- Najnowsze badania psychologiczne z 2025 roku ujawniają, że mówienie do siebie na głos to niemal uniwersalne i zdrowe zachowanie
- Regularna rozmowa z samym sobą aktywuje kluczowe obszary mózgu odpowiedzialne za planowanie i koncentrację
- Badacze wskazują, że mówienie do siebie w trzeciej osobie jest skuteczną metodą na regulację emocji i radzenie sobie ze stresem
- To, że dziecko mówi do siebie, stanowi kluczowy i naturalny etap rozwoju jego mowy oraz myślenia strategicznego
- Chaotyczne myśli i słyszenie głosów to sygnały alarmowe, które mogą wskazywać na poważne zaburzenia psychiczne wymagające konsultacji
Dlaczego mówienie do siebie na głos jest normalne i jak wpływa na mózg?
Mruczysz pod nosem, szukając kluczy lub planując dzień? To zachowanie, które zamiast niepokoić, powinno być postrzegane jako oznaka efektywnej pracy mózgu. Jak wynika z analizy opublikowanej w 2025 roku na łamach jednego z czasopism psychologicznych, aż 96% dorosłych regularnie prowadzi wewnętrzny monolog na głos, co czyni ten nawyk niemal uniwersalnym doświadczeniem. Nie jest to objaw zaburzeń, lecz potężne narzędzie poznawcze, które pomaga uporządkować myśli, wyregulować emocje i rozwiązać problemy.
Z neurologicznego punktu widzenia rozmowa z samym sobą działa jak wewnętrzny system nawigacji, który pomaga nam utrzymać koncentrację i pamięć na odpowiednim poziomie. Pewne badanie z 2024 roku wykazało, że mówienie do siebie aktywuje korę przedczołową i zakręt skroniowy. Te obszary mózgu odpowiadają za planowanie i sekwencjonowanie działań, co okazuje się szczególnie pomocne, gdy znajdujemy się pod dużym obciążeniem poznawczym i musimy zarządzać wieloma informacjami naraz.
Dlaczego dziecko mówi do siebie? To kluczowy etap rozwoju mowy
Wielu rodziców w Polsce niepokoi się, gdy ich kilkuletnie dziecko prowadzi ożywione monologi, pozornie do nikogo. Tymczasem jest to całkowicie naturalny i kluczowy etap rozwoju mowy u dziecka, który naukowcy nazywają mową prywatną. Największe nasilenie tego zjawiska przypada na wiek od 3 do 5 lat i stanowi pomost między mową społeczną a w pełni ukształtowaną mową wewnętrzną, czyli naszym cichym, wewnętrznym głosem.
Jak wyjaśniają autorzy jednej z publikacji z 2025 roku, mowa prywatna ewoluuje wraz z rozwojem dziecka i staje się coraz bardziej zaawansowanym narzędziem. U czterolatków służy głównie do opisywania bieżących czynności, podczas gdy w wieku 6-7 lat dzieci zaczynają jej używać do proaktywnego planowania i zapamiętywania. To fascynujący proces, w którym rozmowa z samym sobą przekształca się z prostego komentarza w strategiczne narzędzie myślowe.
Mówienie do siebie w trzeciej osobie. Dlaczego to skuteczny sposób na stres?
Okazuje się, że nie tylko treść, ale i forma rozmowy z samym sobą ma znaczenie, zwłaszcza w kontekście radzenia sobie ze stresem. Wspomniane badania wskazują na prostą, ale zaskakująco skuteczną technikę, która polega na mówieniu do siebie w trzeciej osobie, używając własnego imienia lub zaimka „ty” zamiast „ja”.
Taki zabieg tworzy dystans psychologiczny, ułatwiający regulację emocji bez dodatkowego wysiłku poznawczego. Osoby stosujące tę metodę na to, jak uspokoić myśli, osiągają lepsze wyniki w sytuacjach stresowych, takich jak wystąpienia publiczne, i rzadziej rozpamiętują swoje błędy, co jest cenną umiejętnością w naszym dynamicznym, pełnym wyzwań otoczeniu.
Mówienie do siebie. Kiedy należy skonsultować się z lekarzem?
Choć w większości przypadków mówienie do siebie jest zdrowe i pożyteczne, istnieją sygnały, które powinny zapalić w głowie czerwoną lampkę. Alarmujące staje się, gdy myśli są chaotyczne i nielogiczne, pojawiają się słowa niemające znaczenia lub wciąż powtarzane są te same frazy bez związku z kontekstem. Szczególnie niepokojące może być słyszenie głosów, które wydają polecenia lub namawiają do szkodliwych działań.
To może wskazywać na poważne zaburzenia, takie jak schizofrenia, i wymaga pilnej konsultacji ze specjalistą. Warto też pamiętać, że nasilona rozmowa z samym sobą bywa mechanizmem radzenia sobie z samotnością, która według raportu WHO z 2025 roku dotyka co szóstą osobę na świecie.
