DIETA w chorobach NOWOTWOROWYCH

Konsultant: Dr Aleksandra Kapała, specjalista chorób wewnętrznych, absolwentka dietetyki, współtwórczyni grupy inicjatywnej ds. żywienie w onkologii z Oddziału Chemioterapii Dziennej, Centrum Onkologii Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie
4 komentarze
Autor: Anna Jarosz - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Przyjmowanie leków przeciwnowotworowych wpływa na cały organizm. Chorym zmienia się smak, pojawia się nadmierna wrażliwość na zapachy lub wstręt do jedzenia. A przecież dieta ma być pomocna w walce z chorobą.

O diecie w chorobach nowotworowych rozmowa z ekspertem dr Aleksandrą Kapałą z Oddziału Chemioterapii Dziennej, Centrum Onkologii Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.

Czy z porady dietetycznej powinni korzystać tylko ludzie chorzy na nowotwory?
Nie tylko. Wiadomo, że ok. 30 proc. chorób nowotworowych ma związek z nieprawidłowym sposobem odżywiania się. Dlatego po poradę w ramach profilaktyki pierwotnej mogą się zgłosić osoby, które nie chcą zachorować na raka. Kolejna grupa to ci, którzy byli chorzy i po leczeniu zostali uznani za wyleczonych, a teraz pragną – poprzez odpowiednie żywienie i zmianę stylu życia – utrzymać ten stan jak najdłużej. Z pomocy powinni korzystać pacjenci w trakcie chemio- czy radioterapii, pacjenci paliatywni oraz ci, których leczenie onkologiczne w pewien sposób okaleczyło i mają np. wyłonioną stomię, zespół złego wchłaniania czy zaburzenia połykania, przez co wymagają specjalnej diety. Moją misją jest utworzenie poradni dietetycznej dedykowanej pacjentom onkologicznym, gdzie będą mogli taką poradę uzyskać.

Zajrzyj tu koniecznie: PRZEPIS na KOKTAJL OWOCOWY dla chorych na raka

Czy przy planowaniu diety większe znaczenie ma rodzaj nowotworu, czy może rodzaj stosowanej terapii?
Wszystko ma znaczenie – wiek i płeć pacjenta, jego ogólna kondycja, rodzaj i stopień zaawansowania choroby, etap leczenia, wynikające z niego dolegliwości, współistnienie innych chorób itd. Zanim jednak zaproponuje się choremu konkretny skład posiłków, trzeba go przebadać. Pierwsza wizyta musi trwać długo (godzinę lub półtorej), bo ustalenie odpowiedniego programu żywieniowego wymaga wykonania wielu testów i wnikliwej analizy dokumentacji medycznej. Należy nie tylko zważyć chorego, ale i przeprowadzić analizę składu ciała, czyli ocenić, ile w organizmie znajduje się wody, tłuszczu, masy mięśniowej itp. Kolejne badanie to respirometria pośrednia, czyli pomiar zużycia tlenu i ilości wydychanego dwutlenku węgla. Po opracowaniu wyników wiadomo, ile energii zużywa dana osoba, czyli jakie jest jej zapotrzebowanie kaloryczne. Konieczne jest też wypełnienie ankiet żywieniowych, aby poznać np. preferencje smakowe, upodobania kulinarne czy wreszcie możliwości finansowe. Dopiero po zebraniu i przeanalizowaniu wszystkich informacji można się zabrać do planowania właściwej dla danej osoby diety.

Czy poprzez odpowiednie odżywianie można się jakoś przygotować do leczenia onkologicznego?

Najistotniejsza jest prawidłowo zbilansowana dieta dostosowana do indywidualnych możliwości chorego. Jadłospis musi zawierać nie tylko odpowiednią liczbę kalorii, ale też odpowiednią ilość i jakość wszystkich składników odżywczych: białek, węglowodanów, tłuszczy, wody, witamin i mikroelementów. Uzupełnieniem jadłospisu może być np. opracowany przeze mnie koktajl (przepis w ramce), który polecam osobom czekającym na chemio- lub radioterapię. Najlepiej pić go 2 razy dziennie, przez 2–3 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia. To prawdziwa bomba substancji antyrakowych – terpenów (limoneny), polifenoli (1 pomarańcza zawiera ponad 60 takich związków) i hesperydyny, która uszczelnia naczynia krwionośne. Zielona herbata to źródło epigalokatechiny, która spowalnia wzrost komórek rakowych. Awokado zaś, dzięki zawartości jednonienasyconych kwasów tłuszczowych i witaminy E, uszczelnia błony komórek. Wszystko to odżywia organizm przed obciążającą terapią, poprawia kondycję zdrowych komórek. Dobrze jest też codziennie zjadać 2–3 orzechy brazylijskie, które uzupełniają zapasy antyrakowego selenu.

Co osiągniemy dzięki takiej kuracji?
Nie mówimy o „kuracji”, bo to sugeruje tymczasowość takiego postępowania. Praca dietetyczna w onkologii to trwała zmiana stylu życia i postaw żywieniowych, nie tylko na czas leczenia. Dobrostan całego organizmu jest kluczowym elementem przetrwania często bardzo agresywnej terapii. Im lepszy stan odżywienia, tym mniejsze ryzyko przerwania chemio- lub radioterapii ze względu na zły stan zdrowia, tym lepsze jest też gojenie się ran, mniejsza częstość infekcji, krótszy pobyt w szpitalu.

W czasie chemio- czy radioterapii większość pacjentów traci apetyt, miewa nudności, wymioty. Jak sobie radzić z takimi dolegliwościami?
lA.K.: Zachęcamy pacjentów do jedzenia małych porcji, nawet 5–8 razy dziennie. Pokarmy muszą być lekkostrawne, bogate w chude białko, zdrowe tłuszcze i łatwo przyswajalne węglowodany. Łatwiej przełknąć kilka łyżek treściwej zupy niż zjeść tradycyjny obiad złożony z ziemniaków, smażonego kotleta i surówki. Ważny jest też sposób przygotowania posiłku. Jeśli chcemy podać zupę jarzynową, należy ugotować chudy, delikatny rosół z piersi kurczaka, a na parze warzywa w skórkach. Gdy warzywa są miękkie, obieramy je, dodajemy do rosołu i miksujemy. Osoby, które mają problemy z przełykaniem, chętniej jedzą potrawy zimne, a czasem nawet zmrożone. Można również korzystać ze specjalnych diet do kupienia w aptekach. W czasie leczenia trzeba unikać potraw smażonych, ciężkostrawnych i ostro przyprawionych.

A co z nadwrażliwością na zapachy i zmianą smaku?
Najczęściej przykre doznania smakowe wywołują pokarmy zawierające białko. Należy wówczas marynować mięso w soku z cytryny, w oliwie z ziołami albo w musie jabłkowym. Odczucia te można zniwelować, dodając do jedzenia przyprawy o intensywnym – przeciwnym do odczuwanego smaku. Czasem wystarczy odrobina cukru lub soli. Jeśli pojawia się nadwrażliwość na zapachy, trzeba wietrzyć mieszkanie, zwłaszcza przed podaniem jedzenia. I jeszcze jedno. Jeśli mamy w domu chorego, który przyjmuje chemię, jedzmy razem z nim. Nie patrzmy, jak przełyka każdy kęs, bo nikt nie lubi jeść pod presją. Ważny jest też wygląd posiłku.

A co robić, gdy chory w ogóle odmawia jedzenia?
Przede wszystkim trzeba się dowiedzieć, dlaczego odmawia. Czy podłożem tej decyzji jest problem psychologiczny (strach przed jedzeniem), czy dokuczliwa dolegliwość, np. silny ból przy połykaniu. Należy pacjentowi jasno tłumaczyć, że przyjęcie posiłku musi w tym trudnym okresie traktować jak przyjmowanie leków. W szczególnych przypadkach (bardzo nasilonych objawów ubocznych leczenia) istnieją wytyczne kwalifikacji do żywienia sztucznego.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Photos.com

Aktualizacja: 17.03.2014

Komentarze (1 - 4 z 4)
Franek, 13.09.2015 18.25
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ja przy lekach przeciwnowotworowych straciłem zupełnie apetyt.
 
Julia, 26.08.2015 13.36
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
A co sądzicie na temat diety ketogennej? Ostatnio coraz więcej pojawia się przesłanek na ten temat. Coraz więcej jest informacji że dieta ta jest skuteczna właśnie w terapii chorób nowotworowych.
 
