu trzustki są zawsze nudności, wymioty oraz znaczna utrata apetytu. W takiej sytuacji nie ma mowy o leczeniu domowymi sposobami, ponieważ stan chorego może pogorszyć się z minuty na minutę.
Niezwłocznie udaj się na szpitalny oddział ratunkowy, jeśli u ciebie lub twojego bliskiego wystąpią dodatkowe objawy:
- wysoka gorączka
- bardzo szybkie bicie serca
- płytki i przyspieszony oddech
- ogólne osłabienie i spadek ciśnienia krwi
Lekarze przypominają, że w ciężkich przypadkach ostrego zapalenia trzustki może dojść do groźnych spadków ciśnienia tętniczego. Oznacza to ogromne obciążenie dla całego układu krążenia, co z kolei stanowi bezpośrednie zagrożenie życia pacjenta. Właśnie dlatego tak szybka interwencja medyczna i wezwanie pogotowia są w tych momentach absolutnie kluczowe.
Dlaczego Polacy tak często chorują? Najczęstsze przyczyny zapalenia
Problemy z układem pokarmowym dotykają wielu pacjentów, ale statystyki dotyczące trzustki są dla naszego kraju wyjątkowo niepokojące. Badania naukowe pokazują, że Polska należy do państw o najwyższym na świecie wskaźniku zachorowalności na ostre zapalenie trzustki. Rocznie w polskich szpitalach z tego powodu leczy się ponad 24 tysiące osób, a choroba ta znacznie częściej uderza w mężczyzn.
Dwie najczęstsze przyczyny rozwoju tej groźnej choroby to kamica żółciowa oraz nadużywanie alkoholu. Zdecydowanie rzadziej ostre zapalenie trzustki wywołują infekcje wirusowe, choroby autoimmunologiczne, urazy brzucha czy uwarunkowania genetyczne. Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia tego schorzenia, powinieneś dbać o odpowiedni poziom cholesterolu we krwi i znacząco ograniczyć picie alkoholu.
Jak lekarz diagnozuje ostre zapalenie trzustki? Badania i rola USG
Wizyta w szpitalu zawsze wiąże się ze stresem, jednak szybka diagnoza pozwala sprawnie zaplanować skuteczne leczenie. W przypadku podejrzenia ostrego zapalenia trzustki lekarz w pierwszej kolejności zleca podstawowe badania krwi. Rozpoznanie choroby zazwyczaj potwierdza się, gdy stężenie enzymów trzustkowych, czyli amylazy i lipazy, co najmniej trzykrotnie przekracza dopuszczalną normę.
Same wyniki z laboratorium oraz szczegółowy wywiad z pacjentem często wystarczają specjaliście do postawienia ostatecznej diagnozy. Dodatkowo każdy chory z podejrzeniem ostrego zapalenia trzustki musi przejść badanie USG jamy brzusznej, które pomaga lekarzowi wykryć ewentualną kamicę żółciową. Pamiętaj, że pełne zaufanie do decyzji lekarza i szybka zgoda na rozszerzone badania obrazowe pozwalają natychmiast rozpocząć właściwe leczenie.
7
Źródła:
- Acute Pancreatitis — StatPearls (NCBI Bookshelf); Cecily F. Wang (Straub Benioff Medical Center, University of Hawaii John A. Burns School of Medicine, OptimumAir Hawaii); Amina Tariq (Bacha khan medical complex); Subhash Chandra (Creighton University)
- Cleveland Clinic Health Library — “Pancreatitis: Symptoms, Causes & Treatment” (No author identified; medically reviewed, last updated 01/12/2023)
- Medycyna Rodzinna (Borgis), “Epidemiologia i etiologia ostrego zapalenia trzustki” — Tomasz Konończuk; Michalina Krzyżak; Małgorzata Żendzian-Piotrowska; Krzysztof Kurek
