Zespół badawczy z University of California San Diego przeanalizował dane wskazujące, że określony biomarker krwi może być powiązany z przyszłym rozwojem demencji. Chodzi o fosforylowane białko tau 217 (p-tau217), które wiąże się z wczesnymi procesami patologicznymi choroby Alzheimera. Badanie oparto na analizie próbek krwi 2 766 uczestniczek Women’s Health Initiative Memory Study, pobranych pod koniec lat dziewięćdziesiątych. W momencie rozpoczęcia projektu kobiety miały od 65 do 79 lat i nie wykazywały oznak pogorszenia funkcji poznawczych.
Test krwi na demencję?
Po obserwacji trwającej do 25 lat naukowcy stwierdzili, że poziom biomarkera p-tau217 był silnie powiązany z późniejszym rozwojem łagodnych zaburzeń poznawczych oraz demencji. Wyniki badania opublikowano w czasopiśmie „JAMA Network Open”. „Najważniejszy wniosek jest taki, że nasze badanie sugeruje możliwość wykrycia ryzyka demencji nawet dwie dekady wcześniej dzięki prostemu badaniu krwi u starszych kobiet” – powiedział Aladdin H. Shadyab, profesor na University of California San Diego. Analiza wykazała, że kobiety z wyższym poziomem p-tau217 na początku badania były znacznie częściej diagnozowane z demencją w kolejnych latach obserwacji. „Nasze wyniki pokazują, że biomarker krwi p-tau217 może pomóc w identyfikacji osób o wyższym ryzyku demencji na długo przed pojawieniem się objawów” – twierdzi badacz. Długi okres między wykryciem biomarkera a wystąpieniem objawów może mieć znaczenie dla planowania działań profilaktycznych oraz monitorowania zdrowia pacjentów. Badacze wskazują, że w przyszłości takie narzędzia mogą pomóc w identyfikowaniu osób znajdujących się w grupie zwiększonego ryzyka chorób neurodegeneracyjnych.
Nowe badania nad demencją
Wyniki badania wskazały również na różnice między poszczególnymi grupami uczestniczek. Kobiety powyżej 70. roku życia, u których stwierdzono wyższy poziom biomarkera p-tau217, częściej uzyskiwały gorsze wyniki w testach funkcji poznawczych niż młodsze uczestniczki. Podobną zależność zauważono u kobiet posiadających gen APOE ε4, który jest znanym czynnikiem ryzyka choroby Alzheimera. Analiza wykazała także różnice między uczestniczkami w zależności od terapii hormonalnej. Biomarker p-tau217 był silniejszym predyktorem demencji u kobiet, które zostały losowo przydzielone do grupy otrzymującej terapię hormonalną estrogenem i progestagenem, niż u uczestniczek otrzymujących placebo.
Biomarkery krwi w diagnostyce demencji – mniej inwazyjna metoda badań
O znaczeniu biomarkerów krwi mówiła również Linda K. McEvoy, badaczka w Kaiser Permanente Washington Health Research Institute. „Biomarkery oparte na badaniu krwi, takie jak p-tau217, są szczególnie obiecujące, ponieważ są znacznie mniej inwazyjne i potencjalnie bardziej dostępne niż obrazowanie mózgu czy badania płynu mózgowo-rdzeniowego” – mówi uczona. „Jest to ważne dla przyspieszenia badań nad czynnikami wpływającymi na ryzyko demencji oraz dla oceny strategii, które mogą zmniejszać to ryzyko” - dodaje.
Test krwi na chorobę Alzheimera – badania wciąż trwają
Naukowcy podkreślają jednak, że badania krwi w kierunku choroby Alzheimera wciąż znajdują się na etapie badań naukowych i nie są obecnie zalecane jako rutynowe badania przesiewowe u osób bez objawów. Aladdin H. Shadyab zaznaczył, że potrzebne są dalsze analizy. Przyszłe projekty badawcze mają sprawdzić, w jaki sposób czynniki genetyczne, terapia hormonalna oraz choroby związane z wiekiem mogą oddziaływać z poziomem p-tau217 w osoczu krwi. Badacz dodał również, że projekt obejmował wyłącznie starsze kobiety. Wyniki mogą więc nie odnosić się w takim samym stopniu do mężczyzn ani do młodszych populacji, a w badaniu analizowano ogólny rozwój demencji, a nie konkretne podtypy choroby, takie jak choroba Alzheimera.
Nowe dane wskazują jednak, że rozwój biomarkerów krwi może w przyszłości zmienić sposób identyfikowania osób zagrożonych demencją jeszcze przed pojawieniem się pierwszych objawów.
