DIETA w chorobach NOWOTWOROWYCH

Konsultant: Dr Aleksandra Kapała, specjalista chorób wewnętrznych, absolwentka dietetyki, współtwórczyni grupy inicjatywnej ds. żywienie w onkologii z Oddziału Chemioterapii Dziennej, Centrum Onkologii Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie
4 komentarze
Autor: Anna Jarosz - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Przyjmowanie leków przeciwnowotworowych wpływa na cały organizm. Chorym zmienia się smak, pojawia się nadmierna wrażliwość na zapachy lub wstręt do jedzenia. A przecież dieta ma być pomocna w walce z chorobą.

O diecie w chorobach nowotworowych rozmowa z ekspertem dr Aleksandrą Kapałą z Oddziału Chemioterapii Dziennej, Centrum Onkologii Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.

Nie przegap

Czy z porady dietetycznej powinni korzystać tylko ludzie chorzy na nowotwory?
Nie tylko. Wiadomo, że ok. 30 proc. chorób nowotworowych ma związek z nieprawidłowym sposobem odżywiania się. Dlatego po poradę w ramach profilaktyki pierwotnej mogą się zgłosić osoby, które nie chcą zachorować na raka. Kolejna grupa to ci, którzy byli chorzy i po leczeniu zostali uznani za wyleczonych, a teraz pragną – poprzez odpowiednie żywienie i zmianę stylu życia – utrzymać ten stan jak najdłużej. Z pomocy powinni korzystać pacjenci w trakcie chemio- czy radioterapii, pacjenci paliatywni oraz ci, których leczenie onkologiczne w pewien sposób okaleczyło i mają np. wyłonioną stomię, zespół złego wchłaniania czy zaburzenia połykania, przez co wymagają specjalnej diety. Moją misją jest utworzenie poradni dietetycznej dedykowanej pacjentom onkologicznym, gdzie będą mogli taką poradę uzyskać.

Zajrzyj tu koniecznie: PRZEPIS na KOKTAJL OWOCOWY dla chorych na raka

Czy przy planowaniu diety większe znaczenie ma rodzaj nowotworu, czy może rodzaj stosowanej terapii?
Wszystko ma znaczenie – wiek i płeć pacjenta, jego ogólna kondycja, rodzaj i stopień zaawansowania choroby, etap leczenia, wynikające z niego dolegliwości, współistnienie innych chorób itd. Zanim jednak zaproponuje się choremu konkretny skład posiłków, trzeba go przebadać. Pierwsza wizyta musi trwać długo (godzinę lub półtorej), bo ustalenie odpowiedniego programu żywieniowego wymaga wykonania wielu testów i wnikliwej analizy dokumentacji medycznej. Należy nie tylko zważyć chorego, ale i przeprowadzić analizę składu ciała, czyli ocenić, ile w organizmie znajduje się wody, tłuszczu, masy mięśniowej itp. Kolejne badanie to respirometria pośrednia, czyli pomiar zużycia tlenu i ilości wydychanego dwutlenku węgla. Po opracowaniu wyników wiadomo, ile energii zużywa dana osoba, czyli jakie jest jej zapotrzebowanie kaloryczne. Konieczne jest też wypełnienie ankiet żywieniowych, aby poznać np. preferencje smakowe, upodobania kulinarne czy wreszcie możliwości finansowe. Dopiero po zebraniu i przeanalizowaniu wszystkich informacji można się zabrać do planowania właściwej dla danej osoby diety.

Czy poprzez odpowiednie odżywianie można się jakoś przygotować do leczenia onkologicznego?

Najistotniejsza jest prawidłowo zbilansowana dieta dostosowana do indywidualnych możliwości chorego. Jadłospis musi zawierać nie tylko odpowiednią liczbę kalorii, ale też odpowiednią ilość i jakość wszystkich składników odżywczych: białek, węglowodanów, tłuszczy, wody, witamin i mikroelementów. Uzupełnieniem jadłospisu może być np. opracowany przeze mnie koktajl (przepis w ramce), który polecam osobom czekającym na chemio- lub radioterapię. Najlepiej pić go 2 razy dziennie, przez 2–3 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia. To prawdziwa bomba substancji antyrakowych – terpenów (limoneny), polifenoli (1 pomarańcza zawiera ponad 60 takich związków) i hesperydyny, która uszczelnia naczynia krwionośne. Zielona herbata to źródło epigalokatechiny, która spowalnia wzrost komórek rakowych. Awokado zaś, dzięki zawartości jednonienasyconych kwasów tłuszczowych i witaminy E, uszczelnia błony komórek. Wszystko to odżywia organizm przed obciążającą terapią, poprawia kondycję zdrowych komórek. Dobrze jest też codziennie zjadać 2–3 orzechy brazylijskie, które uzupełniają zapasy antyrakowego selenu.

Co osiągniemy dzięki takiej kuracji?
Nie mówimy o „kuracji”, bo to sugeruje tymczasowość takiego postępowania. Praca dietetyczna w onkologii to trwała zmiana stylu życia i postaw żywieniowych, nie tylko na czas leczenia. Dobrostan całego organizmu jest kluczowym elementem przetrwania często bardzo agresywnej terapii. Im lepszy stan odżywienia, tym mniejsze ryzyko przerwania chemio- lub radioterapii ze względu na zły stan zdrowia, tym lepsze jest też gojenie się ran, mniejsza częstość infekcji, krótszy pobyt w szpitalu.

W czasie chemio- czy radioterapii większość pacjentów traci apetyt, miewa nudności, wymioty. Jak sobie radzić z takimi dolegliwościami?
lA.K.: Zachęcamy pacjentów do jedzenia małych porcji, nawet 5–8 razy dziennie. Pokarmy muszą być lekkostrawne, bogate w chude białko, zdrowe tłuszcze i łatwo przyswajalne węglowodany. Łatwiej przełknąć kilka łyżek treściwej zupy niż zjeść tradycyjny obiad złożony z ziemniaków, smażonego kotleta i surówki. Ważny jest też sposób przygotowania posiłku. Jeśli chcemy podać zupę jarzynową, należy ugotować chudy, delikatny rosół z piersi kurczaka, a na parze warzywa w skórkach. Gdy warzywa są miękkie, obieramy je, dodajemy do rosołu i miksujemy. Osoby, które mają problemy z przełykaniem, chętniej jedzą potrawy zimne, a czasem nawet zmrożone. Można również korzystać ze specjalnych diet do kupienia w aptekach. W czasie leczenia trzeba unikać potraw smażonych, ciężkostrawnych i ostro przyprawionych.

A co z nadwrażliwością na zapachy i zmianą smaku?
Najczęściej przykre doznania smakowe wywołują pokarmy zawierające białko. Należy wówczas marynować mięso w soku z cytryny, w oliwie z ziołami albo w musie jabłkowym. Odczucia te można zniwelować, dodając do jedzenia przyprawy o intensywnym – przeciwnym do odczuwanego smaku. Czasem wystarczy odrobina cukru lub soli. Jeśli pojawia się nadwrażliwość na zapachy, trzeba wietrzyć mieszkanie, zwłaszcza przed podaniem jedzenia. I jeszcze jedno. Jeśli mamy w domu chorego, który przyjmuje chemię, jedzmy razem z nim. Nie patrzmy, jak przełyka każdy kęs, bo nikt nie lubi jeść pod presją. Ważny jest też wygląd posiłku.

A co robić, gdy chory w ogóle odmawia jedzenia?
Przede wszystkim trzeba się dowiedzieć, dlaczego odmawia. Czy podłożem tej decyzji jest problem psychologiczny (strach przed jedzeniem), czy dokuczliwa dolegliwość, np. silny ból przy połykaniu. Należy pacjentowi jasno tłumaczyć, że przyjęcie posiłku musi w tym trudnym okresie traktować jak przyjmowanie leków. W szczególnych przypadkach (bardzo nasilonych objawów ubocznych leczenia) istnieją wytyczne kwalifikacji do żywienia sztucznego.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Photos.com

Aktualizacja: 17.03.2014

Komentarze (1 - 4 z 4)
Franek, 13.09.2015 18.25
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ja przy lekach przeciwnowotworowych straciłem zupełnie apetyt.
 
Julia, 26.08.2015 13.36
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
A co sądzicie na temat diety ketogennej? Ostatnio coraz więcej pojawia się przesłanek na ten temat. Coraz więcej jest informacji że dieta ta jest skuteczna właśnie w terapii chorób nowotworowych.
 
Piotr, 10.11.2013 11.08
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Proponujemy bezpłatny poradnik onkologiczny z książką kucharską w wersji elektronicznej dla osób chorych onkologicznie i ich rodzin. Można go otrzymać tu: http://www.natemat.com.pl/diety/dieta-onkolog.html
 
Aneta, W-wa, 04.07.2012 10.49
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
ODŻYWIANIE PRZY NOWOTWORACH (INTELIGENTNE, takie polecam). ♥♥♥♥♥ 1. Jemy niskotłuszczowo czyli: INDEKS ŻYWIENIOWY, TJ. IŻ PRODUKTU. 2. Niskowęglowodanowo, a zatem: NISKIE WĘGLOWODANY, TJ. DO 26% WZROSTU. PUENTA: Organizm sam wykorzystuje złogi trójglicerydów w żyłach, oczyszczając je. Zwyczajne biologiczne reakcje !! ***** P. S. Zobacz także: WYSOKIE WĘGLOWODANY, TJ. OD 26,01% WZROSTU.
 
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Dieta dla stawów pomoże na stany zapalne i bóle stawów Dieta dla stawów pomoże na stany zapalne i bóle stawów

Bolą cię stawy? Kondycja stawów zależy od tego, co jemy. Żywność jest bowiem naturalnym źródłem...

więcej

33842

ZESPÓŁ JELITA DRAŻLIWEGO (nadwrażliwego): dieta na biegunki, wzdęcia, zaparcia ZESPÓŁ JELITA DRAŻLIWEGO (nadwrażliwego): dieta na biegunki, wzdęcia, zaparcia

Jeżeli często burczy ci w brzuchu, miewasz wzdęcia, zaparcia lub biegunki - możliwe, że cierpisz na...

więcej

33320

Dieta przy problemach z wątrobą. Zasady diety wątrobowej Dieta przy problemach z wątrobą. Zasady diety wątrobowej

Dieta przy problemach z wątrobą powinna być przede wszystkim lekkostrawna. Dieta wątrobowa zaleca,...

więcej

22625

Jaka dieta jest dobra dla WĄTROBY? Jaka dieta jest dobra dla WĄTROBY?

Wątroba pełni ponad 500 różnych funkcji. Pracuje jak gigantyczne laboratorium chemiczne,...

więcej

35257

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Panie Karolu, U zdrowego człowiek woda powinna stanowić około 60% masy ciała. W tym woda wewnątrzkomórkowa i zewnątrzkomórkowa. Zatem w pana organizmie powinno być około 49,3 kg wody całkowitej....

W piśmiennictwie światowym jednoznacznie podkreśla się korzystny wpływ spożywania dużych ilości warzyw i owoców zawierających beta-karoten na hamowanie rozwoju nowotworów i chorób układu...

W skoliozie, czyli trójpłaszczyznowym skrzywieniu kręgosłupa, warto rozciągać przykurczone mięśnie poprzez elongację (wydłużenie) kręgosłupa przede wszystkim z wykorzystaniem elongacji czynnej -...

Grupy wsparcia
data

Luty 07, 2016

dla mnie to totalna bzdura - co to ma być dieta dla chorych na żołądek? kpiny! Opowiem wam jak sie wyleczyłam a wiem co mówię- w zeszłym tygodniu miałam 5 raz gastroskopie bo oczywiście bóle żoładka ciągle wracały, były nadżerki a teraz jest super i jestem zdrowa. Zajęło mi to kilka lat,...

data

Styczeń 28, 2016

nie wiem, nie znam sie, ale mi na zdrowie pomaga bieganie . Szczuplejsza jestem, lepiej spe, lepieje zyje. Wszystko lepije. Cele mam PKO Nocny Wrocław Półmaraton

data

Styczeń 14, 2016

Proszę o padanie diety. Nie jem mięsa. Co mam wykluczyć z jadłospisu a co włączyć.

data

Styczeń 08, 2016

Moim zdaniem warto brac witaminy by nasz organizm jeszcze lepiej funkcjonował. Tym bardziej teraz w okresie zimowy. Sama zastanawiam się nad zakupem tego zestawu http://www.dziennikzachodni.pl/artykul/9146262,witamina-k2-mk7-z-natto-d3-duet-na-zdrowie,id,t.html. Tego typu witaminy bardzo...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.