DIETA w chorobach NOWOTWOROWYCH

Konsultant:Dr Aleksandra Kapała, specjalista chorób wewnętrznych, absolwentka dietetyki, współtwórczyni grupy inicjatywnej ds. żywienie w onkologii z Oddziału Chemioterapii Dziennej, Centrum Onkologii Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie
2 komentarze
Autor: Anna Jarosz

Przyjmowanie leków przeciwnowotworowych wpływa na cały organizm. Chorym zmienia się smak, pojawia się nadmierna wrażliwość na zapachy lub wstręt do jedzenia. A przecież dieta ma być pomocna w walce z chorobą.

O diecie w chorobach nowotworowych rozmowa z ekspertem dr Aleksandrą Kapałą z Oddziału Chemioterapii Dziennej, Centrum Onkologii Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.

Nie przegap

Czy z porady dietetycznej powinni korzystać tylko ludzie chorzy na nowotwory?
Nie tylko. Wiadomo, że ok. 30 proc. chorób nowotworowych ma związek z nieprawidłowym sposobem odżywiania się. Dlatego po poradę w ramach profilaktyki pierwotnej mogą się zgłosić osoby, które nie chcą zachorować na raka. Kolejna grupa to ci, którzy byli chorzy i po leczeniu zostali uznani za wyleczonych, a teraz pragną – poprzez odpowiednie żywienie i zmianę stylu życia – utrzymać ten stan jak najdłużej. Z pomocy powinni korzystać pacjenci w trakcie chemio- czy radioterapii, pacjenci paliatywni oraz ci, których leczenie onkologiczne w pewien sposób okaleczyło i mają np. wyłonioną stomię, zespół złego wchłaniania czy zaburzenia połykania, przez co wymagają specjalnej diety. Moją misją jest utworzenie poradni dietetycznej dedykowanej pacjentom onkologicznym, gdzie będą mogli taką poradę uzyskać.

Zajrzyj tu koniecznie: PRZEPIS na KOKTAJL OWOCOWY dla chorych na raka

Czy przy planowaniu diety większe znaczenie ma rodzaj nowotworu, czy może rodzaj stosowanej terapii?
Wszystko ma znaczenie – wiek i płeć pacjenta, jego ogólna kondycja, rodzaj i stopień zaawansowania choroby, etap leczenia, wynikające z niego dolegliwości, współistnienie innych chorób itd. Zanim jednak zaproponuje się choremu konkretny skład posiłków, trzeba go przebadać. Pierwsza wizyta musi trwać długo (godzinę lub półtorej), bo ustalenie odpowiedniego programu żywieniowego wymaga wykonania wielu testów i wnikliwej analizy dokumentacji medycznej. Należy nie tylko zważyć chorego, ale i przeprowadzić analizę składu ciała, czyli ocenić, ile w organizmie znajduje się wody, tłuszczu, masy mięśniowej itp. Kolejne badanie to respirometria pośrednia, czyli pomiar zużycia tlenu i ilości wydychanego dwutlenku węgla. Po opracowaniu wyników wiadomo, ile energii zużywa dana osoba, czyli jakie jest jej zapotrzebowanie kaloryczne. Konieczne jest też wypełnienie ankiet żywieniowych, aby poznać np. preferencje smakowe, upodobania kulinarne czy wreszcie możliwości finansowe. Dopiero po zebraniu i przeanalizowaniu wszystkich informacji można się zabrać do planowania właściwej dla danej osoby diety.

Czy poprzez odpowiednie odżywianie można się jakoś przygotować do leczenia onkologicznego?

Najistotniejsza jest prawidłowo zbilansowana dieta dostosowana do indywidualnych możliwości chorego. Jadłospis musi zawierać nie tylko odpowiednią liczbę kalorii, ale też odpowiednią ilość i jakość wszystkich składników odżywczych: białek, węglowodanów, tłuszczy, wody, witamin i mikroelementów. Uzupełnieniem jadłospisu może być np. opracowany przeze mnie koktajl (przepis w ramce), który polecam osobom czekającym na chemio- lub radioterapię. Najlepiej pić go 2 razy dziennie, przez 2–3 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia. To prawdziwa bomba substancji antyrakowych – terpenów (limoneny), polifenoli (1 pomarańcza zawiera ponad 60 takich związków) i hesperydyny, która uszczelnia naczynia krwionośne. Zielona herbata to źródło epigalokatechiny, która spowalnia wzrost komórek rakowych. Awokado zaś, dzięki zawartości jednonienasyconych kwasów tłuszczowych i witaminy E, uszczelnia błony komórek. Wszystko to odżywia organizm przed obciążającą terapią, poprawia kondycję zdrowych komórek. Dobrze jest też codziennie zjadać 2–3 orzechy brazylijskie, które uzupełniają zapasy antyrakowego selenu.

Co osiągniemy dzięki takiej kuracji?
Nie mówimy o „kuracji”, bo to sugeruje tymczasowość takiego postępowania. Praca dietetyczna w onkologii to trwała zmiana stylu życia i postaw żywieniowych, nie tylko na czas leczenia. Dobrostan całego organizmu jest kluczowym elementem przetrwania często bardzo agresywnej terapii. Im lepszy stan odżywienia, tym mniejsze ryzyko przerwania chemio- lub radioterapii ze względu na zły stan zdrowia, tym lepsze jest też gojenie się ran, mniejsza częstość infekcji, krótszy pobyt w szpitalu.

W czasie chemio- czy radioterapii większość pacjentów traci apetyt, miewa nudności, wymioty. Jak sobie radzić z takimi dolegliwościami?
lA.K.: Zachęcamy pacjentów do jedzenia małych porcji, nawet 5–8 razy dziennie. Pokarmy muszą być lekkostrawne, bogate w chude białko, zdrowe tłuszcze i łatwo przyswajalne węglowodany. Łatwiej przełknąć kilka łyżek treściwej zupy niż zjeść tradycyjny obiad złożony z ziemniaków, smażonego kotleta i surówki. Ważny jest też sposób przygotowania posiłku. Jeśli chcemy podać zupę jarzynową, należy ugotować chudy, delikatny rosół z piersi kurczaka, a na parze warzywa w skórkach. Gdy warzywa są miękkie, obieramy je, dodajemy do rosołu i miksujemy. Osoby, które mają problemy z przełykaniem, chętniej jedzą potrawy zimne, a czasem nawet zmrożone. Można również korzystać ze specjalnych diet do kupienia w aptekach. W czasie leczenia trzeba unikać potraw smażonych, ciężkostrawnych i ostro przyprawionych.

A co z nadwrażliwością na zapachy i zmianą smaku?
Najczęściej przykre doznania smakowe wywołują pokarmy zawierające białko. Należy wówczas marynować mięso w soku z cytryny, w oliwie z ziołami albo w musie jabłkowym. Odczucia te można zniwelować, dodając do jedzenia przyprawy o intensywnym – przeciwnym do odczuwanego smaku. Czasem wystarczy odrobina cukru lub soli. Jeśli pojawia się nadwrażliwość na zapachy, trzeba wietrzyć mieszkanie, zwłaszcza przed podaniem jedzenia. I jeszcze jedno. Jeśli mamy w domu chorego, który przyjmuje chemię, jedzmy razem z nim. Nie patrzmy, jak przełyka każdy kęs, bo nikt nie lubi jeść pod presją. Ważny jest też wygląd posiłku.

A co robić, gdy chory w ogóle odmawia jedzenia?
Przede wszystkim trzeba się dowiedzieć, dlaczego odmawia. Czy podłożem tej decyzji jest problem psychologiczny (strach przed jedzeniem), czy dokuczliwa dolegliwość, np. silny ból przy połykaniu. Należy pacjentowi jasno tłumaczyć, że przyjęcie posiłku musi w tym trudnym okresie traktować jak przyjmowanie leków. W szczególnych przypadkach (bardzo nasilonych objawów ubocznych leczenia) istnieją wytyczne kwalifikacji do żywienia sztucznego.

2
1
fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Photos.com

Aktualizacja: 17.03.2014

reklama
Najpopularniejsze artykuły
Dieta antycholesterolowa dla osób z wysokim poziomem CHOLESTEROLU Dieta antycholesterolowa dla osób z wysokim poziomem CHOLESTEROLU

Gdy poziom cholesterolu lekko przekracza normę, pierwsze, co możesz zrobić, to zmienić sposób...

więcej

9594

Dna moczanowa: jaką dietę stosować w przypadku ataku dny moczanowej Dna moczanowa: jaką dietę stosować w przypadku ataku dny moczanowej

Dna moczanowa znana także jako podagra spowodowana jest odkładaniem się kryształków kwasu...

więcej

10615

Dieta przy anemii bogata w ŻELAZO - tygodniowy jadłospis Dieta przy anemii bogata w ŻELAZO - tygodniowy jadłospis

Dieta bogata w żelazo jest polecana nie tylko przy anemii - żelaza kobietom nigdy dość. Jego...

więcej

15791

DIETA dobra dla wątroby i woreczka żółciowego DIETA dobra dla wątroby i woreczka żółciowego

Miewasz ostatnio gorsze samopoczucie, narzekasz na wzdęcia, niestrawność, ciężar w żołądku, często...

więcej

11442

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Ogólne założenia diety pozwalającej przytyć kilka kilogramów są takie same jak zasady racjonalnego żywienia: zjadaj dziennie 4-5 posiłków, regularnie co 3-4 godziny, najlepiej o tej samej porze -...

Często przyczyną kamicy żółciowej jest dieta obfitująca w produkty z dużą zawartością cukru, takie jak: miód, słodycze, czekolada, wysokosłodzone dżemy, cukier do słodzenia, oraz uboga w produkty...

Zmiany w diecie i stylu życia korzystnie wpływają na osłabienie objawów refluksu. Podstawowym zaleceniem jest zmniejszenie ilości tłuszczu, gdyż składnik ten znacznie nasila dolegliwości. W przypadku...

Grupy wsparcia
data

Sierpień 22, 2014

Mąka to straszny syf ja nabawiłąm się przez takie jedzenie sporych problemów z jelitami i przerostu drożdżaków co w ogóle osłabiło mój organizm itd. także odradzam choć bardzo ciężko żyć bez glutenu bo wszedzie go pakują Ja zamiast chlebka jak mnie coś najdzie to kupuje żytni podobnie z...

data

Sierpień 21, 2014

Jestem trzy miesiące po odchudzaniu. Byłam na diecie ułożonej przez dietetyka,przez 2miesiące schudłam 12kg i nadal utrzymuje wagę którą osiągnełam i bez żadnych suplementów.dieta,ruch i sukces gwarantowany!!!

data

Sierpień 19, 2014

Regularnie, to najważniejsze. Sałatki bez sosów lub z bardzo lekkimi sosami, chrupki ryżowe, jakieś płatki do mleka... I jak najmniej pieczywa białego, zwłaszcza bułek. No i słodycze, o tym chyba mówić nie trzeba ;) Jakiś owoc lbo warzywko też bezie dobre, tylko trzeba uważać na cukier,...

data

Sierpień 21, 2014

Kiedyś próbowałam róznych diet ale po krótkim czasie się łamałam bo już nie mogłam w kółko tego samego jeść tym bardziej że... kocham jeść wieć zaczęłam po prostu eliminować najbardziej tuczące rzeczy i ograniczać ilość zjadanych kalorii oczywiście w granicach zdrowego rozsądku, ale bez...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.