Piotr, 10.11.2013 11.08
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Proponujemy bezpłatny poradnik onkologiczny z książką kucharską w wersji elektronicznej dla osób chorych onkologicznie i ich rodzin. Można go otrzymać tu: http://www.natemat.com.pl/diety/dieta-onkolog.html
 
Aneta, W-wa, 04.07.2012 10.49
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
ODŻYWIANIE PRZY NOWOTWORACH (INTELIGENTNE, takie polecam). ♥♥♥♥♥ 1. Jemy niskotłuszczowo czyli: INDEKS ŻYWIENIOWY, TJ. IŻ PRODUKTU. 2. Niskowęglowodanowo, a zatem: NISKIE WĘGLOWODANY, TJ. DO 26% WZROSTU. PUENTA: Organizm sam wykorzystuje złogi trójglicerydów w żyłach, oczyszczając je. Zwyczajne biologiczne reakcje !! ***** P. S. Zobacz także: WYSOKIE WĘGLOWODANY, TJ. OD 26,01% WZROSTU.
 
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Dna moczanowa: jaką dietę stosować w ataku dny moczanowej Dna moczanowa: jaką dietę stosować w ataku dny moczanowej

Dna moczanowa znana także jako podagra spowodowana jest odkładaniem się kryształków kwasu...

więcej

254

Co zrobić, by POZIOM CUKRU wrócił do normy? Co zrobić, by POZIOM CUKRU wrócił do normy?

Do codziennego jadłospisu wprowadź produkty, które obniżają poziom cukru, a wystrzegaj się tych,...

więcej

253

Dieta odtruwająca wątrobę. Oczyszczanie i detoksykacja wątroby Dieta odtruwająca wątrobę. Oczyszczanie i detoksykacja wątroby

Dieta odtruwająca wątrobę to nie to samo, co dieta wątrobowa - stosuje się ją prewencyjnie, zanim...

więcej

239

Przykładowy JADŁOSPIS dla CUKRZYKÓW (dieta 1500 kcal) Przykładowy JADŁOSPIS dla CUKRZYKÓW (dieta 1500 kcal)

Cukrzyca wiąże się z otyłością - dlatego dieta cukrzyka powinna nie tylko regulować poziom cukru we...

więcej

214

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Rzeczywiście objawy wskazują na dnę moczanową. Konieczna jest wizyta u lekarza, skierowanie do reumatologa i kontrola przebiegu choroby. Leki, które powinieneś brać, to te eliminujące kwas moczowy z...

Produkty bez laktozy to produkty pozbawione cukru mlecznego, czyli składnika wpływającego na podwyższenie glikemii poposiłkowej. Jednak cukier nie jest całkowicie usunięty a zhydrolizowany do glukozy...

Ćwiczenia w domu to jedna z najmniej korzystnych form trenowania. Ryzykujesz złą techniką, kontuzjami, szybkim spadkiem motywacji i brakiem efektów. Spróbuj pokonać strach przed pójściem na siłownię....

Grupy wsparcia
data

Czerwiec 08, 2017

Tego się nie da wyleczyć jedynie można nie dopuścić do podnoszenia się poziomu cholesterolu, ja też muszę uważać i jak tylko się da to unikam potraw podnoszących poziom, nawet kawkę zaczęłąm pić astrę niskodrazniącą, która nie podnosi cholesterolu. Cholesterol jest "wykonawcą" naszego...

data

Maj 24, 2017

Przeczytałam wskazówkę dotyczącą odżywiania się przy niedoczynności tarczycy na pewnych stronach internetowych. Na Państwa stronie białko jest podstawą diety przy niedoczynności. Czy to więc prawda,że mleko nie zaszkodzi? Będę wdzięczna za odpowiedz. Pozdrawiam Miałam ten sam problem -...

data

Maj 17, 2017

Bidulko, to jedzenie margaryny rzuciło Ci się na mózg. W USA za trzy lata będzie wprowadzony zakaz sprzedaży margaryn.

data

Kwiecień 21, 2017

jedynym sposobem na pozbycie się migreny są masaże stóp wykonywane przez fachowca.Uciskanie odpowiednich receptorów chociaż trochę bolesne daje efekty niesamowite.Bart

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.