FITOESTROGENY - roślinne hormony

Konsultant:prof. Romuald Dębski, ginekolog-położnik
3 komentarze
Autor: Beata Prasałek

Fitoestrogeny robią karierę w medycynie i kosmetologii. Ich zwolennicy twierdzą, że łagodzą objawy menopauzy, ale także pozwalają zachować lepsze zdrowie i przedłużyć młodość. Czy to prawda? Czym są fitoestrogeny i jak działają?

Tak naprawdę fitoestrogeny nie są typowymi hormonami. To substancje, które regulują wzrost, czas dojrzewania i kwitnienia roślin. Łagodzą objawy menopauzy, bo ich działanie jest nieco zbliżone do działania żeńskich hormonów płciowych - estrogenów, ale dużo, dużo słabsze.

Fitoestrogeny - gdy hormonów brak

Jajniki kobiet, które zbliżają się do menopauzy, zmniejszają produkcję hormonów - najpierw progesteronu, potem estrogenów. Efektem tego naturalnego procesu są zaburzenia miesiączkowania (nawet u 40-latek) - okres staje się nieregularny, skąpy albo obfity, zbyt krótki lub stanowczo za długi. Ale hormony wpływają nie tylko na cykl miesiączkowy. Ich niski poziom objawia się też innymi dolegliwościami. Jesteśmy zmęczone, rozdrażnione, mamy kłopoty z koncentracją, pamięcią i ze snem. Z czasem dołączają do tego nocne zlewne poty, uderzenia gorąca, bóle i zawroty głowy, drżenie rąk, kołatania serca, mniejsze zainteresowanie seksem. Fachowcy nazywają te dolegliwości objawami wypadowymi menopauzy.

Lekarze na razie nie potrafią zmusić jajników do wydłużenia czasu pracy. Wiedzą jednak, jak wyrównać niedobory hormonalne, żeby złagodzić objawy klimakterium i ochronić kobietę przed wieloma poważnymi schorzeniami, m.in. osteoporozą czy miażdżycą.

Jak działają fitoestrogeny?

Ginekolodzy proponują hormonalną terapię zastępczą (HTZ), czyli przyjmowanie hormonów płciowych zawartych np. w tabletkach, żelach czy plastrach. Ale nie wszystkie kobiety decydują się na taką kurację. Jedne rezygnują z niej z powodów zdrowotnych, inne - bo obawiają się skutków ubocznych.

Fitoestrogeny udają ludzkie hormony w organizmie kobiety. W jaki sposób? Podobnie jak naturalne estrogeny wiążą się z receptorami estrogenowymi neuronów podwzgórza i w ten sposób pośrednio wpływają na pracę jajników. Fitoestrogeny łagodzą nieco objawy klimakterium związane z niedoborem własnych estrogenów: uderzenia gorąca, zlewne poty, niepokój, napady płaczu, nerwowość oraz stany depresyjne, zawroty i bóle głowy, zaburzenia snu, poczucie wyczerpania fizycznego i psychicznego. Ponadto korzystnie wpływają na nabłonek wyściełający narząd rodny.

Nie oczekujmy jednak cudów - te niby-estrogeny nie zastąpią bowiem ani ludzkich hormonów, ani tych stosowanych w ramach hormonalnej terapii zastępczej. Sprawdzają się wtedy, gdy objawy wypadowe nie są zbyt silne, albo gdy z jakiegoś powodu chcemy uzupełnić HTZ.

Nie przegap

Ważne

Ważne

Naukowcy sądzą, że fitoestrogeny, oprócz łagodzenia objawów menopauzy, mogą też:

  • obniżać ciśnienie krwi,
  • chronić przed osteoporozą,
  • obniżać poziom cholesterolu we krwi,
  • wpływać pozytywnie na układ nerwowy,
  • spowalniać proces wiotczenia skóry i tworzenia się zmarszczek.

