- Według oficjalnych danych w 2023 roku u ponad 412 tysięcy pacjentów zdiagnozowano choroby otępienne
- Wieczorną dezorientację potęgują między innymi słabe oświetlenie w pomieszczeniu, uczucie głodu oraz niezdiagnozowane infekcje
- Eksperci zalecają leczenie pacjentów z demencją w ich własnym i dobrze znanym środowisku domowym
- Utrzymanie stałego harmonogramu dnia i unikanie popołudniowych drzemek minimalizują ryzyko wystąpienia objawów tego zespołu
Zespół zachodzącego słońca. Dlaczego chory na demencję czuje się gorzej wieczorem?
Wiele osób opiekujących się bliskimi zmagającymi się z zaburzeniami pamięci zauważa, że najtrudniejszym momentem dnia jest późne popołudnie. Pobudzenie, drażliwość, dezorientacja oraz narastający niepokój w miarę zanikania światła dziennego to tak zwany zespół zachodzącego słońca. Tego typu zachowania są całkowicie naturalnym i bardzo częstym objawem u osób, u których występuje choroba Alzheimera lub inna forma otępienia.
Skala tego problemu jest ogromna, ponieważ w Polsce z podobnymi wyzwaniami mierzą się setki tysięcy rodzin. Według oficjalnych danych w 2023 roku w podstawowej opiece zdrowotnej odnotowano ponad 412 tysięcy pacjentów z rozpoznaniem chorób otępiennych. Zrozumienie mechanizmów stojących za tym wieczornym pogorszeniem nastroju jest kluczowe, aby odpowiednio zareagować i pomóc bliskiemu przetrwać te trudne chwile.
Co nasila wieczorny niepokój u chorych na demencję? Lista głównych czynników
Zespół zachodzącego słońca nie pojawia się bez przyczyny, a jego natężenie często zależy od otoczenia oraz stanu fizycznego pacjenta. Zmęczenie po całym dniu potęguje dezorientację, podobnie jak zaburzenia wewnętrznego zegara biologicznego, które utrudniają choremu odróżnienie rzeczywistości od snu. Czasami powód pobudzenia jest jednak znacznie bardziej prozaiczny, dlatego w pierwszej kolejności zawsze warto wykluczyć niezaspokojone potrzeby fizjologiczne.
Do najważniejszych czynników, które mogą pogłębiać wieczorną dezorientację i lęk, specjaliści zaliczają:
- zmęczenie fizyczne oraz psychiczne
- przebywanie w nieznanym miejscu
- słabe oświetlenie i zwiększona ilość cieni w pomieszczeniu
- uczucie głodu lub pragnienia
- ból oraz ogólną nudę
- obecność infekcji (na przykład infekcji dróg moczowych)
- nierozpoznaną depresję.
Jak uspokoić bliskiego? Skuteczne sposoby na zespół zachodzącego słońca
Kiedy twój bliski staje się niespokojny, twoim najważniejszym zadaniem jest zachowanie cierpliwości i ukrycie własnej frustracji. Mów do niego spokojnym głosem, uważnie wysłuchaj jego obaw i pod żadnym pozorem nie wdawaj się z nim w kłótnie. Zamiast tego nieustannie zapewniaj chorego, że jest całkowicie bezpieczny i że jesteś na miejscu po to, aby udzielić mu wszelkiej niezbędnej pomocy.
Dobrym sposobem na odwrócenie uwagi seniora od lęków jest zaangażowanie go w proste i bezpieczne czynności. Możecie wspólnie zająć się domowymi obowiązkami, takimi jak składanie prania, obejrzeć ulubiony program w telewizji, posłuchać łagodnej muzyki lub po prostu zjeść smaczną przekąskę. Eksperci z polskiego systemu ochrony zdrowia podkreślają, że chory na otępienie powinien być leczony we własnym, dobrze znanym środowisku tak długo, jak to tylko możliwe, co bezpośrednio pomaga zminimalizować jego stres.
Codzienne nawyki, które pomagają zapobiegać wieczornemu pobudzeniu
Dbanie o odpowiedni rytm dnia to absolutna podstawa w opiece nad osobą zmagającą się z zaburzeniami poznawczymi. Utrzymanie stałego harmonogramu posiłków, kąpieli czy ubierania się daje choremu niezbędne poczucie bezpieczeństwa i przewidywalności. Dzięki odpowiedniej rutynie możesz w prosty sposób zminimalizować ryzyko wystąpienia wieczornego niepokoju, zanim ten w ogóle zdoła się pojawić.
Aby skutecznie zapobiegać objawom zespołu zachodzącego słońca u swojego bliskiego, pamiętaj o wdrożeniu poniższych zasad do waszej codzienności:
- wpuszczaj do domu dużo naturalnego światła w ciągu dnia
- zaplanuj czas na wyjście na zewnątrz lub chociaż siedzenie przy oknie
- dbaj o regularną aktywność fizyczną chorego, ale unikaj nadmiaru atrakcji
- odradzaj długie drzemki i przysypianie w późnych godzinach popołudniowych
- unikaj podawania napojów z kofeiną i alkoholem w drugiej połowie dnia
- zredukuj hałas oraz bałagan w mieszkaniu
- otocz pacjenta jego ulubionymi przedmiotami i rodzinnymi zdjęciami.
Zobacz galerię: Wczesne oznaki demencji
9
Źródła:
