Przewlekła obturacyjna choroba płuc: przyczyny, objawy i leczenie POChP

Konsultant:prof. Tadeusz Orłowski, kierownik Kliniki Chirurgii Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc
23 komentarze
Autor: Anna Jarosz

Objawy przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), mimo że dość oczywiste, często są mylone z innymi dolegliwościami. Nie możesz złapać tchu po wejściu na drugie piętro? Męczy cię poranny kaszel? Nie bagatelizuj takich objawów. To może być przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), na którą cierpi ok. 2 milionów Polaków. Jakie są przyczyny POChP? Jak przebiega leczenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc?

POChP czyli przewlekła obturacyjna choroba płuc przez wiele lat nie daje objawów. Tajemniczym wyrazem w nazwie choroby jest „obturacja”. W medycynie oznacza zwężenie wewnętrznej średnicy (tzw. światła) np. naczynia krwionośnego czy oskrzeli. W tym przypadku polega na znacznym zwężeniu dróg oddechowych. Chory nie może wypchnąć powietrza z płuc, choć też i jego nabranie może być trudne. Osoba, która doświadcza obturacji oskrzeli, odczuwa duszność, ucisk w klatce piersiowej i często słyszy własny świszczący oddech.

Nie przegap

Palenie to główna przyczyna POChP

Za podstawową przyczynę rozwoju choroby uważa się palenie tytoniu. W dymie papierosowym znajduje się ponad 4 tys. związków, które trafiają do płuc. Są one tak silnie trujące, że mobilizują płuca do obrony, czyli wytwarzania większej ilości śluzu. Jednocześnie część znajdujących się w dymie substancji blokuje ruch rzęsek i niszczy je, pozbawiając płuca możliwości samooczyszczania. Rozwija się choroba zwana przewlekłym zapaleniem oskrzeli, której pierwszym objawem jest kaszel. Toksyczne substancje pochodzące z dymu, ale również zanieczyszczenia z powietrza osądzają się w śluzie pokrywającym drogi oddechowe – od tchawicy, przez oskrzela, po najmniejsze oskrzeliki (na ich końcach znajdują się pęcherzyki płucne). Śluz zatrzymuje zanieczyszczenia, następnie miliony mikroskopijnych rzęsek rytmicznie przesuwają je z powrotem do gardła. Kaszląc i chrząkając, sporą część z nich usuwamy.

Ważne

Ważne

Aby zatrzymać POChP:

  • Regularnie zażywaj leki.
  • Bezwzględnie rzuć palenie i nie przebywaj wśród osób palących.
  • Unikaj zanieczyszczonego powietrza, np. pyłu węglowego, spalin, dymu kominowego.
  • Chroń się przed zakażeniami dróg oddechowych, w sezonie infekcji unikaj dużych skupisk ludzi, szczep się co roku przeciw grypie.
  • Ruszaj się na świeżym powietrzu, dużo spaceruj, wykonując zalecone przez lekarza ćwiczenia oddechowe.
  • Zdrowo się odżywiaj – dieta powinna być bogata w białko, wapń (ale nie nabiał, który zwiększa wydzielanie śluzu), potas, witaminę C. Ważne jest picie sporej ilości płynów niegazowanych. Z menu wyeliminować trzeba sól i produkty zwiększające ilość gazów w jelitach (np. rośliny strączkowe, kalafior, cebula, kapusta).

Jak się rozwija POChP?

Jednak duża część toksyn dostaje się do pęcherzyków płucnych. By je unieszkodliwić, organizm wysyła swoje wojsko: białe krwinki, zwane leukocytami. W walce z truciznami część leukocytów ginie i rozpada się w tkance płucnej, uwalniając tzw. elastazę. Ten silny enzym uszkadza włókna sprężyste w płucach i sprawia, że zniszczeniu ulega mnóstwo pęcherzyków płucnych, a pozostałe są nadmiernie rozdęte. To stan charakterystyczny dla rozedmy płuc. Właśnie pęcherzyki płucne odgrywają kluczową rolę w wymianie gazowej (czyli procesie oddychania). Otaczają je narzynka włosowate, którymi płynie krew zbierająca z całego organizmu dwutlenek węgla – zbędny produkt przemiany materii. Pęcherzyki płucne pobierają dwutlenek węgla (wydychamy go), a krew nasyca się życiodajnym tlenem. Gdy mamy mało pęcherzyków płucnych, cały organizm jest poważnie niedotleniony. Kiedy zniszczenia płuc spowodowane przez przewlekłe zapalenie oskrzeli i rozedmę nałożą się na siebie – rozwija się przewlekła obturacyjna choroba płuc.