Soja - źródło fitoestrogenów

Jak wykazują liczne badania, Azjatki łagodniej przechodzą menopauzę i prawie nie chorują na osteoporozę. W porównaniu z Europejkami i Amerykankami 7-8 razy rzadziej mają miażdżycę, raka piersi. Naukowcy uznali, że to skutek diety. Japonki jedzą dużo tłustych ryb zawierających zdrowe kwasy omega-3 oraz ok. 55 g soi dziennie (Amerykanki tylko 5 g). A soja obfituje w fitoestrogeny zwane izoflawonami.

Po soi naukowcy wzięli pod lupę pluskwicę europejską (Cimicifuga racemosa). Dawni mieszkańcy Ameryki znali jej uspokajające i przeciwreumatyczne właściwości, stosowali wywar z niej, żeby łagodzić bóle porodowe czy miesiączkowe. Po serii doświadczeń okazało się, że glikozydy triterpenowe zawarte w pluskwicy redukują też objawy wypadowe menopauzy.

Fitoestrogeny - brać czy nie brać

Wiadomo, że w naszej codziennej diecie jest zbyt mało fitoestrogenów, żeby mogły działać terapeutycznie. Na przykład, optymalna dawka izoflawonów to 60 mg dziennie (tyle jest np. w 0,5 litra mleka sojowego lub 120 g serka tofu). Azjaci zjadają ich 40-80 mg dziennie, a my zaledwie 3-5 mg. Warto więc sięgnąć dodatkowo po gotowe preparaty z fitoestrogenami.

Kiedy? Ilość estrogenów produkowanych przez kobiecy organizm zaczyna się zmniejszać ok. 35 roku życia, a po czterdziestce ten deficyt jest spory. Lekarze sugerują więc, by nie czekać do menopauzy, ale rozpoczynać fitoestrogenową kurację odpowiednio wcześniej. Oczywiście trzeba zasięgnąć porady ginekologa. Przedawkowanie roślinnych hormonów może bowiem wywołać np. nudności, bóle głowy, a nawet plamienia z dróg rodnych.

Efekty kuracji fitoestrogenowej widoczne są zazwyczaj po 2-3 miesiącach regularnego zażywania preparatów. Jednak nie na wszystkie kobiety środki te działają z równą mocą. Wpływ na to ma m.in. nasza dieta - jeśli jest w niej sporo błonnika, organizm lepiej przyswoi fitoestrogeny. Uwaga! Pamiętajmy, że papierosy i alkohol osłabiają działanie preparatów.
Należy pamiętać, że kuracja związkami roślinnymi zawartymi w soi nie jest wskazana po przebytym raku piersi czy raku trzonu macicy (lub dla nosicielek genów onkogennych BRCA). W tych przypadkach lepiej jest stosować preparaty z cimicifugą, bo działają nieco inaczej niż sojowe.

Oblicza fitohormonów

Obecne w roślinach fitoestrogeny specjaliści dzielą na wiele grup. Trzy podstawowe to: izoflawony, lignany i kumestany. Znajdują się one w różnych roślinach i nieco inaczej działają.

  • Izoflawony - są przede wszystkim w soi, ale też w soczewicy, grochu włoskim, fasoli i bobie oraz w chmielu. Obfitują w nie zboża: pszenica, jęczmień, żyto.
  • Lignany - zawierają je oleje z nasion (zwłaszcza lniany), ale można je też znaleźć w nasionach słonecznika, siemieniu lnianym, czosnku, cebuli, wiśniach, gruszkach, jabłkach oraz w... piwie chmielowym i czerwonym winie.
  • Kumestany - nie stanowią istotnego składnika naszej diety. Bardzo dużo jest ich w czerwonej koniczynie, nieco mniej w nasionach słonecznika i kiełkach soi.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 25.09.2014

Komentarze (1 - 3 z 3)
amrita, 07.08.2014 19.00
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
"Lekarze na razie nie potrafią zmusić jajników do wydłużenia czasu pracy" - to takie typowe dla naszej medycyny - zmuszać organizm do pracy zamiast go wspomagać, by harmonijnie działał. Aż żal. http://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/choroby-kobiece/fitoestrogeny-roslinne-hormony_33585.html
 
anka, 17.08.2013 18.37
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Broń Cię Boże przed lekami homeopatycznymi.
 
anuska, 02.03.2007 22.04
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
mam 16 lat i od ponad roku nie mam okresu. bylam u endokrynologa i boi mi sie dac jeszcze hormony, wiec kazal mi kupic sobie takie homeopatyczne kropelki "hormeel"... Czy któraś z was to zażywała i są jakieś efekty? Proszę o odpowiedź na gg 2729493 ---> to dla mnie ważne z góry dziękuję!
 
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Pigułki antykoncepcyjne:
co osłabia ich skuteczność?
Pigułki antykoncepcyjne: co osłabia ich skuteczność?
Najpopularniejsze artykuły
Torbiele jajników – groźne czy nie? Torbiele jajników – groźne czy nie?

Torbiele jajników mogą mieć panie w każdym wieku. I choć nie zawsze cysty nie wymagają leczenia,...

więcej

34468

Mięśniaki macicy: rodzaje, objawy i leczenie mięśniaków macicy Mięśniaki macicy: rodzaje, objawy i leczenie mięśniaków macicy

Mięśniaki macicy może mieć każda kobieta, w każdym wieku. Początkowo mięśniaki macicy nie dają...

więcej

41147

Piersi - spokojnie, to tylko guzek Piersi - spokojnie, to tylko guzek

Zgrubienia czy guzki w piersiach nie muszą wcale oznaczać raka piersi. I tak właśnie jest w 8 na 10...

więcej

21603

Upławy: kiedy wydzielina z pochwy świadczy o chorobie? Upławy: kiedy wydzielina z pochwy świadczy o chorobie?

Wydzielina z pochwy nie brudzi bielizny i nie ma nieprzyjemnego zapachu. Tak jest, gdy jesteśmy...

więcej

30231

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Nie powinna pani przyjmować leków bez konsultacji z lekarzem. Zanieczyszczenie powietrza ma niewielki wpływ na intensywność zmian trądzikowych. Należy wnikliwie przeanalizować w pani przypadku...

Wymieniony preparat nie może być stosowany przewlekle. Niestety, w celu ustalenia właściwego postępowania, konieczne jest wykonanie badania lekarskiego i jednoznacznego rozpoznania. Z opisu zmian i...

Jajniki są ruchome, mogą zmieniać swoje położenia. Wynik badania USG nalezy interpretować łącznie z badaniem klinicznym.

Grupy wsparcia
data

Grudzień 19, 2014

wszyscy polecali mi błonnik bo moim głownym problemem była bardzo powolna przemiana materii ale działał on intensywnie i co parę dni także nie czułam się z tym dobrze, za to Novoslim wpływa na pracę jelit regularie przez co czujesz się lepiej jak dla mnie to numer 1

data

Grudzień 18, 2014

no niezła sprawa.. nie wiedziałem o tym

data

Grudzień 17, 2014

''Boisz się, że święta Bożego Narodzenia i dieta odchudzająca będą trudne do pogodzenia? Masz rację! Tradycyjna wieczerza wigilijna, choć postna, jest potężną bombą kaloryczną. Zdarza się, że pochłaniamy nawet 5000-6000 kcal, a więc kilkakrotnie więcej niż wynosi dobowe zapotrzebowanie...

data

Grudzień 17, 2014

''Nadchodzi Boże Narodzenie, a ty jesteś w ciąży. Jak uniknąć przedświątecznej gorączki - sprzątania, gotowania, kupowania prezentów? Co zrobić, by święta w ciąży spędzić względnie spokojnie?'' Link do artykułu: Święta - 6 rad jak w ciąży przetrwać świąteczną gorączkę

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.