Mikroorganizmy obecne w ludzkim organizmie coraz częściej pojawiają się w kontekście chorób nowotworowych. Nowe badania wskazują, że grzyby takie jak Candida albicans mogą wpływać na przebieg czerniaka i jego agresywność, otwierając dyskusję o nowych kierunkach terapii.
Candida albicans – grzyb, który może wpływać na agresywność czerniaka
Rak skóry, a zwłaszcza czerniak, pozostaje jednym z najgroźniejszych nowotworów, odpowiadając za setki tysięcy zgonów rocznie na świecie. Najnowsze badania przeprowadzone przez zespół dr Leire Aparicio Fernández z Uniwersytetu Kraju Basków (University of the Basque Country, EHU) rzucają nowe światło na rolę mikroorganizmów, a w szczególności grzybów z gatunku Candida albicans, w rozwoju i progresji czerniaka. Candida albicans to grzyb będący naturalną częścią mikrobiomu człowieka – występuje w jamie ustnej, na skórze, w przewodzie pokarmowym i pochwie. Choć w większości przypadków nie wywołuje objawów chorobowych, może pod pewnymi warunkami przyczyniać się do poważnych problemów zdrowotnych.
Badania zespołu MicrobiomicsEHU wykazały, że obecność Candida albicans aktywuje w komórkach czerniaka określone szlaki sygnałowe, które sprzyjają reprogramowaniu angiogenezy i metabolizmu nowotworu. W praktyce oznacza to, że mikrośrodowisko guza staje się bardziej przyjazne dla komórek nowotworowych, które zyskują dostęp do większej ilości tlenu i energii, a także łatwiej wnikają do krwi i tworzą przerzuty w innych narządach. Co istotne, zaobserwowano, że grzyb wyraźnie zwiększa zdolność komórek czerniaka do migracji i tworzenia przerzutów, choć nie wpływa bezpośrednio na ich namnażanie.
Mechanizm działania Candida albicans w kontekście czerniaka
Zespół badawczy dokładnie przeanalizował, w jaki sposób Candida albicans oddziałuje na fenotyp komórek czerniaka. Dr Aparicio wyjaśnia: „Grzyb aktywuje kilka szlaków sygnałowych w komórkach nowotworowych, a w efekcie tworzy środowisko sprzyjające reprogramowaniu angiogenezy i metabolizmu – pozwala komórkom złośliwym zdobyć więcej tlenu i energii oraz łatwiej rozprzestrzeniać się po organizmie”. Przeprowadzone eksperymenty potwierdziły, że grzyb ten znacząco ułatwia migrację i powstawanie przerzutów, choć nie wpływa na tempo podziału komórek nowotworowych.
Nowe perspektywy leczenia – czy leki przeciwgrzybicze mogą wspierać terapię onkologiczną?
Odkrycie zależności pomiędzy obecnością Candida albicans a wzrostem agresywności czerniaka otwiera nowe możliwości dla medycyny. Jak wskazuje dr Aparicio, obecne terapie nowotworowe koncentrują się na bezpośrednim niszczeniu komórek raka, jednak nowe wyniki sugerują, że w przyszłości można będzie rozważać także leczenie wspomagające z użyciem leków przeciwgrzybiczych. Naukowczyni podkreśla, że dalsze badania są niezbędne, aby zweryfikować skuteczność takiego podejścia w praktyce klinicznej, również w kontekście innych nowotworów, takich jak rak jelita grubego.
Grzyby jako niedoceniany element mikrobiomu w onkologii
Dr Aparicio podkreśla, że dotychczas większość badań skupiała się na wpływie wirusów i bakterii na zdrowie człowieka, natomiast rola grzybów pozostawała w cieniu. Tymczasem dowody naukowe wskazują, że grzyby, jako element mikrobiomu, mogą mieć istotny udział nie tylko w chorobach wywoływanych bezpośrednio przez patogeny, ale również w procesach nowotworowych. „Potrzebujemy więcej badań nad grzybami – są one częścią naszej mikroflory i mogą mieć wpływ na przebieg wielu chorób” – zauważa badaczka.
