Co to jest stenoza kanału kręgowego (zwężenie kanału kręgowego)?
Stenoza kanału kręgowego to stan, w którym kanał kręgowy zwęża się i robi się w nim zbyt mało miejsca dla rdzenia kręgowego oraz nerwów. Skutkiem jest ucisk struktur nerwowych, który może wywoływać ból, drętwienie albo mrowienie. Mayo Clinic opisuje, że to właśnie ucisk związany ze zwężeniem stoi za typowymi dolegliwościami w stenozie.
Stenoza zwykle rozwija się stopniowo i przez dłuższy czas może nie dawać wyraźnych objawów. Dolegliwości często stają się zauważalne dopiero wtedy, gdy zwężenie zaczyna realnie ograniczać przestrzeń dla nerwów. Z czasem objawy mogą się nasilać i utrudniać chodzenie oraz proste czynności w domu.
Objawy stenozy lędźwiowej i szyjnej: ból nóg, drętwienie rąk, problemy z chodzeniem
Objawy zależą od tego, w którym odcinku kręgosłupa doszło do zwężenia. Przy stenozie w odcinku lędźwiowym (dolna część pleców) typowy jest ból lub skurcze w jednej albo w obu nogach. Dolegliwości często nasilają się podczas dłuższego stania lub spaceru, a zmniejszają po odpoczynku na siedząco lub po lekkim pochyleniu do przodu.
Przy stenozie odcinka szyjnego (okolica szyi) objawy mogą dotyczyć nie tylko rąk, ale też nóg. Częste są drętwienie i mrowienie dłoni, czasem także dolegliwości w stopach. Mayo Clinic wymienia również problemy, które mogą towarzyszyć zwężeniu w tym odcinku:
- trudności z utrzymaniem równowagi podczas chodzenia
- ból w okolicach szyi
- problemy z precyzyjnymi czynnościami, np. zapinaniem guzików czy pisaniem
- osłabienie siły w rękach lub nogach.
Przyczyny stenozy kanału kręgowego i czynniki ryzyka po 50. roku życia
Najczęstszą przyczyną stenozy są zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, które narastają wraz z wiekiem. Dlatego większość osób z rozpoznaniem ma powyżej 50 lat. Zwężenie może jednak wystąpić także u młodszych, na przykład przy wrodzenie węższym kanale kręgowym lub po poważnym urazie kręgosłupa.
Do zwężenia dochodzi, gdy w kanale kręgowym jest coraz mniej miejsca dla nerwów. Mayo Clinic wskazuje m.in. na ostrogi kostne związane ze zmianami stawów oraz pogrubienie więzadeł stabilizujących kręgosłup. Inne możliwe przyczyny to:
- przepukliny krążków międzykręgowych (potocznie zwane wypadnięciem dysku)
- poważne wypadki komunikacyjne prowadzące do złamań kręgów
- obrzęki tkanek po operacjach kręgosłupa
- rzadziej występujące guzy wewnątrz kanału kręgowego.
Jakie badania potwierdzają stenozę? Rezonans (RM) i tomografia (CT) w Polsce
Rozpoznanie stenozy zaczyna się od badania i zebrania wywiadu, ale do potwierdzenia potrzebne są zwykle badania obrazowe. To one pokazują, czy kanał kręgowy jest zwężony oraz co jest przyczyną ucisku. Dzięki obrazowaniu można też ocenić stopień zwężenia i zaplanować dalsze postępowanie.
W Polsce w diagnostyce najczęściej wykonuje się rezonans magnetyczny (RM) lub tomografię komputerową (CT). Z dokumentów Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że badania obrazowe są standardowo finansowane przy podejrzeniu zespołu wąskiego kanału kręgowego. Rezonans magnetyczny jest szczególnie pomocny, bo pokazuje nie tylko kości, ale też tkanki miękkie, w tym dyski i więzadła.
Leczenie stenozy kanału kręgowego: fizjoterapia, leki, a w ciężkich przypadkach operacja
Leczenie najczęściej zaczyna się od metod zachowawczych, których celem jest zmniejszenie bólu i poprawa sprawności. Podstawą bywa fizjoterapia, leki oraz zmiana nawyków tak, aby nie przeciążać kręgosłupa. W PubMed Central opisywano też badania, w których akupunktura pomagała w krótkotrwałym łagodzeniu bólu i poprawie sprawności, ale jej skuteczność nadal jest oceniana.
Jeśli ćwiczenia i leki nie przynoszą poprawy, a ból wyraźnie utrudnia funkcjonowanie, rozważa się leczenie operacyjne. Z dokumentacji Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że w Polsce wykonuje się zabiegi odbarczające kanał kręgowy, zarówno z użyciem implantów, jak i bez nich. Przy nasilających się dolegliwościach szybkie rozpoczęcie diagnostyki i rehabilitacji może ograniczyć ryzyko narastania objawów i w części przypadków pozwala uniknąć operacji.
7
Źródła:
