Ból głowy po lodach (zamrożenie mózgu): co to jest i skąd się bierze
Ból głowy po zjedzeniu czegoś bardzo zimnego, potocznie nazywany „zamrożeniem mózgu”, to krótki, przeszywający ból w czole albo w skroniach. W klasyfikacji ICHD 3 opisuje się go jako ból głowy wywołany spożyciem lub wdychaniem zimnego bodźca. Pojawia się niemal od razu, gdy bardzo zimny produkt dotyka podniebienia lub tylnej ściany gardła.
To częsta dolegliwość i może przydarzyć się każdemu, niezależnie od wieku i ogólnego stanu zdrowia. Zwykle trwa krótko i ustępuje samo, po kilkunastu sekundach lub po kilku minutach. Wywołać może ją nie tylko jedzenie, ale też bardzo zimne napoje i szybkie wdychanie mroźnego powietrza.
Dlaczego zimno powoduje ból głowy? Skurcz i rozszerzenie naczyń
Ten ból to efekt szybkiej reakcji organizmu na niską temperaturę w jamie ustnej. Według informacji opisanych w serwisie Turkish Archives of Pediatrics zimno działające na podniebienie może wywołać gwałtowny skurcz, a potem rozszerzenie naczyń krwionośnych. Te nagłe zmiany aktywują receptory bólowe w ścianach naczyń, co jest odczuwane jako silne kłucie w okolicy czoła.
W opisywany mechanizm może być też zaangażowany układ trójdzielno-przywspółczulny, związany z czuciem w obrębie twarzy i głowy. Gdy naczynia krwionośne gwałtownie zmieniają średnicę, przepływ krwi może się na chwilę zaburzyć. To naturalna reakcja obronna organizmu przed wychłodzeniem, a jej skutkiem ubocznym bywa właśnie ból.
Kto częściej ma ból głowy po lodach i zimnych napojach? Migrena i większa wrażliwość
Choć „zamrożenie mózgu” może przydarzyć się każdemu, część osób jest bardziej podatna na taki ból. International Headache Society (IHS) zwraca uwagę, że częściej zgłaszają go osoby z migreną. Przy migrenie naczynia krwionośne i nerwy mogą silniej reagować na nagłe zmiany temperatury.
Duże znaczenie ma też sposób sięgania po zimne produkty. Najczęściej ból wywołują sytuacje takie jak:
- bardzo szybkie jedzenie lodów lub sorbetów
- picie napojów z dużą ilością kruszonego lodu
- spożywanie zimnych produktów przy rozgrzanym organizmie
- wdychanie mroźnego powietrza przez usta podczas mrozów.
Jak przerwać ból głowy po lodach? Proste sposoby, które działają od razu
Gdy podczas jedzenia lodów pojawi się nagły, przeszywający ból, najpierw przerwij jedzenie i usuń zimny produkt z ust. Najważniejsza zasada to natychmiast usunąć zimny produkt z ust. To kluczowe, bo dopiero po zakończeniu kontaktu zimna z podniebieniem organizm zaczyna wracać do równowagi. Wtedy naczynia krwionośne przestają reagować tak gwałtownie, a ból zwykle szybko słabnie.
Johns Hopkins Medicine podaje kilka prostych sposobów na ogrzanie podniebienia i przerwanie bólu:
- dociśnij mocno język do podniebienia, aby przekazać mu ciepło
- dociśnij kciuk do górnej części jamy ustnej
- napij się wody o temperaturze pokojowej lub lekko ciepłego napoju
- zasłoń usta i nos dłońmi, oddychając ciepłym powietrzem do wewnątrz.
Kiedy ból głowy po zimnym jedzeniu może nie być błahy?
W większości przypadków ból głowy po lodach jest niegroźny i nie wymaga leczenia. Serwis Migrena News zwraca jednak uwagę, że nietypowy albo wyjątkowo silny ból głowy warto skonsultować z lekarzem, żeby wykluczyć tak zwane przyczyny wtórne. Chodzi o sytuacje, gdy ból nie jest tylko reakcją na zimno, ale może wskazywać na inny problem zdrowotny.
Jeśli bóle głowy po zimnych bodźcach wracają regularnie, trwają długo albo towarzyszą im inne objawy, potrzebna jest konsultacja. Lekarz oceni, czy to tylko większa wrażliwość na zimno, czy sytuacja wymaga pogłębionej diagnostyki neurologicznej. W profilaktyce pomaga przede wszystkim wolniejsze jedzenie lodów, unikanie bardzo szybkiego picia zimnych napojów i danie organizmowi chwili na „oswojenie” temperatury.
9
Źródła:
