Pozycja boczna bezpieczna (pozycja ustalona): co to jest
Pozycja boczna bezpieczna, nazywana też pozycją ustaloną, to ułożenie osoby nieprzytomnej na boku, które zmniejsza ryzyko uduszenia. Stosuje się ją wtedy, gdy poszkodowany nie reaguje, ale oddycha. Taka pozycja ogranicza ryzyko zapadnięcia języka i ułatwia wypływ śliny lub wymiocin na zewnątrz.
Ta pozycja pomaga utrzymać drożne drogi oddechowe bez ciągłego podtrzymywania głowy. U osoby nieprzytomnej mięśnie wiotczeją, więc drożność gardła może pogorszyć się bardzo szybko. Wytyczne International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (IFRC) podkreślają znaczenie ułożenia na boku z odchyleniem głowy do tyłu do czasu przyjazdu pogotowia.
Kiedy układa się w pozycji bocznej bezpiecznej
Pozycję boczną bezpieczną stosuje się u osób nieprzytomnych lub z wyraźnie obniżoną świadomością, które oddychają naturalnie. Najpierw sprawdź oddech, obserwując ruch klatki piersiowej i próbując wyczuć powiew powietrza na policzku. Jeśli oddech jest prawidłowy i nie ma podejrzenia urazu, na przykład po upadku z wysokości, ułożenie na boku zwykle jest najbezpieczniejsze.
American Heart Association (AHA) wskazuje, że pozycja boczna bezpieczna może pomóc także wtedy, gdy u poszkodowanego pojawiają się objawy wstrząsu i istnieje ryzyko niedrożności dróg oddechowych. Ma to znaczenie zwłaszcza przy wymiotach albo wtedy, gdy na moment nie możesz go obserwować, bo wzywasz pomoc. Nawet po ułożeniu na boku regularnie sprawdzaj oddech.
Kiedy nie układać w pozycji bocznej bezpiecznej
Są sytuacje, w których obrót na bok może zaszkodzić bardziej, niż pomóc. Wytyczne American Red Cross odradzają pozycję boczną bezpieczną przy podejrzeniu urazu kręgosłupa, miednicy lub biodra. Takie urazy mogą wystąpić po wypadkach komunikacyjnych, potrąceniach lub upadkach z dużej wysokości.
Przy podejrzeniu takiego urazu zostaw poszkodowanego w pozycji, w jakiej go znalazłeś, o ile oddycha prawidłowo i miejsce jest bezpieczne. Nie układa się na boku także osoby, która nie oddycha albo oddycha nieprawidłowo i „łapie powietrze” (oddech agonalny). Wtedy nie zwlekaj z układaniem, tylko ułóż ją na plecach i rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową, czyli uciskanie klatki piersiowej.
Pozycja boczna bezpieczna krok po kroku
Ułożenie dorosłego w pozycji bocznej bezpiecznej opiera się na kilku prostych ruchach, które pozwalają obrócić nawet cięższą osobę. Na początku upewnij się, że nogi poszkodowanego są wyprostowane, a jeśli ma okulary, zdejmij je, żeby nie uciskały twarzy. Dalej postępuj zgodnie z krokami zalecanymi przez Gov.pl i European Resuscitation Council:
- rękę bliższą tobie ułóż pod kątem prostym do tułowia z dłonią skierowaną ku górze
- drugą rękę przełóż przez klatkę piersiową i przytrzymaj grzbiet dłoni przy policzku poszkodowanego
- chwyć dalszą nogę tuż nad kolanem i podciągnij ją do góry, nie odrywając stopy od podłoża
- pociągnij za zgiętą nogę tak, aby osoba obróciła się na bok w twoją stronę
- odchyl głowę poszkodowanego delikatnie do tyłu, co zapewni pełną drożność dróg oddechowych
- dostosuj nogę na górze tak, aby biodro i kolano tworzyły kąty proste, stabilizując ciało.
Co robić po ułożeniu w pozycji bocznej bezpiecznej
Po ułożeniu na boku trzeba stale obserwować oddech poszkodowanego do czasu przyjazdu ratowników. Nawet jeśli na początku oddychał prawidłowo, oddech może nagle osłabnąć albo się zatrzymać, dlatego regularnie sprawdzaj ruch klatki piersiowej. Gdy oddech staje się głośny, rzadki lub ustaje, obróć osobę na plecy i rozpocznij reanimację.
U kobiet w widocznej ciąży zaleca się układanie w pozycji bocznej bezpiecznej na lewym boku. Wytyczne IFRC wskazują, że zmniejsza to ucisk macicy na duże naczynia krwionośne i może wspierać krążenie u matki i dziecka. Najważniejsze jest bezpieczeństwo i drożność dróg oddechowych, dlatego po ułożeniu na boku zadbaj o delikatne odchylenie głowy do tyłu.
6
Źródła:
