- Przerzuty do kości stanowią istotny problem medyczny i dotyczą około 20 proc. wszystkich chorych onkologicznych
- Dominującym objawem jest ból kości, który nie ustępuje po odpoczynku oraz zażyciu standardowych leków przeciwbólowych
- Nagła utrata kontroli nad pęcherzem lub jelitami przy bólu kręgosłupa wymaga bezzwłocznej wizyty w szpitalu
- American Cancer Society wskazuje, że zbyt wysoki poziom wapnia we krwi powoduje u chorych silną dezorientację
Przerzuty do kości: co to jest i kogo dotyczą
Przerzuty do kości oznaczają, że komórki nowotworowe z guza pierwotnego w innym narządzie przedostały się do układu kostnego. To nie jest „osobny” nowotwór kości, tylko informacja, że choroba rozprzestrzeniła się w organizmie. Według Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji kości są trzecim najczęstszym miejscem przerzutów, po płucach i wątrobie. Szacuje się, że w Polsce dotyczy to około 20 proc. osób chorujących na nowotwory.
Objawy przerzutów do kości: ból i ryzyko złamań
Najczęściej zgłaszanym objawem jest ból kości, opisywany m.in. przez Mayo Clinic. Ból może być stały albo nasilać się przy ruchu i często nie ustępuje po odpoczynku ani po standardowych lekach przeciwbólowych. Nowotwór może osłabiać kość od środka, przez co łatwiej o uszkodzenie. Wtedy do złamania może dojść nawet przy codziennych czynnościach w domu albo podczas spaceru.
Przerzuty do kręgosłupa: ból pleców, osłabienie i problemy z pęcherzem
Przerzuty w kręgosłupie mogą uciskać rdzeń kręgowy i wymagają pilnej reakcji. Objawy to m.in. silny ból i sztywność karku lub pleców oraz osłabienie rąk i nóg. Szczególnie niepokojące są problemy z kontrolą oddawania moczu lub stolca. Mayo Clinic wymienia m.in.:
- nietrzymanie moczu lub nagła, silna potrzeba jego oddania
- niemożność kontrolowania oddawania stolca
- wyciekanie stolca z jelit
- nagła słabość lub utrata siły w kończynach, przypominająca paraliż.
Hiperkalcemia przy przerzutach do kości: objawy wysokiego wapnia
U osoby z przerzutami warto zwracać uwagę na zachowanie i samopoczucie. Zdarza się, że niszczona przez nowotwór kość uwalnia do krwi zbyt dużo wapnia. Lekarze nazywają ten stan hiperkalcemią. Może on powodować dezorientację, problemy z jasnym myśleniem albo wyraźną senność. American Cancer Society wymienia także inne objawy wysokiego poziomu wapnia:
- uporczywe zaparcia i bóle brzucha
- ciągłe uczucie pragnienia i picie bardzo dużych ilości płynów
- częste oddawanie moczu
- osłabienie mięśni oraz kołatania serca
- nudności oraz omdlenia.
Jakie nowotwory najczęściej dają przerzuty do kości
Nie każdy nowotwór daje przerzuty do kości z taką samą częstością. StatPearls podaje, że najczęściej dotyczą one raka piersi, prostaty i płuc. Rzadziej przerzuty do kości obserwuje się przy guzach nerek oraz tarczycy. W Polsce brakuje bardzo precyzyjnych danych z ostatnich lat, ale w 2019 roku odnotowano 507 przypadków wtórnych nowotworów kości.
Podejrzenie przerzutów do kości: co zrobić, gdy pojawia się nowy ból
Jeśli pojawia się nowy, niewyjaśniony ból kości albo nagłe osłabienie siły mięśni, poinformuj o tym lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne. Wczesne wykrycie zmian ułatwia wdrożenie metod, które wzmacniają kości i zmniejszają ryzyko złamań. Nagła utrata kontroli nad pęcherzem lub jelitami przy bólu kręgosłupa to sygnał alarmowy i wymaga natychmiastowego zgłoszenia się na szpitalny oddział ratunkowy. Taka reakcja może pomóc uniknąć trwałych powikłań neurologicznych.
7
Źródła:
