W poniedziałek, 9 listopada, w Łodzi i Kozienicach temperatura przy gruncie spadła nawet do minus 11 stopni Celsjusza. W kolejnych dniach zrobi się jednak znacznie cieplej. Na południu kraju termometry mogą pokazać nawet 13 stopni. Nie potrwa to długo. Przed weekendem prognozowane jest kolejne ochłodzenie, opady deszczu i śniegu oraz powrót nocnych mrozów. Choć jesienne zmiany pogody nie są niczym niezwykłym, tak duże różnice temperatur mogą stanowić dodatkowe obciążenie dla układu krążenia.
Nadchodzi chłód i kilka stopni mrozu. Co mówią prognozy pogody dla Polski?
Według prognozy Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej na 9–15 listopada, po chłodnym początku tygodnia czeka nas krótkie ocieplenie. W środę i czwartek na południu Polski temperatura wzrośnie do 10–13 stopni Celsjusza, podczas gdy na północy będzie wynosić około 5–8 stopni.
W piątek przez kraj przejdzie chłodny front atmosferyczny. Pojawią się opady deszczu, w rejonach podgórskich możliwy będzie deszcz ze śniegiem, a w Tatrach, Beskidach i wyższych partiach Bieszczad spadnie śnieg.
W weekend nocą temperatura może spaść do minus 5 stopni, a w rejonach podgórskich nawet poniżej minus 7 stopni. W dzień termometry pokażą przeważnie około 4–5 stopni.
Niektóre prognozy wskazują na możliwość różnic temperatury sięgających lokalnie nawet 20 stopni. Nie oznacza to jednak, że w całej Polsce nastąpi tak duży spadek.
Czy zatem idzie sroga zima? Na podstawie prognozy na najbliższe dni nie można tego przesądzić. Pewne jest natomiast kolejne ochłodzenie i powrót mroźnych nocy.
Gwałtowna zmiana temperatury a zdrowie. Dlaczego zimno obciąża serce?
Nagły spadek temperatury uruchamia w organizmie mechanizmy chroniące przed utratą ciepła. Jednym z nich jest zwężanie naczyń krwionośnych. Dzięki temu mniej ciepła ucieka przez skórę, ale jednocześnie może wzrosnąć ciśnienie tętnicze, a serce musi pracować pod większym obciążeniem.
Na portalu pacjent.gov.pl zwrócono uwagę, że niskie temperatury są szczególnie niebezpieczne dla osób z nadciśnieniem. W chłodnych okresach obserwuje się również więcej zawałów serca i udarów mózgu.
Potwierdzają to badania opublikowane w czasopiśmie „Circulation”. Naukowcy przeanalizowali ponad 32 miliony zgonów z przyczyn sercowo-naczyniowych w 567 miastach, położonych w 27 krajach.
Ustalili, że zarówno skrajnie wysokie, jak i niskie temperatury wiążą się ze zwiększoną śmiertelnością z powodu chorób układu krążenia. W przypadku wyjątkowo zimnych dni odnotowano średnio 9,1 dodatkowego zgonu związanego z zimnem na każde 1000 zgonów sercowo-naczyniowych.
Szczególnie wyraźny związek stwierdzono u osób z niewydolnością serca. Nie oznacza to jednak, że pojedyncze wyjście na mróz musi wywołać zawał czy udar.
Nie tylko mróz. Duże wahania temperatury również mogą szkodzić
Nie trzeba czekać na kilkanaście stopni mrozu, żeby organizm odczuł zmianę warunków atmosferycznych. Znaczenie może mieć również to, jak szybko zmienia się temperatura między kolejnymi dniami.
W przeglądzie systematycznym i metaanalizie z 2025 roku naukowcy przeanalizowali 38 badań dotyczących dobowych i międzydobowych wahań temperatury.
Duża zmienność temperatury wiązała się z większą zachorowalnością i śmiertelnością z powodu chorób serca oraz układu oddechowego. Szczególnie narażone były osoby starsze.
Na organizm wpływa także wilgotność powietrza i siła wiatru. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa przypomina, że wiatr przyspiesza utratę ciepła, przez co temperatura odczuwalna może być znacznie niższa od tej wskazywanej przez termometr.
U osób z astmą i przewlekłą obturacyjną chorobą płuc zimne powietrze może dodatkowo nasilać kaszel, duszność i inne dolegliwości oddechowe.
Kto powinien uważać podczas nagłego ochłodzenia i jak chronić zdrowie?
Największą ostrożność powinny zachować osoby starsze, pacjenci z nadciśnieniem, chorobą wieńcową, niewydolnością serca, astmą i przewlekłą obturacyjną chorobą płuc.
Podczas ochłodzenia warto regularnie kontrolować ciśnienie, przyjmować zalecone leki i ograniczyć długotrwałe przebywanie na zimnie. Ważny jest również ubiór dopasowany do temperatury, wiatru i opadów. Mokra odzież dodatkowo przyspiesza wychładzanie organizmu.
Osoby z chorobami układu krążenia powinny szczególnie uważać na nagły, intensywny wysiłek na mrozie, na przykład odśnieżanie.
Długie przebywanie na chłodzie, zwłaszcza przy silnym wietrze i wilgoci, zwiększa ryzyko hipotermii. Dochodzi do niej, gdy temperatura głęboka ciała spada poniżej 35 stopni Celsjusza.
Silnego bólu w klatce piersiowej, nagłej duszności, zaburzeń mowy czy osłabienia jednej strony ciała nie wolno tłumaczyć zmianą pogody. W takich sytuacjach należy natychmiast zadzwonić pod numer 112 lub 999.
7
Źródła:
- IMGW
- Pacjent.gov.pl
- Rządowe Centrum Bezpieczeństwa
- Alahmad B. i wsp., „Associations Between Extreme Temperatures and Cardiovascular Cause-Specific Mortality: Results From 27 Countries”, „Circulation”, 2023.
- „The association between temperature variability, morbidity and mortality for specific categories of disease: A systematic review and meta-analysis”, 2025.
- se.pl
- eska.pl