Objawy POChP

94 proc. Polaków przebadanych przez TNS OBOP przyznaje, ze nie zna terminu POChP i nigdy nie słyszało o tym schorzeniu. Tymczasem warto wiedzieć, że choroba przez lata nie daje charakterystycznych objawów. Mimo to postępuje, a zmiany zachodzące w płucach są tylko częściowo odwracalne. Zaczyna się od drobnych trudności z oddychaniem przy wysiłku, który kiedyś wykonywaliśmy bez problemu. Pogorszenie sprawności zauważamy dopiero wtedy, gdy połowa płuc jest zniszczona. Pojawia się kaszel i odkrztuszanie plwociny, głównie rano, po zetknięciu się z chłodnym powietrzem. Potem nasilają się duszności także w czasie odpoczynku czy snu. W miarę rozwoju choroby obturacyjnej w klatce piersiowej odczuwa się ucisk, a przy każdym oddechu słychać głośny świst.

Diagnoza POChP

Masz krótki oddech, meczysz się przy niewielkim wysiłku? W ramach NFZ musisz zrobić badania.

  • Spirometria - pozwala sprawdzić, czy płuca są starsze niż nasz wiek kalendarzowy. Do komputera wprowadza się dane: płeć, wiek, wzrost – to pozwala ustalić normy przewidziane dla naszych płuc. Najpierw wydychamy całe powietrze, a potem nabieramy go jak najwięcej w płuca. Następnie przez 6 sekund wydychamy powietrze przez ustnik i dzięki temu zmierzona zostaje pojemność życiowa płuc (VC), czyli największa objętość powietrza, jakie dana osoba może nabrać po najgłębszym wydechu. Druga badana cecha płuc jest szybkość wydechu (FEV1), czyli maksymalna objętość powietrza, jaka wydychamy w pierwszej sekundzie. Komputer oblicza stosunek VC i FEV1 do norm przewidzianych dla nas.
  • Badanie poziomu gazów we krwi - do badania pobiera się krew z tętnicy i mierzy w niej stężenie tlenu oraz dwutlenku węgla – niski poziom tlenu i wysoki dwutlenku węgla wskazuje na przewlekłe zapalnie oskrzeli.
  • Pulsoksymetria - na palec ręki lub płatek ucha zakłada się czujnik, który mierzy zawartość tlenu we krwi.
  • RTG płuc - na zdjęciu można rozpoznać zaawansowana rozedmę płuc i pewne cechy zapalenia oskrzeli.

Tlen na receptę

Jeśli badania wykażą, że chorujemy na POChP i nie jest to jeszcze stadium zaawansowane, zwykle wystarczy rzucić palenie, dobrze się odżywiać i zacząć systematycznie ćwiczyć, aby choroba się nie rozwijała. Jeżeli jest zaawansowana, szansę na powrót do pełnego zdrowia są znikome. Ale możemy sobie przedłużyć życie. Warunkiem jest zerwanie z nałogiem, przyjmowanie leków rozszerzających oskrzela i działających przeciwzapalnie. Niezbędne są także środki wykrztuśne. Pomocna jest tlenoterapia. Tlen nie leczy, ale przynosi ulgę. W skrajnych przypadkach lekarze czasem decydują się na leczenie chirurgiczne. Terapią ratującą życie jest przeszczep płuc lub operacja zmniejszenia objętości płuc. Choć brzmi to paradoksalnie, wycięcie części płuc zmienia ułożenie żeber, a dzięki temu łatwiej oddychać.

Zdaniem eksperta
prof. Tadeusz Orłowski , Konsultant Krajowy w dziedzinie Chirurgii Klatki Piersiowej, kierownik Kliniki Chirurgii Instytutu Gruzlicy i Chorób Płuc w Warszawie

Podstępna choroba
Powinni się jej bać wszyscy palacze. Przede wszystkim dlatego, że powoli niszczy płuca. W skrajnych przypadkach prowadzi do uwięzienia człowieka w łóżku i krótkiego życia pod maską tlenową. Przyjmuje się, że statystyczny chory na POChP ma ok. 40 lat. Niestety, wiek ten obniża się. Szacujemy nawet, że co najmniej 10 proc. populacji ma mniej lub bardziej zauważalne objawy schorzenia. Jest to związane nie tylko z paleniem tytoniu, ale także naturalnym procesem starzenia się płuc. Z wiekiem maleje wydolność naszych płuc. Dlatego trzeba dbać o płuca i podobnie jak robimy prześwietlenie, warto też wykonać co kilka lat spirometrię – badanie proste, nieobciążające organizmu i tanie.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Photos.com

Aktualizacja: 24.03.2014

reklama
Najpopularniejsze artykuły
Suchość i drapanie w gardle. Domowe sposoby na problemy z gardłem

Zimą, w sezonie grzewczym, wiele osób skarży się na problemy z gardłem: suchość w gardle, drapanie,...

więcej

9452

Zapalenie zatok przynosowych: przyczyny i objawy. Leczenie zatok przynosowych Zapalenie zatok przynosowych: przyczyny i objawy. Leczenie zatok przynosowych

Jakie są objawy zapalenia zatok? Zwykły katar mija po kilku dniach. Jeśli utrzymuje się dłużej,...

więcej

16565

Angina lubi upały - przyczyny, objawy i leczenie anginy Angina lubi upały - przyczyny, objawy i leczenie anginy

Angina to choroba, którą każdy przechodził przynajmniej raz – zwykle latem, bo angina upodobała...

więcej

10201

Schorzenia wynikające z autoagresji, czyli CHOROBY AUTOIMMUNOLOGICZNE Schorzenia wynikające z autoagresji, czyli CHOROBY AUTOIMMUNOLOGICZNE

W chorobach wynikających z autoagresji układ odpornościowy wytwarza przeciwciała skierowane...

więcej

8275

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Obecność skrzepów krwi we krwi miesiączkowej jest objawem bardzo obfitych krwawień miesiączkowych, zwykle towarzyszą im bóle brzucha. Obfite krwawienia miesiączkowe, zwłaszcza jeśli występują od...

Korony porcelanowe nie mają określonej na stałe żywotności. Wszystko zależy od użytkowania ich przez pacjenta. Są korony, które przetrwały 20 lat, ale zdarzają się również takie, które pękają po...

W przypadku przesuszenia skóry rąk proponuję zastosowanie (wielokrotnie w ciągu dnia) preparatów intensywnie natłuszczających dostępnych w aptekach, takich jak Diprobaza, Nanobaza, Dermobaza, maść...

Grupy wsparcia
data

Sierpień 20, 2014

ja skusiłam sie bo duzo bylo reklam swojego czasu.. powiem szczerze ze 1 kg dla mnie to nie byl zaden wyczyn. i to po miesiacu niestety. poddalam sie bo znajoma ktora rownoczesnie ze mna zaczela sie odchudzac tabletkami foreverslim, schudla w tym samym czasie az 7 kg. no to sie troche...

data

Sierpień 20, 2014

"witam... gdzie mogłabym nabyć ten produkt, jak się nazywa i jaka jest cena?" Kiedy skończy się ludzka naiwność, a włączy się myślenie?

data

Sierpień 19, 2014

Regularnie, to najważniejsze. Sałatki bez sosów lub z bardzo lekkimi sosami, chrupki ryżowe, jakieś płatki do mleka... I jak najmniej pieczywa białego, zwłaszcza bułek. No i słodycze, o tym chyba mówić nie trzeba ;) Jakiś owoc lbo warzywko też bezie dobre, tylko trzeba uważać na cukier,...

data

Sierpień 19, 2014

Ja tam dzięki slimcea osiągnełam naprawde sporo,schudłam i to nie tylko o to chodzi bo również zmieniłam cały styl życia, uczęszczam teraz systematycznie na siłowniei trzymam się dalej tej samej diety

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.