- Przy lekkim zadławieniu najpierw zachęcaj poszkodowanego do mocnego, samodzielnego kaszlu
- Przy całkowitej blokadzie dróg oddechowych wykonuj na zmianę 5 uderzeń w plecy i 5 uciśnięć nadbrzusza
- American Heart Association odradza wkładanie palców do ust „na oślep”, bo można wepchnąć przeszkodę głębiej
- Po zastosowaniu chwytu Heimlicha poszkodowany powinien zostać zbadany przez lekarza, bo istnieje ryzyko urazów wewnętrznych
Objawy zadławienia u dorosłych: jak je rozpoznać
Zadławienie występuje wtedy, gdy ciało obce, najczęściej kęs jedzenia, trafia do dróg oddechowych zamiast do przełyku. Może to spowodować częściową albo całkowitą blokadę przepływu powietrza i utrudnić oddychanie. MedlinePlus Medical Encyclopedia podkreśla, że sytuacja staje się bezpośrednim zagrożeniem życia, gdy tlen przestaje docierać do organizmu.
Żeby pomóc, najpierw trzeba rozpoznać problem. Podejrzewaj zadławienie, gdy osoba w trakcie jedzenia nagle milknie i chwyta się za szyję. Typowe objawy to:
- nagła niemożność mówienia lub wydawania dźwięków
- trudność w nabraniu powietrza
- głośny, świszczący odgłos przy próbie wdechu
- słaby, nieskuteczny kaszel
- sinienie skóry, zwłaszcza wokół ust i na twarzy.
Zadławienie lekkie czy ciężkie: kiedy zostawić kaszel, a kiedy działać
Zanim zaczniesz pomagać fizycznie, oceń, czy to lekkie, czy ciężkie zadławienie. Jeśli osoba mocno kaszle, potrafi mówić albo wciąż oddycha, nie przerywaj jej. Przy częściowej blokadzie organizm często sam usuwa przeszkodę, a MedlinePlus Medical Encyclopedia zwraca uwagę, że zbyt wczesna interwencja może zaszkodzić.
Jeśli kaszel jest skuteczny, zostań przy poszkodowanym i zachęcaj do dalszego kaszlu. To najprostszy sposób, by usunąć ciało obce z gardła lub krtani. Nie uderzaj w plecy, dopóki osoba kaszle, a jeśli kaszel słabnie i robi się cichy, od razu przejdź do działań ratunkowych.
Pierwsza pomoc przy ciężkim zadławieniu: uderzenia w plecy i chwyt Heimlicha
Jeśli podejrzewasz ciężkie zadławienie i osoba nie może mówić, zapytaj: „Czy się zadławiłeś?”. Gdy potwierdzi gestem albo nie jest w stanie wydać dźwięku, pochyl ją do przodu. Polska Rada Resuscytacji zaleca wtedy do 5 mocnych uderzeń nadgarstkiem w plecy, między łopatkami.
Jeśli uderzenia nie pomagają, przejdź do uciśnięć nadbrzusza (chwytu Heimlicha). Stań za poszkodowanym, obejmij go rękami pod klatką piersiową i pochyl go bardziej do przodu. Zaciśnij dłoń w pięść, oprzyj ją między pępkiem a końcem mostka, przykryj drugą ręką i wykonaj do 5 energicznych pociągnięć do siebie i ku górze.
Europejska Rada Resuscytacji zaleca powtarzanie cyklu: 5 uderzeń w plecy i 5 uciśnięć nadbrzusza. Kontynuuj, aż ciało obce wypadnie albo osoba straci przytomność. Jeśli możesz, poproś kogoś o wezwanie pogotowia pod numerem 112.
Czego nie robić przy zadławieniu: najczęstsze błędy
Przy zadławieniu liczy się też to, czego nie robić. Jednym z najczęstszych błędów jest „ślepe” przeszukiwanie jamy ustnej palcem, żeby na siłę znaleźć przeszkodę. American Heart Association podaje, że jeśli nie widzisz przedmiotu w ustach, nie wkładaj tam palców, bo możesz wepchnąć go głębiej do krtani.
W praktyce takie działanie częściej szkodzi, niż pomaga. Nie wywołuj wymiotów i nie podawaj nic do picia osobie, która się dławi. Płyn nie „przepchnie” przeszkody do żołądka, a może trafić do dróg oddechowych i dodatkowo utrudnić oddychanie.
Zadławienie i utrata przytomności: co robić krok po kroku
Jeśli osoba zadławiona straci przytomność i przestanie reagować, od razu zmień sposób działania. Połóż ją na twardym, płaskim podłożu, najlepiej na podłodze, i upewnij się, że pogotowie jest w drodze. American Red Cross zaleca w tej sytuacji rozpoczęcie resuscytacji krążeniowo oddechowej od 30 uciśnięć klatki piersiowej.
Uciśnięcia klatki piersiowej pomagają utrzymać krążenie i mogą wytworzyć ciśnienie, które przesunie ciało obce. Po każdej serii uciśnięć zajrzyj do ust poszkodowanego i sprawdź, czy przeszkoda jest widoczna. Jeśli ją widzisz, ostrożnie usuń ją palcem, a jeśli nie widzisz, kontynuuj uciśnięcia i oddechy ratownicze do przyjazdu ratowników.
Pierwsza pomoc przy zadławieniu: krótki schemat do zapamiętania
Trzymaj się prostego schematu: najpierw zachęcaj do kaszlu, potem wykonaj uderzenia w plecy, a na końcu uciśnięcia nadbrzusza. Po każdym ciężkim zadławieniu, gdy zastosowano chwyt Heimlicha, poszkodowany powinien zostać zbadany przez lekarza. Uciśnięcia nadbrzusza mogą spowodować urazy wewnętrzne, nawet jeśli po akcji osoba szybko odzyska oddech.
5
Źródła:
