Markery nowotworowe (antygeny nowotworowe) - substancje obecne we krwi chorych na raka

21 komentarze
Autor: Ewa Bandurska, elektroradiolog na oddziale onkologii AM w Gdańsku

Idealnego leku na raka nie ma i dlatego tak ważne jest, by chorobę nowotworową wykrywać zawczasu lub w jej wczesnym stadium. Do tego służą badania krwi, polegające na oznaczaniu poziomu antygenów nowotworowych, czyli markerów nowotworowych.

Markery nowotworowe ułatwiają zarówno wykrywanie nowotworów jak i monitorowanie leczenia. Każdego roku na choroby nowotworowe zapada ponad 100 tysięcy Polaków. Wśród najczęściej występujących należy wymienić raka płuca, piersi i szyjki macicy. Statystyki pozostają nieubłagane- co roku z demograficznej mapy Polski znika miasto wielkości Jeleniej Góry. Pod tym względem znacząco odbiegamy od standardów europejskich i światowych. Podczas gdy wyleczalność raka w USA wynosi średnio 63 proc., w krajach Europy Zachodniej 45%, w Polsce sięga zaledwie 30 proc. Gdzie leży źródło tych dysproporcji? Na pewno jednym z najbardziej znaczących czynników jest fakt, że zazwyczaj zgłaszamy się do lekarza w zaawansowanym stadium choroby. We wczesnej fazie leczenie rozpoczyna niespełna 20 proc. chorych. Mimo faktu, że lekarze dysponują całym wachlarzem skutecznych technik leczenia, często bywa po prostu zbyt późno. Jednym z narzędzi wykorzystywanych w walce z nowotworami są markery nowotworowe,  zwane też antygenami towarzyszącymi.

Nie przegap

Czym są markery nowotworowe?

Są to substancje, których obecność stwierdza się we krwi wielu osób cierpiących na raka. Za marker uznaje się czynnik, który jest wytwarzany tylko przez komórki nowotworowe, albo taki, który komórki produkują w wystarczająco dużych ilościach, aby jego stężenie przekroczyło pewną wartość progową uznaną za patologiczną. Poszczególne markery pojawiają się we krwi chorego w określonych momentach rozwoju nowotworu, nie tylko wtedy, gdy choroba powstaje, ale także w trakcie obumierania nowotworu. Markerami ginących tkanek jest np. marker cyfra- 21 występujący przy raku płuca. W związku z tym antygeny mogą być wykorzystywane we wszystkich etapach walki z chorobą nowotworową, od jej wykrywania, poprzez określenie stopnia zaawansowania, aż do oceny skuteczności zastosowanego leczenia.

Ważne

Ważne

Wartości referencyjne niektórych markerów nowotworowych:

  • CA 125 <35 U/ml
  • AFP <6 IU/l.
  • CA 15-3 <30 U/l.
  • CEA <4 pg/ml.
  • PSA <4 ng/ml.
  • hCG <10IU/l.

O czym, poza nowotworem, może świadczyć wynik podwyższonego poziomu antygenu nowotworowego?

  • CEA - stany zapalne, marskość wątroby, wrzód żołądka, nałogowe palnie tytoniu.
  • CA 125 - ciąża, badanie wykonane w trakcie miesiączki, endometrioza, stany zapalne narządów rodnych.
  • AFP - przewlekła infekcja, uszkodzenie wątroby.

Najczęściej badane markery nowotworowe

Zbadanie poziomu markera nowotworowego jest proste i mało kłopotliwe. Ich poziom określa się we krwi żylnej. Obecnie najczęściej oznacza się poziom:

  • CA 125 - występuje u około 80% kobiet chorych na raka jajnika. U zdrowych kobiet stężenie tego antygenu nie przekracza 35 U/ml i zależy od stanu hormonalnego. Ustalenie poziomu tego markera na początku leczenia jest istotne ze względu na fakt, że im jest on niższy, tym większe szanse na uzyskanie trwałego wyleczenia.
  • AFP - znaczne podwyższenie poziomu tego antygenu występuje w nowotworach wątroby i niektórych jądra.
  • CA 15-3 - antygen wykorzystywany zwłaszcza w diagnozowaniu zaawansowanego raka piersi. Stosuje się go często do wykrywania przerzutów. Wadą markera jest jego niedoskonałość w wykrywaniu raka mało zaawansowanego.
  • CEA - wysoki poziom antygenu stwierdza się bardzo często u chorych na raka jelita grubego, dlatego jest on wykorzystywany jako jeden z elementów monitoringu przebiegu choroby. CEA jest także uznawany za uniwersalny wyznacznik występowania przerzutów (niezależnie od tego, jakiego narządu dotyczy choroba).
  • PSA - antygen charakterystyczny dla raka prostaty. Stosowany jako element wspomagający wykrywanie choroby, a także w trakcie leczenia jako czynnik określający skuteczność terapii.
  • Beta-HCG - występuje u pacjentów cierpiących na choroby trofoblastu (np. kosmówczaka) oraz nowotwory zarodkowe, występujące głównie u dzieci.
Ostatnio dodane na forum
zobacz wszystkie »
 
 
Nie zarejestrowany, 20.12.2010 20:14
Ludzie pomóżcie mi, mój tatuś robił badania nowotworowe, niestety zła wiadomość, ale kazano mu powtórzyć badania za dwa tygodnie. Co się okazało, że pierwsze badania są nieaktualne, zaszła pomyłka. Powiedzcie mi czy taka sytuacja mogła mieć zajście, że pomylono się.????? obawiam się, żę tak naprawdę to tatuś nie chce mi powiedzieć prawdy :(. powiedzcie mi coś o tym jak wiecie... pozdrówka.
Nie zarejestrowany, 01.05.2010 8:30
odebrałam wynik Alfa-fetoproteina AFP - 5,62 ng/ml i nie wiem czy jest prawidłowy. może ktoś się orientuje w tym temacie. dziękuje z góry.
 

Markery nowotworowe jako badania przesiewowe?

Badania przesiewowe (skriningowe) mają na celu wykrycie chorych we wczesnym stadium choroby, u których nie występują żadne objawy. Obejmują osoby, u których ryzyko wystąpienia choroby jest najwyższe, dlatego adresuje się je do określonych grup wiekowych (np. imienne zaproszenia na badanie cytologiczne wysyłane do kobiet, które ukończyły 25 rok życia). 
Podstawowymi cechami dobrego skriningu jest jego czułość i swoistość. Czułość to zdolność testu do wykrycia choroby, natomiast swoistość mówi nam o zdolności testu do identyfikacji osób zdrowych. 
Dobry test skriningowy powinien być długoterminowy i masowy. Według szacunków dopiero gdy na cytologię zgłosi się 75% zaproszonej grupy kobiet uda się zmniejszyć umieralność na raka szyjki macicy o 25%. 
Niestety naukowcy zwracają uwagę, że większość antygenów nowotworowych nie spełnia podstawowych warunków, by służyć jako czynniki skriningowe. Bardzo często podwyższone stężenia któregoś z markerów nie oznacza choroby nowotworowej i może wstępować przy wielu innych schorzeniach np. podwyższony poziom CA 125 może być spowodowany zapaleniem jajników. Ograniczona czułość i swoistość diagnostyczna znanych nam markerów powoduje, że ich użyteczność jest przedmiotem licznych dyskusji w środowisku lekarskim. Stosuje się je tylko pomocniczo wraz z innymi badaniami.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także

Aktualizacja: 30.04.2015

Komentarze (1 - 10 z 21)
Magda, 23.12.2014 22.01
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
witam moj wynik to 4 przy normie 3 dla nie palących strasznie sie boję
 
hanna, 19.09.2013 17.49
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Czy wyniki AFP 1.09 dla kobiety 58 letniej to prawidłowy??? Bardzo proszę o odpowiedź jak ktoś wie
 
agnieszka, 27.08.2013 07.44
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
witam, odebralam wyniki ob 11, ALT,AST,BILIRUBINA CALKOWITA wszystko w normie, CRP 1,51mg/l CA125 31,31 przy normie do 35. mama zdjagnozowane dwa miesniaki 3,5 i 2,5 cm, prosze o pomoc w interpretacji wynikow, dziekuje
 
Zofia , 22.04.2012 12.14
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ca 19-9 w normie, ale idź do lekarza bo to może być ostry wrzód żołądka. Poważna sprawa i nie można tego bagatelizować. Stan zapalny ewidentny bo podwyższone OB
 
malnyk, 01.05.2010 08.30
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
odebrałam wynik Alfa-fetoproteina AFP - 5,62 ng/ml i nie wiem czy jest prawidłowy. może ktoś się orientuje w tym temacie. dziękuje z góry.
 
krystyna, 10.04.2010 21.28
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
usunięta pierś prawa rok temu od grudnia bóle kręgosłupa jak siedze i leże nic nie boli ajak chodze to straszny ból miałam badania krwi CA 170 co to znaczy i co to znaczy w opisie kręgosłupa meta
 
CA 15-3, 08.03.2010 15.47
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mam podważszony morker piersi po zabiegu usunięcia gózka do wysokości 39.Co to oznacza
 
XXNOWY, 27.02.2010 19.26
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Jaka jest prawidłowa wartość cea? Prosę o odpowiedż.
 
Agula, 20.01.2010 09.56
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
W dniu dzisiejszym odebrałam wyniki : CEA 4.2 ng/ml, Ca 125 11.9 U/ml.Proszę o pomoc w odczytaniu wyników,
 
teresa, 07.12.2009 15.03
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
zrobiłam badanie cea i mam 0.687ng/ml i co dalej w laboratorium powiedziano że w normie ale ja się boję a do lekarza dopiero po nowym roku
 
następne »
strona 1 z 3
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
BADANIE ogólne MOCZU - analiza wyników

Zwykła analiza moczu (badanie ogólne moczu) przynosi cenne informacje nie tylko o funkcjonowaniu...

więcej

29505

Skala Papanicolau - wyniki cytologii w skali Papanicolau

Skala Papanicolau wciąż jest wykorzystywana przez część lekarzy do podawania wyników cytologii. Na...

więcej

30407

MORFOLOGIA KRWI - jak odczytać wynik MORFOLOGIA KRWI - jak odczytać wynik

Morfologia, czyli ogólne badanie krwi, jest pomocna we wczesnym wykryciu wielu chorób. Wyniki...

więcej

68482

PROLAKTYNA: normy. Kiedy warto zbadać poziom prolaktyny? PROLAKTYNA: normy. Kiedy warto zbadać poziom prolaktyny?

Prolaktyna to hormon wydzielany w przysadce mózgowej. Zbyt wysoki poziom prolaktyny może być...

więcej

54415

Znajdź badanie

Wybierz badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Może pani przerwać przyjmowanie Jeanine, kiedy tylko zechce. Najprawdopodobniej rozpocznie się miesiączka, a kolejny cykl należy zacząć pierwszego dnia krwawienia.

Tabletki z 17. i 21. dnia mają ten sam skład i jest bez znaczenia, w jakiej kolejności je pani przyjęła.

Zmiany naczyniowe można usuwać elektrokoagulacją lub laserem. Najlepiej, aby zabieg wykonał dermatolog lub lekarz medycyny estetycznej. Po zabiegu istnieje możliwość powstania blizny, przebarwienia...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.