FITOESTROGENY - roślinne hormony

Konsultant: prof. Romuald Dębski, ginekolog-położnik
4 komentarze
Autor: Beata Prasałek

Fitoestrogeny robią karierę w medycynie i kosmetologii. Ich zwolennicy twierdzą, że łagodzą objawy menopauzy, ale także pozwalają zachować lepsze zdrowie i przedłużyć młodość. Czy to prawda? Czym są fitoestrogeny i jak działają?

Tak naprawdę fitoestrogeny nie są typowymi hormonami. To substancje, które regulują wzrost, czas dojrzewania i kwitnienia roślin. Łagodzą objawy menopauzy, bo ich działanie jest nieco zbliżone do działania żeńskich hormonów płciowych - estrogenów, ale dużo, dużo słabsze.

Fitoestrogeny - gdy hormonów brak

Jajniki kobiet, które zbliżają się do menopauzy, zmniejszają produkcję hormonów - najpierw progesteronu, potem estrogenów. Efektem tego naturalnego procesu są zaburzenia miesiączkowania (nawet u 40-latek) - okres staje się nieregularny, skąpy albo obfity, zbyt krótki lub stanowczo za długi. Ale hormony wpływają nie tylko na cykl miesiączkowy. Ich niski poziom objawia się też innymi dolegliwościami. Jesteśmy zmęczone, rozdrażnione, mamy kłopoty z koncentracją, pamięcią i ze snem. Z czasem dołączają do tego nocne zlewne poty, uderzenia gorąca, bóle i zawroty głowy, drżenie rąk, kołatania serca, mniejsze zainteresowanie seksem. Fachowcy nazywają te dolegliwości objawami wypadowymi menopauzy.

Lekarze na razie nie potrafią zmusić jajników do wydłużenia czasu pracy. Wiedzą jednak, jak wyrównać niedobory hormonalne, żeby złagodzić objawy klimakterium i ochronić kobietę przed wieloma poważnymi schorzeniami, m.in. osteoporozą czy miażdżycą.

Jak działają fitoestrogeny?

Ginekolodzy proponują hormonalną terapię zastępczą (HTZ), czyli przyjmowanie hormonów płciowych zawartych np. w tabletkach, żelach czy plastrach. Ale nie wszystkie kobiety decydują się na taką kurację. Jedne rezygnują z niej z powodów zdrowotnych, inne - bo obawiają się skutków ubocznych.

Fitoestrogeny udają ludzkie hormony w organizmie kobiety. W jaki sposób? Podobnie jak naturalne estrogeny wiążą się z receptorami estrogenowymi neuronów podwzgórza i w ten sposób pośrednio wpływają na pracę jajników. Fitoestrogeny łagodzą nieco objawy klimakterium związane z niedoborem własnych estrogenów: uderzenia gorąca, zlewne poty, niepokój, napady płaczu, nerwowość oraz stany depresyjne, zawroty i bóle głowy, zaburzenia snu, poczucie wyczerpania fizycznego i psychicznego. Ponadto korzystnie wpływają na nabłonek wyściełający narząd rodny.

Nie oczekujmy jednak cudów - te niby-estrogeny nie zastąpią bowiem ani ludzkich hormonów, ani tych stosowanych w ramach hormonalnej terapii zastępczej. Sprawdzają się wtedy, gdy objawy wypadowe nie są zbyt silne, albo gdy z jakiegoś powodu chcemy uzupełnić HTZ.

Nie przegap

Ważne

Ważne

Naukowcy sądzą, że fitoestrogeny, oprócz łagodzenia objawów menopauzy, mogą też:

  • obniżać ciśnienie krwi,
  • chronić przed osteoporozą,
  • obniżać poziom cholesterolu we krwi,
  • wpływać pozytywnie na układ nerwowy,
  • spowalniać proces wiotczenia skóry i tworzenia się zmarszczek.

Soja - źródło fitoestrogenów

Jak wykazują liczne badania, Azjatki łagodniej przechodzą menopauzę i prawie nie chorują na osteoporozę. W porównaniu z Europejkami i Amerykankami 7-8 razy rzadziej mają miażdżycę, raka piersi. Naukowcy uznali, że to skutek diety. Japonki jedzą dużo tłustych ryb zawierających zdrowe kwasy omega-3 oraz ok. 55 g soi dziennie (Amerykanki tylko 5 g). A soja obfituje w fitoestrogeny zwane izoflawonami.

Po soi naukowcy wzięli pod lupę pluskwicę europejską (Cimicifuga racemosa). Dawni mieszkańcy Ameryki znali jej uspokajające i przeciwreumatyczne właściwości, stosowali wywar z niej, żeby łagodzić bóle porodowe czy miesiączkowe. Po serii doświadczeń okazało się, że glikozydy triterpenowe zawarte w pluskwicy redukują też objawy wypadowe menopauzy.

Fitoestrogeny - brać czy nie brać

Wiadomo, że w naszej codziennej diecie jest zbyt mało fitoestrogenów, żeby mogły działać terapeutycznie. Na przykład, optymalna dawka izoflawonów to 60 mg dziennie (tyle jest np. w 0,5 litra mleka sojowego lub 120 g serka tofu). Azjaci zjadają ich 40-80 mg dziennie, a my zaledwie 3-5 mg. Warto więc sięgnąć dodatkowo po gotowe preparaty z fitoestrogenami.

Kiedy? Ilość estrogenów produkowanych przez kobiecy organizm zaczyna się zmniejszać ok. 35 roku życia, a po czterdziestce ten deficyt jest spory. Lekarze sugerują więc, by nie czekać do menopauzy, ale rozpoczynać fitoestrogenową kurację odpowiednio wcześniej. Oczywiście trzeba zasięgnąć porady ginekologa. Przedawkowanie roślinnych hormonów może bowiem wywołać np. nudności, bóle głowy, a nawet plamienia z dróg rodnych.

Efekty kuracji fitoestrogenowej widoczne są zazwyczaj po 2-3 miesiącach regularnego zażywania preparatów. Jednak nie na wszystkie kobiety środki te działają z równą mocą. Wpływ na to ma m.in. nasza dieta - jeśli jest w niej sporo błonnika, organizm lepiej przyswoi fitoestrogeny. Uwaga! Pamiętajmy, że papierosy i alkohol osłabiają działanie preparatów.
Należy pamiętać, że kuracja związkami roślinnymi zawartymi w soi nie jest wskazana po przebytym raku piersi czy raku trzonu macicy (lub dla nosicielek genów onkogennych BRCA). W tych przypadkach lepiej jest stosować preparaty z cimicifugą, bo działają nieco inaczej niż sojowe.

Oblicza fitohormonów

Obecne w roślinach fitoestrogeny specjaliści dzielą na wiele grup. Trzy podstawowe to: izoflawony, lignany i kumestany. Znajdują się one w różnych roślinach i nieco inaczej działają.

  • Izoflawony - są przede wszystkim w soi, ale też w soczewicy, grochu włoskim, fasoli i bobie oraz w chmielu. Obfitują w nie zboża: pszenica, jęczmień, żyto.
  • Lignany - zawierają je oleje z nasion (zwłaszcza lniany), ale można je też znaleźć w nasionach słonecznika, siemieniu lnianym, czosnku, cebuli, wiśniach, gruszkach, jabłkach oraz w... piwie chmielowym i czerwonym winie.
  • Kumestany - nie stanowią istotnego składnika naszej diety. Bardzo dużo jest ich w czerwonej koniczynie, nieco mniej w nasionach słonecznika i kiełkach soi.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 05.03.2015

Komentarze (1 - 4 z 4)
Wanna, 25.02.2015 20.17
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Rownie dobrze mozesz napic sie wody swieconej. Efekt ten sam ale taniej...
 
amrita, 07.08.2014 19.00
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
"Lekarze na razie nie potrafią zmusić jajników do wydłużenia czasu pracy" - to takie typowe dla naszej medycyny - zmuszać organizm do pracy zamiast go wspomagać, by harmonijnie działał. Aż żal. http://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/choroby-kobiece/fitoestrogeny-roslinne-hormony_33585.html
 
anka, 17.08.2013 18.37
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Broń Cię Boże przed lekami homeopatycznymi.
 
anuska, 02.03.2007 22.04
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
mam 16 lat i od ponad roku nie mam okresu. bylam u endokrynologa i boi mi sie dac jeszcze hormony, wiec kazal mi kupic sobie takie homeopatyczne kropelki "hormeel"... Czy któraś z was to zażywała i są jakieś efekty? Proszę o odpowiedź na gg 2729493 ---> to dla mnie ważne z góry dziękuję!
 
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
NADŻERKA: przyczyny. Jakie są objawy nadżerki?

Wprawdzie nadżerka nie jest zmianą nowotworową, ale gdy zostanie zaniedbana, może z czasem...

więcej

29687

Bolesne miesiączki - przyczyny bólu brzucha podczas okresu Bolesne miesiączki - przyczyny bólu brzucha podczas okresu

Bolesne miesiączki to problem wielu kobiet. Ból brzucha w trakcie miesiączki bywa nie do...

więcej

25708

Grzybica (drożdżyca) - intymne swędzenie z tendencją do nawrotów Grzybica (drożdżyca) - intymne swędzenie z tendencją do nawrotów

Grzybicę pochwy zwana także drożdżycą choć raz w życiu miała co czwarta kobieta. Rzadziej grzyby...

więcej

24980

Swędzenie pochwy - przyczyny. Jak wyleczyć swędzenie pochwy? Swędzenie pochwy - przyczyny. Jak wyleczyć swędzenie pochwy?

Swędzenie pochwy nie zawsze wskazuje na infekcję. Może być spowodowane używaniem drażniących...

więcej

32936

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Nie ma ograniczeń wiekowych do stosowania hormonalnej terapii zastępczej. HTZ odstawia się, gdy pojawiają się przeciwwskazania do terapii hormonalnej oraz gdy nie ma już wskazań do leczenia...

Nakładki kompozytowe (z plomb) nie wymagają szlifowania zębów. Nakłada się je od przodu jak tipsy na paznokcie. Tą metodą można korygować kształt zębów i jest ona dość trwała. Pod porcelanowe licówki...

Wpływ promieniowania na rozwój ciąży zależny jest od miejsca napromieniowania, dawki oraz rozproszenia promieni. W Pani przypadku naświetlana była klatka piersiowa, nie miednica i z tego powodu...

Grupy wsparcia
data

Kwiecień 19, 2015

" alkohol jest kaloryczny" to kompletny mit! alkohol nie jest kaloryczny, tylko ilość spożytych przez nas przekąsek, kiedy jesteśmy w stanie "nieważkości"... Widzę, że ty żyjesz w micie. Alkohol jest jak najbardziej kaloryczny I to bardzo dużo. To czy idą z niego kilogramy do brzucha to...

data

Kwiecień 17, 2015

Od dwóch miesięcy stosuje Lipocut i obecnie zrzuciłam około 9 kg. Nie jest to może jakiś spektakularny wynik ale jeżeli mam do zrzucenia z 98 kg na 89 to jest bardzo duża różnica. Mam zamiar korzystać do uzyskania rezultatu 60 kg byłoby pięknie. Pozdraiwam ciepło

data

Kwiecień 17, 2015

miesiąc temu zamówiłam na tabletki na odchudzanie figurena. Po tygodniu stosowania odczułam pierwsze efekty w postaci niewielkiego spadku wagi, zblokowania łaknienia oraz znacznie szybszej przemiany materii. Po miesiącu zaś efekty te się zwielokrotniły. Schudłam jak na razie 5kg a 2...

data

Kwiecień 19, 2015

Ja zamówiłam te tabletki, zjadałam opakowanie za niemal 100 zł i nic, zero efektów, a mam wrażenie że po odstawieniu to jakby przybrałam na wadze, ogólnie nie polecam bo szkoda pieniędzy i nadziei że bez zdrowego rozsądku i przyłożenia się całym soba do odchudzania da się osiągnąć...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.