Łokieć golfisty. Co to jest i skąd bierze się ból po wewnętrznej stronie łokcia?
Łokieć golfisty, czyli przyśrodkowe zapalenie nadkłykcia, to częsta przyczyna bólu po wewnętrznej stronie łokcia. Mimo nazwy problem nie dotyczy wyłącznie sportowców, bo równie często pojawia się u osób, które przeciążają ręce w pracy i na co dzień. NCBI Bookshelf (StatPearls) opisuje, że ból wiąże się z uszkodzeniami w miejscu przyczepu mięśni przedramienia do kości ramiennej.
Dawniej wskazywano głównie na stan zapalny, ale obecnie częściej mówi się o procesie zwyrodnieniowym. Długotrwałe przeciążanie prowadzi do mikrourazów i drobnych naderwań w obrębie ścięgna. Z czasem włókna kolagenowe słabną, dlatego łokieć robi się tkliwy, a ból wraca przy ruchach nadgarstka.
Dolegliwości zwykle narastają stopniowo i są skutkiem powtarzanych ruchów zginania nadgarstka oraz palców. Tępy ból przy „kostce” po wewnętrznej stronie łokcia bywa sygnałem, że ścięgno nie nadąża z regeneracją po przeciążeniu. Im dłużej objawy są ignorowane, tym łatwiej o utrwalenie zmian w strukturze ścięgna.
Łokieć golfisty - kto jest w grupie ryzyka?
Łokieć golfisty może rozwinąć się u osób, które codziennie przez co najmniej 2 godziny wykonują powtarzalne ruchy nadgarstkiem albo często mocno chwytają przedmioty. Mayo Clinic podaje, że ryzyko rośnie po 40. roku życia. Znaczenie mają też czynniki ogólne, które osłabiają ścięgna i spowalniają gojenie:
- nadwaga i otyłość
- cukrzyca
- palenie papierosów
- brak odpowiedniej rozgrzewki przed wysiłkiem
- słabo wytrenowane mięśnie przedramienia
W grupie ryzyka są nie tylko sportowcy, ale przede wszystkim osoby pracujące fizycznie. Dolegliwości często dotyczą osób z branży budowlanej, hydraulików i stolarzy, a także osób intensywnie trenujących siłowo. Problem nasila się, gdy ruchy wymagające siły powtarzają się dzień po dniu, bez czasu na odpoczynek i regenerację.
Znaczenie ma też technika pracy i ćwiczeń, bo zły wzorzec ruchu szybko przeciąża ścięgna. Przykładem może być zbyt ciężka rakieta albo zginanie nadgarstków podczas uginania ramion z ciężarami. Gdy praca wymaga ciągłego zaciskania dłoni, pomaga poprawa ergonomii i robienie regularnych przerw.
Objawy łokcia golfisty: ból przy ściskaniu i osłabiony chwyt
Najczęstszy objaw to ból po wewnętrznej stronie łokcia, czasem promieniujący w dół przedramienia. NCBI Bookshelf (StatPearls) podaje, że dolegliwości nasilają się przy chwytaniu, ściskaniu przedmiotów i skręcaniu przedramienia. Często pojawia się też osłabienie siły uścisku oraz sztywność w stawie łokciowym.
W badaniu typowa jest tkliwość uciskowa tuż poniżej „kostki” po wewnętrznej stronie łokcia. Ból może pojawić się także przy zginaniu nadgarstka przeciw oporowi, na przykład podczas siłowania się na rękę albo podnoszenia ciężkiego czajnika. Czasem dochodzi do mrowienia lub drętwienia małego palca i palca serdecznego, co może wskazywać na podrażnienie nerwu łokciowego.
Rozpoznanie zwykle opiera się na wywiadzie i prostych testach w badaniu fizykalnym. Nagły ból przy rzucaniu przedmiotami albo gwałtownym prostowaniu ręki bywa wskazówką, że przeciążenie jest większe. Im wcześniej problem zostanie wychwycony, tym mniejsze ryzyko przewlekłego bólu utrudniającego codzienne czynności, na przykład uścisk dłoni czy trzymanie filiżanki.
Leczenie łokcia golfisty: odpoczynek, chłodzenie i ćwiczenia ekscentryczne
W większości przypadków łokieć golfisty udaje się opanować metodami zachowawczymi, bez operacji. Podstawą jest ograniczenie czynności, które prowokują ból, na przykład dźwigania i mocnego ściskania dłoni. W ostrym okresie ulgę może przynieść chłodzenie okolicy łokcia oraz leki przeciwzapalne bez recepty, stosowane jako maść lub tabletki.
Duże znaczenie ma fizjoterapia prowadzona etapami. Najpierw celem jest zmniejszenie bólu, a potem stopniowe wprowadzanie ćwiczeń wzmacniających, w tym ćwiczeń ekscentrycznych. NCBI Bookshelf wyjaśnia, że polegają one na kontrolowanym rozciąganiu mięśnia podczas pracy, co wspiera regenerację i przebudowę ścięgna.
Pomocne bywają też akcesoria i zabiegi uzupełniające:
- opaska przeciwsiłowa zakładana na przedramię
- nocne szynowanie nadgarstka w neutralnej pozycji
- terapia falami uderzeniowymi (dla przypadków trwających ponad pół roku)
- suche igłowanie lub iniekcje z osocza bogatopłytkowego (PRP)
Po bardziej zaawansowane metody, takie jak zastrzyki lub leczenie operacyjne, zwykle sięga się dopiero wtedy, gdy rehabilitacja przez kilka miesięcy nie przynosi efektu. Operacja jest traktowana jako ostateczność, gdy ból wyraźnie obniża jakość życia i utrzymuje się mimo regularnych ćwiczeń.
Rehabilitacja na NFZ przy bólu łokcia: skierowanie i dostępne zabiegi
Przy przewlekłym bólu łokcia można skorzystać z rehabilitacji w ramach publicznej ochrony zdrowia. Pacjent.gov.pl podaje, że pierwszym krokiem jest wizyta u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub ortopedy po skierowanie na fizjoterapię. Skierowanie może dotyczyć poradni rehabilitacyjnej albo konkretnych zabiegów ambulatoryjnych.
W ramach jednego cyklu leczenia na NFZ przysługuje zazwyczaj 10 dni zabiegowych, a w ciągu dnia można wykonać do 5 zabiegów. Plan terapii ustala fizjoterapeuta na podstawie stanu zdrowia. W praktyce w grę wchodzą między innymi:
- kinezyterapia (ćwiczenia lecznicze)
- elektrolecznictwo i laseroterapia
- krioterapia (leczenie zimnem)
- masaż leczniczy i ultradźwięki
Skierowanie na fizjoterapię trzeba zarejestrować w wybranej placówce w ciągu 30 dni od wystawienia. Po zakończeniu serii zabiegów fizjoterapeuta może przygotować informację o potrzebie kontynuacji leczenia dla lekarza prowadzącego. Żeby zmniejszyć ryzyko nawrotu bólu, kluczowe jest regularne wykonywanie zaleconych ćwiczeń także w domu.
Źródła: